Tịnh Tư Ngữ
Pháp Sư Chứng Nghiêm
Thích Giải Hiền dịch
Sàigòn 2001 ; PL. 2545
---o0o---
PHẦN HAI
11. NÓI VỀ SỬA LỖI
. Tôi biết tôi có rất nhiều khuyết điểm, tôi sẽ
từ từ sửa đổi !
Nếu bạn muốn từ từ sửa đổi thì tốt nhất là
đừng sửa đổi gì cả ! Đời người vô thường, có bao nhiêu
thời giờ dư dả để ta từ từ tiêu hoa chứ.
. Tại sao người khác làm sai mà họ chẳng cần phải
sửa đổi lỗi lầm.
Nếu ai không muốn thành Phật thì cứ tính toán so đo
với người. Một niệm giác ngộ là Phật, một niệm mê muội tức
thành phàm phu.
. Lúc nghe thì hiểu nhưng khi đụng chạm thực tế thì
quên mất chân lý, phải làm sao khắc phục ?
Phải phát khởi nghị lực, quyết tâm; lập chí không
tái phạm lỗi lầm. Thường luôn cảnh tỉnh bản thân. Có dũng khí
thì mới tinh tấn được.
12.NÓI VỀ NGHÈO VÀ BỆNH
. Tại sao ở đời có người nghèo khổ ?
Truy xét căn nguồn, tôi phát hiện đa số người ta do
bệnh nên nghèo. Nếu có thân thể khỏe mạnh thì họ có thể làm
việc, sống yên ổn. Nếu có bệnh, nhiều khi biến thành gánh nặng
lớn cho một gia đình nhỏ. Vì vậy trị bệnh là công đức lớn
nhất.
.Vai trò các vị y tá quan trọng như thế nào ? Vì sao
họ phải lấy tinh thần Đức Quán Âm (Bạch Y Đại Sĩ)làm chủ đạo
?
Y tá (hộ lý) là một khâu then chốt quan trọng của
việc trị liệu. Lúc người ta bệnh, ba phần là tâm bệnh. Dù bác sĩ
và thuốc men có tốt đến đâu cũng phải nhờ các y tá quan tâm
chiếu cố thì mới hoàn thành việc trị liệu. Vì vậy, ngoài năng
lực nghề nghiệp ra, các vị y tá còn phải khởi tinh thần của Đức
Quán Âm : từ bi thấy người khác bệnh khổ thì mình đau lòng và
hạ quyết tâm cứu khổ nạn. Được biểu hiện ra bên ngoài bằng
sự nhu hòa và lòng quan hoài.
13. NÓI VỀ TÌNH YÊU
. Có cô thiếu nữ hỏi về vấn đề nam nữ làm sao
thì mới tốt.
Phải chuyên nhất; phải giữ nề nếp quy củ.
. Lại hỏi : Chuyện tình và tư tình khác nhau ra sao ?
Tư tình thì muốn chiếm hữu. Chuyên tình thì chân
thành. Kẻ tư tình dùng mọi thủ đoạn để thỏa mãn dục vọng. Kẻ
chuyên tình chỉ muốn thấy đối phương hạnh phúc.
. Có người bị khổ vì tình, nên hỏi : Con người có
cắt đứt được tình chăng ?
Tình thật khó cắt. Đạo Bồ Tát là giác ngộ hữu
tình, không phải là cắt đứt tình. Tình yêu của Phật thì triệt
để, vô nhiễm, nhưng Ngài không nói rằng cắt đứt tình thương. Tư
tình tư dục (dục vọng ích kỷ) làm chúng sinh thống khổ. Chỉ có tình
thương bao la không bờ bến (lòng đại bi) thì mới làm chúng sinh
thoát khổ.
. Con tôi được cưng chiều quá mức, nhưng nó cứ
cảm thấy chẳng đủ, phải làm sao ?
Cha mẹ phải tạo cơ hội để con cái tham dự vào công
việc nhà. Thương con nhưng không thể quá lố, quá yếu ớt, phải
thường vận dụng trí tuệ hướng dẫn và phát khởi cho con cái.
Đối với người ngoài, với chúng sinh, cũng nên phát huy tình
thương, xem mình như là cha mẹ họ để đối đãi, quan hoài, và phục
vụ. Từ từ con cái sẽ nhờ đó màc hiểu ra ý nghĩa của tình
thương chân chính.
. Có vị làm công tác xã hội, vì quẫn bách nên hỏi
rằng : Tôi thường thấy bạn bè hiến thân phục vụ xã hội, nhiệt
tâm vì công ích, đến độ chẳng có rảnh rang lo lắng gia đình.
Người như vậy : thương yêu cả thiên hạ nhưng lại bỏ quên người
trong nhà, tôi cảm thấy dường như chẳng đúng.
Chẳng phải dường như chẳng đúng mà là thật sự
không đúng.
. Có vị ủy viên hỏi : Lúc một người đem tình
thương ra phục vụ giúp đỡ kẻ bần khố, y phải có tâm lý như
thế nào ?
Phục vụ nhưng đừng mong cầu lợi ích gì, bất kỳ
quả báo gì. Như vậy thì mới tới được chỗ chân thiện mỹ.
. Một vị ủy viên đi làm giấy tờ hiến cơ phận (bộ
phận cơ thể).
Nếu bạn có thể hiểu thấu triệt tình thương và sinh
mạng, không có tâm chiếm hữu gì cả, thì đó tức là tình thương
của Bồ Tát.
. Tìm ở đâu tình thương vĩnh hằng ?
Tìm nơi lòng kiên thành cung kính. Tìm nơi chốn ban sơ,
tìm nơi tôn giáo.
14. NÓI VỀ PHẬN CON DÂU
. Cô con dâu hỏi : Tôi đối xử với mẹ chồng tốt,
thế mà bà không xử sự tốt với tôi.
Mẹ chồng đối với cô không tốt là chuyện của bà.
Nhưng đối xử với bà nhạc cho thật tốt là bổn phận của cô.
Nên biết, mỗi một cử chỉ hành động của cô, kẻ hậu bối đều
chú ý nhìn và bắt chước đó. Nếu cô đã xử sự tốt đến 99
phần trăm, chỉ còn một phần trăm, thì hãy ráng làm cho tròn trăm
phần trăm nhé.
. Cha mẹ chồng đối xử làm sao với con dâu ?
Khi con gái kết hôn, không phải rằng bác (gả) mất
cô con gái, mà là bác được thêm đứa con trai (là anh rể). Khi con
trai lấy vợ, không phải là đem về cô dâu, mà là thêm một đứa
con gái. (ý là phải xem dâu rể như con đẻ).
. Đạo xử thế giữa con dâu và mẹ chồng ra sao ?
Con dâu xử tốt với mẹ chồng, đừng làm tâm linh
họ sinh bệnh thì đó là phước của con cái. Nếu không hạp với cha
mẹ chồng khiến họ tức bực sinh bệnh; thì đến lúc phải săn sóc
(họ bệnh) chẳng lẽ cô dâu không góp phần vào sao ? Nên quan hoài,
vui vầy với nhau. Đi chợ mua thức ăn, không nên chỉ nghĩ tới mua
đồ gì con mình thích, mà chẳng nghĩ tới sở thích của cha mẹ chồng.
Làm gì cũng phải có lòng cung kính.
15. NÓI VỀ VIỆC DẠY CON
.Làm sao dạy dỗ con cái cho thích đáng?
Dưỡng dục con cái thì cũng như gieo mầm. Mầm gieo
xuống đất rồi cố ý bón phân và tưới nước thật nhiều thì
gốc sẽ hư nát. Trong thiên nhiên đã có đủ nước và ánh sáng,
không khí rồi. Thiên nhiên sẽ bồi dưỡng mầm cây. Chăm lo cho con
cái cũng vậy : cha mẹ sinh con, dưỡng dục cho con lớn lên, nhưng quá
sủng ái thì sẽ hại nó .
. Nhiều phụ mẫu vì con cái gây gổ nên sinh phiền
não.
Nên (xem đó) là chuyện đùa. Chẳng qua con cái thiếu
kinh nghiệm đời (do đó đây là cơ hội để chúng bắt đầu học
hỏi). Không nhất định chúng nó xem rằng đó là cãi lộn. Làm bậc
cha mẹ, mình không nên coi nặng chuyện này quá.
. Con cái không ngoan chẳng chịu học hành phải làm sao ?
Thật ra cha mẹ chỉ có nghĩa vụ đối với con cái; chỉ
cần làm hết trách nhiệm, chẳng có quyền lợi gì cả. Nên trồng
phước lành cho con cái. Dùng lòng thương yêu của người mẹ để
quan hoài, yêu mến chúng sinh. Dùng trí tuệ Bồ Tát để dạy dỗ con
cái. Không nên quá lo lắng cho con cái. Làm vậy thì vô hình trung
mình khiến cho con cái mang thêm nghiệp nặng.
. Có cô thiếu nữ vì yêu đương nên bị gia đình cấm
cản. Sau nhiều sóng gió, người cô yêu kết hôn với cô gái
khác, khiến cô này tâm ý tiều tụy, lòng muốn xuất gia. Người
nhà tuy buồn bã hối hận, Nhưng khó lòng khuyên giải cô ta. Thỉnh ý
Sư phải làm sao ?
Xuất gia là chuyện chung thân, cũng giống như chuyện con
cái đi lấy chồng vậy. Cần phải vô cùng thận trọng. Lấy chồng :
không nên kích động, đường đột quyết định. Xuất gia : càng cần
chọn lựa chắc chắn với lòng thanh tịnh sáng suốt. Lấy chồng thì
bước vào một gia đình khác. Xuất gia thì bước vào nhà Như Lai.
Nó cần bạn gánh vác gia nghiệp của Như Lai, tức là gánh vác toàn
thể chúng sinh vậy. Nó khác hẳn với người tại gia. Sự gánh vác
này không những vừa nặng mà lại vừa lâu, vạn nhất nếu gánh
không nổi thì phải làm sao ? Bạn phải suy nghĩ cho kỹ càng, không
nên trong lúc cảm tình nông nổi, phiền não xao động rồi lập tức
quyết định. Đối với cha mẹ : Nuôi nấng con cái là trách nhiệm
của cha mẹ, nhưng các bác không nên sử dụng quyền y (bắt buộc,
áp chế, đe dọa, nạt nộ cho sợ ). Chẳng nên nghĩ rằng mình là phụ
mẫu, nên chuyện gì cũng bắt con cái phải nghe theo. Tánh cha mẹ như
vậy thì quá sức khổ sở, quá sức khắc khe. Ngay cả tình thương
cũng bị tổn thương, làm sao chẳng mất đi lòng yêu mến con cái chứ
!
. Có vị giáo sư y khoa, cho rằng trị bệnh là công
đức lớn nhất nên khi đứa con trai vào đại học thì ông ta bắt
buộc nó phải tuyển chọn trường y. Nhưng chí của người con không
muốn vậy, nên nó không chịu ghi danh. Người cha căn dặn người nhà
nhất định phải ép cho được con mình ghi danh vào trường y.
Cố nhiên chúng ta ai cũng biết công đức của bác sĩ
thì lớn lắm. Cha mẹ nào cũng hy vọng con mình đi trên con đường
tốt nhất. Đó là ý tốt. Tuy nhiên làm bậc cha mẹ, tốt nhất mình
nên dùng phương thức chỉ dạy, nuôi dưỡng hứng thú của con cái.
Không thể dùng mệnh lệnh để ép buộc con cái; làm vậy chúng sẽ
khổ. Tuy xuất phát từ ý tốt, nhưng không nhất định nó đem lại
kết quả tốt. Cha mẹ nên dùng lòng rộng rãi nhu hòa và con mắt trí
huệ để đối đãi với con cái. Khiến con cái bước theo con đường
nó muốn, đường nó có thể đi thì mới tốt.
16. BA Ý NGUYỆN ĐẦU XUÂN
. Tân xuân năm 1983. Hội vên thăm Tết, hỏi nguyện
vọng của sư trong năm mới là gì ?
Sư có ba nguyện vọng :
-Một, không mong cầu sự như ý. Chỉ cần có đủ dũng
khí để đối diện với hiện thực.
-Hai, không cầu thân thể khỏe mạnh. Chỉ hy vọng lúc
nào cũng có tinh thần sung túc trí tuệ, với tình thương không hề
bị lui sụt.
- Ba, không hy vọng gánh nặng nhẹ bớt. Chỉ yêu cầu có thêm sức
mạnh để đảm đang những việc phải làm trên cõi đời này.
|
Mục lục Tịnh Tư Ngữ |
--- o0o ---
| Mục lục Tác giả |
Vi tính : Diệu Thanh -
Diệu Phương
Cập nhật ngày: 01-12-2001
