Chuyến Ði Lịch Sử
(2)
Tối ngày 2/5/03, hơn 19
giờ, đại lão HT T.H.Q, xử lý viện Tăng Thống, GHPGVNTN về đến chùa Ấn
Quang, Sài gòn sau một ngày đường mỏi mệt; Tuy muộn nhưng tăng tín đồ vẫn
hân hoan chờ đợi’.
Đây là hình ảnh, chư Tăng Ni và
Phật tử cung nghinh Hòa Thượng tại
Tu Viện Quảng Hương Già Lam,
Saigon.
Ngòai số thành viên trong thành hội được nhà nước mật
chỉ phải đón tiếp tử tế, số tăng ni phật tử nội ngoại thành không ai bảo
ai, tự động qui tụ về chùa chờ đón từ lúc 14 giờ trong ngày, cũng như
những nơi ngài đi qua,tuy đón rước đơn giản nhưng đầy nhiệt thành và nhiều
xúc động.Một cuộc đón tiếp không thông báo rộng rãi và công khai, nhưng
những tăng tín đồ vẫn công khai đón tiếp rộng rãi, với tinh thần đó, thành
hội thấy rõ thiện cảm của mọi người đối với một giáo hội tưởng chừng bị
xóa bỏ. Sư Giác Toàn giới thiệu thành viên có mặt bầng những chức vụ và
giáo phẩm, riêng đại lão HT, sư chỉ giới thiệu bằng Pháp danh mà không nói
đến chức danh, phải chăng đây cũng là vô tình như xướng ngôn viên đài
truyền hình Hà Nội hay có sự tính toán ?
Hòa Thượng Trí Quảng thay mặt thành hội ngỏ lời nghinh
tiếp đại lão HT khá ngắn gọn và đầy ý nghĩa, sau đó nhường lời để đại lão
HT tâm sự cùng toàn thể; văn phòng hẹp , người đông nghẹt, thế nhưng không
khí` thật trang nghiêm và tĩnh lặng đầy tôn kính. HT tường thuật buổi gặp
mặt Thủ Tướng Phan Văn Khải, cuộc tiếp đón các nơi, kể lại thời gian
nghiên cứu Ðại tạng kinh và mong ước đối với việc đào tạo tăng ni sinh,
tiếp dẫn hậu lai...Tuy buổi tâm sự có dài dòng, thậm chí như đi xa vấn đề,
nhưng chịu khó suy nghĩ, sẽ thấy chủ đích của ngài ngỡ như vô tình nhưng
không ngẫu nhiên. Thêm một thử nghiệm để ngài vào thành phố HCM, tuy giao
phó thành hội đón tiếp, nhưng nhà nước vẫn đề phòng an ninh khá cẩn thận.
Chuyện lạ, một HT già nua, không có quyền lực, không có bạo lực, không có
tấc sắt ngoại trừ uy tín, thế mà nhà nước vẫn cẩn mật lo xa ! Phải chăng
sự ân cần nồng hậu của nhà nước từ Thủ Tướng đến công an thành phố đối
với ngài đã làm một số chức sắc đương nhiệm khó chịu? Tại sao Thủ Tướng
tiếp HT? Tại sao nhà nước để HT tự do đi từ Bắc chí Nam ? Tại sao không
ngăn cản cuộc đón tiếp tự phát của tăng tín đồ, ngược lại mật chỉ cho
thành hội phải nghinh tiếp cẩn thận???
HT không đặt vấn đề kết hợp hai giáo hội với Thủ Tướng,
nhưng thủ tuớng tự mở lời: các đoàn thể thanh niên,phụ nữ luộm thuộm,tự
họ dàn xếp gọn gàng thích hợp để hoạt động có hiệu quả...có nghĩa Thủ
Tướng ngầm bảo các ngài tự giải quyết nội bộ! Ðây không phải ý kiến đầu
tiên của người có thẩm quyền từ trung ương phát biểu, nhưng những lần phát
biểu trước đây của các giới chức chỉ mang tính cách tránh né, bởi lẽ làm
sao giải quyết nội bộ khi mà nhị vị HT vẫn chưa có quyền tự do đi lại !
Lấn nầy, sau chuyến chửa bệnh, đại lão HT được gặp Thủ Tướng chính phủ,
được tự do đi Huế, đi thăm một số danh tích, gặp gỡ các thành phần chức
sắc, bây giờ vào cả Sài Gòn mà trước đây bị xem là vùng bất khả lai vãng,
HT chứng kiến nhiều thay đổi, phát triển mà từ đó HT đã đáp lời khi Thủ
Tướng bảo :Kể từ bây giờ,tôi giải quyết mọi sự trên tinh thần Từ Bi,
ngài nói: Kể từ bây giờ tôi cũng giải quyết mọi việc trên tinh thần Hỷ
Xã ! Thế là một bước ngoặt lịch sử được đánh dấu. Chữ Từ Bi thủ Tướng
dùng có hàm ý nhà nước không còn khắc khe với GHPGVNTN vì ngài đang nói
chuyện với HT xử lý viện Tăng Thống, và chữ Hỷ Xã mà HT đối đáp cũng có
nghĩã thay mặt lưỡng viện ( viện Tăng Thống và viện Hóa Ðạo ) sẽ bỏ qua
mọi mắc mứu sai lầm mà nhà nước đã cư xử đối với giáo hội và các chức sắc
GHPGVNTN. Cuộc tiếp xúc tuy ngắn gọn nhưng đầy sự hiểu biết cảm thông lẫn
nhau, lời nói của Thủ Tướng được thể hiện qua chuyến xuôi Nam của đại lão
HT một cách tự do, suông sẻ và chu đáo. Như vậy lời gợi ý của Thủ Tướng để
nội bộ PG tự giải quyết không còn là vấn đề xã giao tránh né mà là một
thực tế. Nhà nứoc không có văn bản giải thể GHPGVNTN cũng không công nhận
để phục hồi, chỉ trả quyền công dân cho các chức sắc GHPGVNTN,thả nổi và
bật đèn xanh cho giáo hội đương nhiệm,tự khắc vấn đề nội bộ được giải
quyết., nhà nước tránh được việc khó xử trong quốc nội lẫn quốc tế. Nhưng
tại sao Thủ tướng đem đoàn thể thanh thiếu niên và phụ nữ ra dẫn chứng mà
không là các đoàn thể hiệp hội trí thức khác? Phải chăng đây là lời khích
tướng để tu sĩ PG phải đoàn kết như Thiên chúa giáo, cần có một sức mạnh
cho dân tộc ? Nhà nước luôn muốn toàn dân đoàn kết, riêng PG, có sự hiểu
lầm từ buổi giao thời mà hai bên không có dịp tìm hiểu giải bày nên thiếu
thông cảm nhau suốt 28 năm.Trên thế giới do bất đồng thiếu thông cảm sanh
cố chấp mà đem lại tang thương cho nhân dân ở một số nước có bạo lực, PG
là hiếu hòa,hỷ xã, chỉ cần nhà nước xử sự tế nhị mọi sự sẽ tốt đẹp. Qua
cuộc tâm sự của HT xử lý Viện Tăng Thống ta đã thấy, ngài luôn nghĩ đến
tiền đồ Ðạo Pháp và Dân Tộc, không bao giờ đặt vấn đề GHPGVNTN để nói
chuyện, thì không lý gì giáo hội đương nhiệm có thành kiến,giờ đây thật sự
nhà nước muốn để PGVN tự giải quyết với nhau, vừa mang tính tôn trọng
không xen vào nội bộ, vừa có tinh thần dân chủ, vừa thể hiện nét nhân
quyền, và nhất là cho bên ngoài thấy rằng VN đã không ép chế PG như trước
đây, VN giải quyết mọi bất dồng trên tinh thần Từ Bi như Thủ Tướng đã
tuyên bố và HT đã Hỷ Xã đích thân đến gặp từng chức sắc giáo phẩm dù
thuộc hàng học trò của mình – để tâm sự và ngỏ lời kết hợp.. Uy tín của
GHPGVNTN được thể hiện qua cuộc đón tiếp từ Thủ Tướng, các đại sứ,lãnh sự
quốc tế có mặt tại VN đến nhân dân trong nước, sự lưu tâm theo dỏi của các
tổ chức nước ngoài từng động thái của HT trong chuyến đi đủ để hổ trợ
chương trình phật sự của GH trong kế hoạch kết hợp, thống nhất vì tiền đồ
cho dân tộc và Dạo pháp. Trên thế giới mọi tổ chức bạo lực có khuynh hướng
đối thoại hợp tác để xây dựng, thì VN, nhà nước đã đi trước một bước,
không lý gì PG, hàng lãnh đạo tinh thần nặng về đạo đức không thề hòa hợp
theo tinh thần lục hòa và vô ngã cũa đức Phật. Trong 28 năm qua, nếu PGVN
là một hợp thể thống nhất, có chỉ đạo điều hành từ các bậc tài đức thì
chắc chắn đạo Phật VN sẽ phát triển thật sự, bởi vì theo HT chứng kiến từ
Bắc vào Nam, các chùa được trùng tu, kiến thiết, tu sĩ được ăn học, kinh
sách đầy đủ, có nghịa PGVN có phát triển, nhưng chỉ phát triển bề mặt mà
thực chất tăng ni đã bị đánh mất nhiều phẩm chất quan trọng của một thạch
trụ PP, và một số tăng ni thành đạt không được trọng dụng, thật uổng
phí. Tiêu chuẩn mỗi ngày HT phải đọc hết 30 trang kinh Dại Tạng, dù bận
rộn, có nghĩa tinh thần làm việc của HT phải được thực hiện cho bằng được
theo sách lược cho dù gặp gian khó’; Hằng ngày ăn cơm chú nguyện cho chúng
sanh và nhớ ơn đất nước cho dù tuổi cao sức kém, có nghĩa HT luôn xã thân
cho đất nước và đạo đức cho dân tộc dù ở hoàn cảnh nào; 28 năm bao kẻ đục
nước béo cò làm hại cho tài sản quốc gia mà vẫn ngang nhiện tự tại, ngược
lại những bậc tài đức như HT đã không có cơ hội đóng góp cho nhân dân bằng
tâm nguyện nhiệt thành qua một cuộc sống giản đơn, giờ đây, tín hiệu ban
đầu tốt đẹp, báo hiệu một tương lai sáng sủa cho PGVN và cho dân tộc ta
theo lời kêu gọi của nhà nước :Nhà nước và nhân dân cùng làm nếu
nội vụ PG được giải quyết ổn thỏa, tuy nhà nước không xen vào nội bộ PG,
nhưng có sự chấp thuận và hổ trợ từ phía nhà nước, chắc chắn mọi sự sẽ
thành công, vì chính trong hàng tu sĩ PG không ai muốn tổ chức PG bị rạn
nứt. Ngoài 80 tuổi HT còn lặn lội để kêu gọi sự đoàn kết, chắc chắn không
vì cá nhân của ngài, có đáng để chúng ta phải suy nghĩ? Một chi tiết tuy
thoáng qua trong buổi nói chuyện, nhưng đặc biệ, HT nói: Chúng ta được
hậu thuẩn,ủng hộ từ các nước trtên thế giới, PGVN nổi tiếng, tại sao ta
không đoàn kết làm việc cho tốt hơn ? Ðáng ra HT nói GHPGVNTN có uy
tín, được ủng hộ khắp nơi, thực tế là vậy, nhưng với tế nhị của bậc lãnh
đạo, ngài đã dành điều tốt đẹp đó cho toàn bộ PGVN chứ không riêng cho
GHPGVNTN mà các ngài đã dầy công tạo dựng. Ai không cảm động khi nhìn hình
ảnh một bậc cao niên,ốm yếu, đáng ra được an hưởng tuổi già như bao người
khác, ngài phải vất vả gánh trên vai một sứ mạng thật nặng nề! Thà rằng bị
quản thúc mà ngài có thời gian tu tập, nghĩ ngơi, nếu có xẩy ra những bất
toàn, ngài cũng không trực tiếp chịu trách nhiệm, nhưng khi mà được tự do
gánh vác sứ mạng, toàn bộ cơ sở, nhân sự tuy còn đó, nhưng mấy chục năm đã
phân tán, tê liệt, giờ phục hồi sinh hoạt gặp không ít nhiêu khê,sẽ lắm kẻ
phá rối,quá bề bộn công việc phải làm lại từ đầu mà tuổi tác và sức khỏe
của ngài chỉ còn đo bằng nhịp thở, bấy giờ sứ mạng gắn liền trách nhiệm
lịch sử, những tấm lòng đến với quý ngài thật đông, khả năng hạn chế,không
tránh khỏi những thành phần xu hướng, nông nổi làm hỏng cơ sự mà hậu quả
xấu các ngài phải nhận lãnh trứoc lịch sử, người phật tử xót xa khi nghĩ
đến vấn đề đó, khi nhà nước Từ Bi với GHPGVNTN là lúc mọi khó khăn đổ dồn
lên đôi vai nhỏ bé của bậc trưởng thượng; Những thành phần đa nghi có thể
nghĩ rằng HT thay đổi lập trường, chuyển đối kháng thành hợp tác, vâng, ai
đó quá khích có quyền nghĩ như vậy, nhưng thử hỏi đối kháng để được gì
hay chỉ đem lại suy kiệt PG và dân tộc, bây giờ không còn là lúc cần đối
kháng, vì hợp tác khó gấp vạn lần bởi lẽ hợp tác không có nghĩa nhắm mắt
thừa hành mà là chủ động, đòi hỏi tài lãnh đạo khôn khéo,không bị lệ
thuộc, không bị cô lập mà vẫn đạt được sách lượt tốt đạo đẹp đời, phát
triển uy tín, tạo được kính nể. Thiên chúa giáo không thích Cọng Sản nhưng
vẫn phải hợp tác, lòn cúi để tồn tại, PG không vì tồn tại mà vì phục vụ
chúng sanh, đền ơn đất nước, một trong bốn ơn, và nhất là Bồ tát hạnh, tại
sao ta không áp dụng lục hòa, tứ nhiếp pháp trong hợp tác. Ai cũng có
quyền chưởi bới trách móc nhưng đừng làm hỏng đại sự khi việc chưởi bới
trách móc đó không mang lại kết quả tốt đẹp nào, người phật tử hãy xây
dựng không nên phá hoại. Chúng ta ồn ào cho thỏa thích đê các bậc cha anh
chúng ta lãnh mọi khó khăn liệu có ích gì ? Theo tinh rhần tương sinh của
PG,ta muốn tồn tại phải tôn trọng sự tồn tại của kẻ khác, hủy diệt đói
phương để mình tồn tại là sách lượt ấu trỉ Tây phương, không thích hợp
với tinh thần hòa đồng của Ðông phương .Trịnh Công Sơn, một nhạc sĩ Phật
tử còn biết nói: Ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau, huống nữa là con
người và là người VN cho dù mang trong đầu óc một lý tưởng, học thuyết
nào, cũng là người Việt, không thể sống với lý tưởng đó mà không cần có
ai!.
16 năm chìm sâu trong Ðại tạng, 28 năm lặng sâu giữa
lòng quê hương nghèo khó, 86 năm hòa nhập đời người, xác định tâm nguyện
duy nhất của một danh tăng đại lão là phục vụ Ðạo pháp và dân tộc, bao
nhiêu đối kháng,yêu sách xét lại chung cuộc vẫn là hai chữ HỶ XÃ của Phật,
vì hỷ xã mới không làm bận lòng người, hỷ xả mới vượt qua moiï cố chấp,
trở ngai ï và hỷ xã là một hòa nhập tồn tại không cần lòn cúi, vẫn giữ
được thể cách chính mình và tạo được kính nể nơi người, bậc lãnh đạo đã vì
đại sự mà hỷ xả, người phật tử chúng ta, các trưởng tử Như Lai cũng phải
tập hỷ xã để cùng bắt tay cho Phật sự sớm viên thành.
03/5/03 MINH MẪN
____________
Xem ý kiến của TT Thích Quảng Ba
về cuộc gặp gở giữa HT Huyền Quang và Thủ Tướng Phan Văn Khải
--- o0o ---
Cập nhật
ngày: 03-05-2003
