THÔNG CÁO BÁO CHÍ LÀM TẠI
PARIS NGÀY 5.9.2003
Quốc hội Âu châu tố cáo Việt
Nam đàn áp tôn giáo trong bản Phúc trình thường niên về Nhân quyền trên
thế giới, yêu sách Hà Nội phục hồi quyền sinh hoạt của Giáo hội Phật giáo
Việt Nam Thống nhất, bảo đảm mọi quyền tự do cho Hòa thượng Thích Quảng Ðộ
và chấm dứt cuộc đàn áp các dân tộc Miền núi theo Thiên chúa giáo
Quốc hội Âu châu họp tại Strasbourg hôm thứ
năm, 4 tháng 9, đã nghe ông Bob van den Bos đọc bản Phúc trình thường
niên, dài 65 trang, về tình hình nhân quyền trong thế giới. Ông là Báo cáo
viên trực thuộc Ủy ban Ðối ngoại, Nhân quyền, An ninh và Quốc phòng của
Liên hiệp Âu châu.
Ðây là năm thứ năm, Quốc hội Âu châu công bố
Phúc trình về tình trạng nhân quyền trong thế giới. Năm nay, lần đầu tiên
vấn đề tự do tôn giáo được nhấn mạnh. Ông Báo cáo viên yêu sách Liên hiệp
Âu châu phải hình thành những cơ chế nhằm đối trị mọi cuộc đàn áp tôn
giáo, theo mô thức một Ðạo luật bảo vệ Tự do tôn giáo trong thế giới như
Quốc hội Hoa Kỳ đã ban hành năm 1998. Bản phúc trình nhấn mạnh rằng :
"Tự do tôn giáo hay tín ngưỡng không chỉ cực kỳ quan trọng cho mỗi cá
nhân, làm nền tảng cho sự thức tỉnh bản thân và cá tính, mà cũng cực kỳ
quan trọng cho toàn thể xã hội loài người". Ông Van den Bos mạnh mẽ tố
cáo rằng : "Trong toàn thế giới, tự do tôn giáo đang bị các chế độ độc
tài toàn trị đàn áp".
Theo dõi và vận động tại Quốc hội Âu châu
trong nhiều tuần lễ qua, ông Võ Văn Ái, Chủ tịch Ủy ban Bảo vệ Quyền làm
Người Việt Nam và Giám đốc Phòng Thông tin Phật giáo Quốc tế, đã chào đón
nồng nhiệt bản Phúc trình này khi tuyên bố với báo chí rằng : "Ðây là lần
đầu tiên một bản phúc trình của Quốc hội Âu châu đề cập đến vấn đề trọng
đại nguyên ủy cho mọi thứ tự do của nhân loại, đó là tự do tư tưởng, tín
ngưỡng và tôn giáo. Nhà cầm quyền Hà Nội cần lắng nghe nhận định chân xác
của Quốc hội Âu châu rằng Tôn giáo không là mối đe dọa cho Nhà nước và xã
hội. Hà Nội hãy thực thi các khuyến cáo của Quốc hội Âu châu trong việc
tôn trọng tự do tôn giáo, đặc biệt chấm dứt việc đàn áp và hủy diệt các
dân tộc Miền Núi, bảo đảm mọi quyền tự do cơ bản cho hai Hòa thượng Thích
Huyền Quang và Thích Quảng Ðộ cũng như phục hồi quyền sinh hoạt pháp lý
của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất".
Những quốc gia bị nêu đích danh và bị tố cáo
có "những chính sách đàn áp" và "áp dụng thể chế độc tài toàn
trị để kiểm soát và đàn áp tôn giáo" là Bắc Triều tiên, Cu ba, Miến
Ðiện, Lào, Trung quốc và Việt Nam. Theo bản phúc trình, các nước này
"theo chế độ độc đảng (...) là nguyên nhân cho những chính sách đàn áp và
vi phạm trầm trọng tự do tôn giáo". Việt Nam, cũng như các nước độc
tài toàn trị này, không ngừng "đàn áp và kiểm soát chặt chẽ tôn giáo,
tín ngưỡng hay các sinh hoạt tín ngưỡng" cũng như thiết lập "những
chính sách hay luật pháp phân biệt, kỳ thị các dân tộc ít người và các tôn
giáo không được công nhận". Ba lần Việt Nam được nhắc đến trong bản
Phúc trình, qua hai vấn đề đàn áp người Miền núi theo Thiên chúa giáo, và
đàn áp Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất. Danh tính duy nhất được nêu
lên trong bản phúc trình là trường hợp Hòa thượng Thích Quảng Ðộ. Bản phúc
trình viết :
"Quốc hội Âu châu ghi nhận những bước tích
cực mà Thủ tướng Việt Nam đã thực hiện đối với Ðại lão Hòa thượng lãnh đạo
Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, là Giáo hội bị chế độ cấm đoán
trên 20 năm qua, nhưng Quốc hội Âu châu nhấn mạnh rằng, Chính quyền Việt
Nam phải tức khắc thi hành những biện pháp cụ thể để bảo đảm cho tự do tôn
giáo và tôn trọng các quyền tự do cơ bản, khởi sự bằng việc bảo đảm mọi
quyền tự do đi lại, tự do ngôn luận và tự do hành đạo cho Hòa thượng Thích
Quảng Ðộ, vừa được trả tự do hôm tháng 6 vừa qua, nhưng vẫn còn bị công an
kiểm soát, và bằng sự kiện phục hồi quyền pháp lý sinh hoạt của Giáo hội
Phật giáo Việt Nam Thống nhất ;
"Quốc hội Âu châu bày tỏ tình liên đới với
các dân tộc Miền núi theo Thiên chúa giáo đã bị nhà cầm quyền Hà Nội đàn
áp khốc liệt nhiều thập kỷ qua, và kêu gọi Chính quyền Việt Nam chấm dứt
những chính sách đàn áp và hủy diệt này".
Sự tố cáo mạnh mẽ như thế
sẽ đem lại tác động hữu hiệu. Vì Liên hiệp Âu châu là một đối tác lớn
trong vấn đề viện trợ và hợp tác kinh tế với Hà Nội. Ngân sách dành cho
Việt Nam trong tài khóa 2002-2006 là 162 triệu Euros. Mặt khác, điều 1
trong Hiệp ước Hợp tác song phương Liên Hiệp Âu châu-Việt Nam về viện trợ
phát triển ký kết năm 1995 bó buộc Việt Nam phải "tôn trọng nhân quyền và
các nguyên tắc dân chủ".
Trong phần khuyến cáo, bản
Phúc trình thúc đẩy Liên hiệp Âu châu phải có những biện pháp mạnh để
thăng tiến nhân quyền, vì những vi phạm nhân quyền trong năm 2002 tại Việt
Nam đến từ "sự lạm quyền trên các lĩnh vực chính trị, dân tộc và tôn
giáo làm sản sinh những cuộc bạo hành, nghèo đói, khủng bố và thiếu vắng
các thiết chế dân chủ".
Bản Phúc trình kêu gọi
Liên hiệp Âu châu gia tăng ngân quỹ cho những chương trình nhằm thăng tiến
dân chủ, nhân quyền và pháp quyền, nhưng cũng yêu cầu Liên hiệp Âu châu
trong vị thế viện trợ, tặng dữ, phải áp dụng "những biện pháp hạn chế
và cắt viện trợ" để chống lại những vi phạm trắng trợn và quy mô trên
lĩnh vực nhân quyền.
Ðặc biệt và mới mẻ, bản
Phúc trình kêu gọi Liên hiệp Âu châu phải mở rộng sự tham vấn của các tổ
chức Phi chính phủ trong thế giới trên phương diện nhân quyền, để cực lực
tố cáo các vi phạm nhân quyền thay vì "đối thoại lông bông" ngoài miệng
với các quốc gia đối tác được viện trợ. Phúc trình nhấn mạnh rằng :
"Liên hiệp Âu châu phải minh chứng ý chí thực thi nhân quyền. Không thể
tiếp tục im lặng trước các vi phạm nhân quyền, không thể để cho các quyền
lợi chính trị, chiến lược hay kinh tế khuynh đảo sự bảo vệ và thăng tiến
nhân quyền. --
