THÔNG CÁO BÁO CHÍ LÀM TẠI PARIS NGÀY
14.5.2003
Một vài dư luận quốc tế điển hình về cuộc gặp gỡ giữa Thủ tướng Phan Văn
Khải và Ðại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang
Nhận định
và giới thieu
:
Cuộc gặp gỡ
tại Hà Nội hôm 2.4.2003 giữa Thủ tướng Phan Văn Khải và Ðại lão Hòa
thượng Thích Huyền Quang, Xử lý Thường vụ Viện Tăng Thống, Giáo hội Phật
giáo Việt Nam Thống nhất làm kinh ngạc thế giới và bàng hoàng cộng đồng
Người Việt hải ngoại. Hàng trăm bài báo viết lên những ý kiến khác nhau
hay những nhận định trông chờ. Từ những bài báo này hiện lên một sự thật,
mà có người quên lãng lâu nay, là thế và lực của Giáo hội Phật giáo Việt
Nam Thống nhất rất lớn, khiến một chính quyền sắt máu không thể tiếp tục
làm ngơ. Tuy nhiên dù nhận định cách nào, thì tất cả đều đồng nhất về
thành quả của cuộc vận động quốc tế cho Phật giáo Việt Nam : Áp lực quốc
tế thành tựu bắt một chế độ độc tài toàn trị phải thay đổi. Sự thay đổi
bước đầu chưa cụ thể, nhưng nếu thế giới duy trì áp lực này, song đồng với
những yêu sách chính đáng và kiên trì tại quốc nội, sẽ làm nên chất xúc
tác chuyển hóa thời cơ.
Cuộc gặp gỡ
Phan Văn Khải - Thích Huyền Quang là bước ngoặt mới, đặt nan đề cho những
cá nhân hay đoàn thể đấu tranh cho nhân quyền, dân chủ, và tự do tôn giáo
: Ðó là sự đòi hỏi một Ðối sách mới cho giai kỳ mới, nếu không nói
là vận hội mới. Bởi vì gần ba mươi năm qua, hai nhận định thường xuyên cất
lên, trước bất cứ biến động nào, đã không còn thù ứng với xu thế thế giới
ngày nay. Một nhận định cho rằng, Cộng sản đang âm mưu, đang gian trá,
đang giăng bẫy để khuất phục Phật giáo Việt Nam ? Nhận định khác thì lại
chủ trương, Ðảng và Nhà nước đã thay đổi chính sách tôn giáo, ta nên đáp
ứng mà cộng tác.
Nhưng thực
tế và sự sống còn của dân tộc không nằm trong hai phạm trù nhận thức thụ
động ấy. Ðâu phải đến ngày hôm nay, sau cuộc gặp gỡ Phan Văn Khải - Thích
Huyền Quang, chúng ta mới vỡ lẽ về các "âm mưu", "gian trá", "giăng bẫy"
của những chính trị gia cộng sản ? Người Việt dân tộc điêu linh từ 1945
đến nay vì cơ chế hoạt đầu chính trị, mà bản chất là "bảo vệ ngai vàng của
Ðảng" thay vì "bảo vệ Dân và Nước". Ðâu phải đến ngày hôm nay, sau cuộc
gặp gỡ Phan Văn Khải - Thích Huyền Quang, chúng ta mới tìm ra cơ hội "cộng
tác" với Nhà nước XHCNVN ? Làm sao cộng tác được, khi Ðiều 4 còn nằm chình
ình trên Hiến Pháp ngăn cấm mọi thành phần dân tộc và tôn giáo "tham gia
cộng tác" trên cương vị đồng đẳng và bình đẳng ? Cho nên, cả hai nhận định
ấy đã lỗi thời, không thực tế ở đầu thiên kỷ Tây lịch thứ ba.
Thế thì
thực tế và sự sống còn của dân tộc nằm ở đâu ? - Nằm ở Ðối sách mới,
dựa trên cơ sở truyền thống dân tộc song hành với tương quan lực lượng của
thế giới. Xu thế thế giới ngày nay là xu thế của nền Dân chủ tiến hành.
Trào lưu nào đi ngược sẽ bị đào thải. Không chóng thì chầy, những chế độ
độc tài toàn trị bị thanh toán đầu tiên trước bước tiến của công cuộc Toàn
cầu hóa Dân chủ sóng đôi với cuộc Toàn cầu hóa Kinh tế. Cuộc gặp gỡ Phan
Văn Khải - Thích Huyền Quang ở Hà Nội điển hình cho sự thoái trào của chế
độ độc tài toàn trị trước cao trào Dân chủ thế giới. Nếu người Việt hải
ngoại nhắm tiếp viện cho tiến trình dân chủ này, thì phải tốc quyết khai
lộ bằng Ðối sách mới, vừa thù ứng vừa hữu hiệu, làm yếu tố trọng đại để
chuyển động và chuyển hóa thời cơ cho quê hương Việt Nam. Trong phạm vi
cộng đồng hải ngoại, cần xét lại não trạng ù lì theo phản ứng bị động, mà
ta có thể nhận xét qua một ví dụ nhỏ nhưng thường trực, đó là tiếp tục gọi
một cựu tù nhân chính trị là Ngục sĩ, khi người này đã hoàn toàn được tự
do và đã sinh sống ở nước ngoài. Theo dòng phản ứng ấy, vô hình trung
chúng ta "bằng lòng" để yên cho Cộng sản tiếp tục giam nhốt một Cao Tăng
nơi xó góc Quảng Ngãi, vô hình trung "nghĩ rằng" nếu Hòa thượng còn bị
giam nhốt thì ta càng có cớ, còn mạnh miệng tố cáo Cộng sản vi phạm nhân
quyền ?! Nhưng lại chẳng có kế hoạch hay phương thức gì hữu hiệu để nhân
quyền hóa chế độ, dân chủ hóa xã hội Việt Nam. Một số phát biểu của chúng
ta chỉ tràn trề nằm đọng mỗi sáng trên Internet như những lời nói suông,
tuy cực kỳ phẫn nộ và quyết liệt. Chúng ta ít quan tâm khi chính vị Cao
Tăng mà ta hết lòng hỗ trợ 21 năm qua, vừa tìm thấy một phương thức mới,
nếu không là giải pháp mới, căn cứ trên sự hỗ tương và thanh viện quốc tế
cho việc bảo vệ và thực hiện tự do tôn giáo và dân chủ hóa đất nước ? Dù
nhỏ đến đâu, khe hở trên con đê vẫn báo hiệu một long lở, tàn phá. Nhanh
hay chậm tùy sức mạnh con nước, tức sự đối ứng thích nghi và chủ động của
chúng ta. Ðối sách chỉ mới và hữu hiệu khi giải quyết được từng nan đề
một, trong vô số nan đề biến hiện trước mắt đòi hỏi những anh hùng tạo
thời thế giải quyết.
Cho nên vấn
đề không là "Cộng sản đang âm mưu gì, gian trá như thế nào ?", mà là ta
làm gì thích ứng để vô hiệu hóa mọi âm mưu ? Không là "Chính phủ đã thay
đổi, ta nên cộng tác với chính phủ", mà yêu sách mọi cuộc cộng tác phải
thực thi trên cương vị đồng đẳng và bình đẳng, và tiêu đích phải đem lại
lợi ích ấm no, dân chủ và hạnh phúc cho toàn dân.
Ðể bắt mạch
công luận thế giới, Phòng Thông tin Phật giáo Quốc tế xin dịch một số ý
kiến điển hình của các cơ quan truyền thông và tổ chức nhân quyền quốc tế,
thuộc các khuynh hướng khác nhau. Khởi đầu với bài báo của bình luận gia
Jean-Claude Pomonti đăng trên nhật báo cánh tả Le Monde phát hành
tại Paris. Le Monde là tờ báo chính trị có ảnh hưởng hàng đầu tại Pháp
cũng như trên chính trường quốc tế. Suốt cuộc chiến tranh tại Việt Nam vừa
qua, thì Le Monde cùng với New York Times, Washington Post
(Hoa kỳ), The Guardian (Anh), Asahi Shinbum (Nhật bản)...
đứng hàng đầu các nhật báo ảnh hưởng quốc tế tung phá dư luận. Sau đấy là
nhận định từ Luân Ðôn của tổ chức Ân xá Quốc tế, từ Bộ Truyền giáo Paris
của Giáo hội Công giáo, và từ Học viện Quốc phòng Úc của giáo sư Carl
Thayer, một chuyên gia về vấn đề Việt Nam. Cuối cùng là nhận định của Giáo
sư Ðịa vật lý Nguyễn Thanh Giang viết từ Hà Nội, coi như đại biểu cho giới
trí thức miền Bắc. Trên làng báo chí hải ngoại có nhiều bài báo mang giá
trị phân tích, thì mọi người đã có sẵn trong tay, nên chúng tôi chưa loan
tải trong đợt công bố lần này.
Võ Văn
Ái
Hà Nội mở lại cuộc đối thoại với giới ly khai Phật giáo
Thủ tướng Việt Nam tiếp Ðại lão Hòa thượngThích Huyền Quang, bị quản chế
suốt 21 năm
Jean-Claude Pomonti,
Ðặc phái viên Ðông Nam Á của nhật báo Le Monde (ở Paris), viết từ Bangkok.
Số ra ngày 19.6.2003
Hà Nội làm thế giới ngạc nhiên khi nối lại đối thoại với Giáo hội Phật
giáo ly khai bị chế độ cộng sản khai trừ hơn hai mươi năm qua. Trong vòng
45 phút, Thủ tướng Việt Nam Phan Văn Khải tiếp Ðại lão Hòa thượng Thích
Huyền Quang, lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, bị quản chế
suốt 21 năm qua. Ðiều lạ lùng là báo chí nhà nước đăng tải trang trọng lên
trang "nhất" với bức hình đồng hàng hai người đối thoại gặp nhau hôm 2.4
tại thủ đô Việt Nam với danh xưng "Hòa thượng Huyền Quang" chứ không còn
là "ông Lê Ðình Nhàn" thế danh của ngài. Ðài truyền hình toàn quốc cũng
loan tin cuộc tiếp kiến.
Tăng đoàn Phật giáo đóng vai trò chủ yếu chống chế độ Ngô Ðình Diệm ở miền
Nam, mà giới quân sự lật đổ năm 1963. Cuộc "nổi dậy của chư Tăng" với các
cuộc tự thiêu đã gây động khắp hành tinh thời ấy. Giáo hội Phật giáo Việt
Nam Thống nhất tiếp tục chống đối bất bạo động các chế độ của giới tướng
lãnh sau đó, một số nhà sư khác gia nhập Mặt trận Dân tộc giải phóng miền
Nam.
Năm
1981, sáu năm sau ngày Ðại thắng và năm năm sau ngày thống nhất, Hà Nội
cấm Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất hoạt động và thay bằng một cơ
quan chính thức, gọi là Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trực thuộc vào Mặt
trận Tổ quốc là tổ chức được Ðảng giao phó nhiệm vụ quản lý tôn giáo cùng
những đoàn thể khác. Trước những đàn áp khốc liệt, Giáo hội Phật giáo Việt
Nam Thống nhất vẫn không ngừng đấu tranh cho sự phục hoạt, độc lập của
giáo hội mình và cho tự do tôn giáo.
Ðến
từ Quảng Ngãi, một tỉnh miền Trung nơi vị lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt
Nam Thống nhất bị quản chế, Ðại lão Hòa thượng năm nay 86 tuổi ra Hà Nội
giải phẫu nhọt trên mặt. Ngày 12.3, hai nhà ngoại giao Liên hiệp Âu châu
rồi một nhà ngoại giao Hoa Kỳ đã được phép đến thăm Hòa thượng. Ngày hôm
sau, một thành viên tháp tùng Ðại lão Hòa thượng, sư Tuệ Sỹ gặp gỡ trao
đổi trong vòng hai giờ đồng hồ với các nhà ngoại giao Liên hiệp Âu châu
tại trụ sở của phái đoàn Ủy ban Âu châu tại Hà Nội. Sau đấy, một phái đoàn
thứ hai của Liên hiệp Âu châu lại dến thăm Ðại lão Hòa thượng Thích Huyền
Quang bên giường bệnh. Và ngày 4.4, tức 48 tiếng đồng hồ sau hôm Thủ tướng
tiếp kiến Ðại lão Hòa thượng, Ðại sứ Hoa Kỳ đến vấn an Hòa thượng trong
một ngôi chùa.
"Bước đầu"
Những gì xẩy ra sau đó cũng đáng kinh ngạc. Trên đường về Quảng Ngãi, Hòa
thượng Huyền Quang được phép ghé Huế, vùng đất của giới Phật giáo ly khai,
nơi không những giới ủng hộ ngài mà cả hàng giáo phẩm thuộc Giáo hội chính
thức (của Nhà nước) cũng hiện diện trong cuộc tiếp rước. Thời gian lưu lại
hạn chế trong vòng 48 tiếng đồng hồ, nhưng ngài đã thăm viếng các Tổ đình
chính của giới Phật giáo ly khai, và phân nửa Tăng chúng tiễn đưa ngài về
tới Quảng Ngãi thuộc Giáo hội chính thức (của Nhà nước).
Trên nội dung chính, cuộc gặp gỡ giữa Thủ tướng và Ðại lão Hòa thượng
Thích Huyền Quang được ông Võ Văn Ái, phát ngôn nhân của Giáo hội Phật
giáo Việt Nam Thống nhất tại Paris đánh giá là "một bước đầu quan
trọng". Ông nói thêm rằng : "Sự kiện một thủ tướng thảo bàn với một
tù nhân vì lương thức bị tù đày suốt 21 năm qua và vẫn còn bị quản chế là
một sự kiện có ý nghĩa". Ông Ái giữ liên lạc điện thoại với Ðại lão
Hòa thượng cho biết khi Hòa thượng đòi hỏi phục hồi quyền sinh hoạt cho
Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, thì ông Khải đáp: "Hiện nay đã
có một Giáo hội Phật giáo Việt Nam là đủ rồi !".
Dù
nhà cầm quyền chưa có hứa hẹn gì cụ thể trong cuộc gặp gỡ đầu tiên này,
ông Khải đã nhượng bộ khi công nhận "nhiều sai lầm đã vi phạm" và
theo lời Ðại lão Hòa thượng Thích Huyền Quang, thì ông Khải xin Hòa thượng
"từ bi hoan hỷ" (cho những lỗi lầm ấy). Thủ tướng còn cho
rằng "cấp dưới xử lý không hợp lý" về vụ "quản chế hành chính"
Hòa thượng Thích Quảng Ðộ hai năm kể từ 1.6.2000, nhà lãnh đạo cao cấp
thứ hai của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, hiện bị giam giữ nội
bất xuất ngoại bất nhập tại một thiền viện ở thành phố Hồ Chí Minh. Số
phận của vị Cao tăng 74 tuổi này sẽ ra sao vào ngày 1 tháng 6 tới đây,
theo ông Ái, sẽ cho chúng ta biết rằng "cuộc gặp gỡ giữa Ðại lão Hòa
thượng Thích Huyền Quang và Thủ tướng Phan Văn Khải là một bước ngoặt hay
chỉ là một cử chỉ làm màu làm mè".
Hà Nội đang đối diện với những áp lực mạnh mẽ đến từ Hoa Kỳ và Liên hiệp
Âu châu yêu sách cho tự do tôn giáo. Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống
nhất không bao giờ chấp nhận làm con quay cho một Giáo hội chính thức (của
Nhà nước), một thứ giáo hội mà uy thế bị giới hạn và lòng dân không tâm
phục. Giới Phật giáo ly khai nhận định rằng "nếu nhà cầm quyền muốn
giải quyết các "tệ nạn xã hội", thì điều cần thiết là nhà cầm quyền phải
dựa vào Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất". Phải chờ xem
Ðảng Cộng sản Việt Nam có chia sẻ yêu sách này - và với những nhượng bộ
nào mà Ðảng sẵn sàng thoa dịu cuộc khủng hoảng đang bước vào thập kỷ thứ
ba.
Việt Nam : Giới ly khai tiếp tục bị bắt bớ
Thông cáo Báo chí của tổ chức Ân xá Quốc tế tại Luân
Ðôn ngày 10.4.2003
Ngày hôm nay, 10.4.2003, tổ chức công bố bản Phúc trình mới, qua đó minh
họa mối quan ngại ngày càng gia tăng của Ân xá Quốc tế về vấn đề nhân
quyền tại Việt Nam. Tài liệu này trình bày tội gián điệp gán cho hai người
cháu trai và người cháu gái của Linh mục Nguyễn Văn Lý, người bị kết án 15
năm tù hồi tháng 10 năm 2001 vì tội công khai tố cáo chính sách của chính
quyền về các quyền căn bản và tự do tôn giáo.
Ân
xá Quốc tế tuyên bố rằng : "Những kết án nghiêm trọng tội gián điệp - tội
có thể bị tử hình tại Việt Nam - cho những người thân của cha Lý là hành
động với ý trả thù và trừng phạt. Chỉ vì những người này dám phổ biến ra
thế giới bên ngoài những thông tin về người chú đang bị tù của họ".
Vụ
này, cùng với việc bắt lại bác sĩ Nguyễn Ðan Quế, nhà ly khai lâu đời và
là tù nhân vì lương thức, nằm trong khuôn khổ của đợt đàn áp dai dẳng nhắm
vào mọi hình thức phản kháng tại Việt Nam thể hiện qua việc bắt bớ, tù đày
hàng chục kẻ chống đối chính quyền.
Thế
nhưng, Thủ tướng Việt Nam, Phan Văn Khải, đã làm chuyện bất ngờ khi tổ
chức cuộc gặp gỡ với người nổi danh trên dư luận thế giới là Ðại lão Hòa
thượng Thích Huyền Quang, lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất,
Giáo hội không được Nhà nước công nhận. Ân xá Quốc tế xin chào đón diễn
biến này.
"Sau cuộc hội ngộ vô tiền khoáng hậu ấy, chính quyền Việt Nam phải tiếp
tục giải quyết những biện pháp cụ thể để bảo đảm cho mọi công dân, bất
phân chính kiến hay tín ngưỡng, được thực thi các các quyền căn bản về tự
do tôn giáo và tự do ngôn luận. Các quyền này được công nhận trong bản
Hiến pháp Việt Nam cũng như trong các công ước quốc tế về nhân quyền mà
Việt Nam tham gia", tổ chức Ân xá Quốc tế nhấn mạnh như thế.
Mặc
dù các biến cố lạ lùng xẩy ra tại Hà Nội tuần trước, Ân xá Quốc tế biết
rằng Hòa thượng Thích Huyền Quang vẫn chưa được trở về nơi chùa cũ của
ngài ở thành phố Hồ Chí Minh. Trong thực tế, Hòa thượng vẫn phải trở về
Quảng Ngãi, nơi ngài bị kiểm soát chặt chẽ hơn hai mươi năm mà không hề
được xét xử hay buộc tội.
Hòa
thượng Viện trưởng Viện Hóa Ðạo, người kế tục của Ðại lão Hòa thượng Thích
Huyền Quang, hiện nay cũng bị quản chế tại thành phố Hồ Chí Minh. Theo một
vài nguồn tin, thì cuộc "quản chế hành chính" này sẽ chấm dứt vào ngày 1
tháng 6 năm nay 2003. Ân xá Quốc tế công nhận Hòa thượng Thích Quảng Ðộ là
người tù vì tư tưởng.
Ân
xá Quốc tế khẩn thiết trông chờ việc Hòa thượng được trả tự do và trông
đợi ngài sẽ được hưởng các quyền tự do đi lại, tự do ngôn luận, tự do hội
họp.
"Việc trả tự do cho Hòa thượng Thích Quảng Ðộ sẽ cho người ta xác định là
nhà cầm quyền Việt Nam nghiêm cẩn tính đến chuyện tôn trọng các nhà tôn
giáo có ý kiến bất đồng hay cuộc gặp gỡ Phan Văn Khải - Thích Huyền Quang
chỉ là một cử chỉ khinh thường và vô nghĩa đối với một lão ông bệnh hoạn
và Phật giáo đồ", Ân xá Quốc tế kết luận.
Thủ tướng chính thức tiếp vị Lãnh đạo của phái Phật giáo bất phục
tùng chính quyền
Tạp chí Giáo hội Châu Á, Cơ quan Thông tin của Hội
Truyền giáo Paris, số 373, ra ngày 16.4.2003
Cơ
quan ngôn luận của Ðảng Cộng sản Việt Nam, Nhân Dân ngày 2.4 vừa qua đăng
tải trên trang nhất một hình ảnh lạ thường. Ở nơi mà thường khi chỉ thấy
các nhân vật thuộc Bộ Chính trị, thì nay bên cạnh một bó hoa kếch xù,
người ta thấy ngồi chuyện vãn với Thủ tướng Phan Văn Khải, Ðại lão Hòa
thượng Thích Huyền Quang, vị lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống
nhất, mà sau năm 1975, đặc biệt từ năm 1981 (1) khăng khăng và bền bỉ
khước từ sự áp đặt của chính quyền trên các vấn đề của tôn giáo đa số này
tại Việt Nam. Có lẽ rồi đây lịch sử sẽ soi sáng chúng ta về ý nghĩa của
một cuộc gặp gỡ như thế. Trong hiện tại, những tường thuật ban đầu về biến
cố này không soi sáng bao nhiêu.
Quả
nhiên, theo các báo cáo mà báo chí nhà nước loan tải (2), vị lãnh đạo Phật
giáo vừa giải phẫu nhọt trên mặt ở một bệnh viện Hà Nội (3), hôm 2.4 đã
đến "thăm hỏi" Thủ tướng. Sau khi Thủ tướng vui mừng thấy sức khỏe
của Hòa thượng đã bình phục, ông đã thông báo về chính sách tôn giáo của
chính phủ và mong mỏi Hòa thượng tham gia đóng góp sức mình cho đạo pháp
và dân tộc. Nhờ sự "quan tâm của Ðảng và Nhà nước" và sự chăm sóc
tận tình, Hòa thượng đã bình phục, vào viếng lăng Hồ Chí Minh, đi thăm một
số chùa và di tích lịch sử ở thủ đô.
Thế
nhưng, bản tường thuật về cuộc gặp gỡ đến từ các nguồn tin độc lập hơi
khác với lối trình bày chính thức này. Hẳn là bản thông cáo của Phòng
Thông tin Phật giáo Quốc tế (4), mà nguồn tin phát xuất từ
chính Ðại lão Hòa thượng, công nhận là cuộc gặp gỡ cởi mở và thân tình,
nhưng thêm rằng hiện không có một quyết định cụ thể nào đối với giáo hội
thống nhất, bị chính quyền cấm đoán từ năm 1981. Trái lại, khi đòi phục
hồi quyền sinh hoạt của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất, Thủ tướng
trả lời : "Hiện nay đã có một Giáo hội Phật giáo Việt Nam là đủ rồi !".
Ðây là Giáo hội do Nhà nước bảo trợ và được Nhà nước thành lập năm
1981. Theo nguồn tin độc lập tường thuật, thì
Ðại lão Hòa
thượng nhắc nhở Thủ tướng về tình hình đàn áp quy mô Giáo hội của ngài,
các cơ sở giáo dục và từ thiện bị tịch thu, và bản thân ngài bị tù đày
không xét xử suốt 21 năm. Trong lời đáp Thủ tướng chấp nhận là Ðảng Cộng
sản có nhiều thiếu sót và phạm nhiều sai lầm, mà một số sự việc, như việc
tù đày Ðại lão Hòa thượng, là do cấp dưới xử lý không hợp lý, nhưng không
phải là chính sách của Nhà nước.
Cuộc gặp gỡ ly kỳ như không thể có thật này, càng làm ngạc nhiên theo
những tin đáng lo ngại loan tải liền sau cuộc giải phẫu của nhà sư. Khoảng
28 tháng 3 vừa qua, ba vị sư tháp tùng chuyến ra Hà Nội với Hòa thượng bị
áp lực rời thủ đô nếu không muốn bị bắt. Còn Ðại lão Hòa thượng khi muốn
trở về Quảng Ngãi, thì trong vòng ba ngày người ta cho biết không còn chỗ
để mua vé tàu. Ðại lão Hòa thượng quy ác ý này cho phản ứng đối với Kiến
nghị 6 điểm mà Hòa thượng gửi cho Ðảng và Chính phủ. Trong kiến nghị này,
Hòa thượng yêu sách trả tự do tức khắc cho hai nhà lãnh đạo tối cao của
Giáo hội thống nhất, phục hồi quyền sinh hoạt của Giáo hội Phật giáo Việt
Nam Thống nhất một cách độc lập và tự trị đối với Ðảng và Chính phủ.
Nhưng nếu ý định chính quyền muốn thực hiện như trên, thì cuộc gặp gỡ giữa
Ðại lão Hòa thượng với Thủ tướng đã làm thay đổi. Ngày 7.4, nhà lãnh đạo
Phật giáo hoàn toàn thoải mái lấy tàu đi Huế. Tại đây khoảng 2000 Tăng, Ni
và Phật tử, thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất cũng như Giáo hội
do Nhà nước bảo trợ đã cùng chung đón tiếp ngài long trọng. Sau khi gặp gỡ
một số nhân vật Phật giáo địa phương, ngày hôm sau Hòa thượng rời cố đô về
lại Quảng Ngãi bằng xe hơi.
Nhiều cuộc đánh giá khác nhau về một giai đoạn lạ lùng trong lịch sử các
quan hệ khó khăn mà Nhà nước duy trì với Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống
nhất. Nhiều người nhấn mạnh sự mở cửa đang hiện hành so với chính sách cũ.
Trong hiện tại, chẳng có gì cho thấy tương lai ra sao. Nếu trường hợp cuộc
gặp gỡ giáo đầu cho sự công nhận chính thức Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Thống nhất, thì người ta có thể nghĩ rằng, đây là cách duy trì cuộc kiểm
soát trên một bộ phận của Phật giáo Việt Nam, mà cho đến nay chính quyền
chưa thành công lùa về thánh đường các tôn giáo do chính quyền cai quản.
Nhà nước Việt Nam và Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất
Ðài phát thanh
Úc phỏng vấn Giáo sư Carl Thayer phát về Việt Nam ngày 20.4.2003
Qua
một hành động được xem là rất có ý nghĩa, liên quan tới lập trường của
chính phủ Việt Nam đối với quyền tự do tôn giáo, mới đây, Thủ Tướng Phan
Văn Khải đã lần đầu tiên gặp gỡ và nói chuyện với Hòa Thượng Thích Huyền
Quang, nhà lãnh đạo Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, tức Giáo Hội
vẫn bị nhà nước cấm hoạt động từ nhiều năm qua. Riêng bản thân Hòa Thượng
Thích Huyền Quang, năm nay 86 tuổi, đã bị quản thúc tại gia từ năm 1982
tới nay.
Cuộc hội kiến giữa Thủ Tướng Phan Văn Khải với Hòa Thượng Thích Huyền
Quang được xem là một diễn tiến quan trọng; thế nhưng, không chắc sau cuộc
gặp gỡ vừa đề cập, chính phủ Cộng sản Việt Nam có sẽ thực sự thay đổi lập
trường trong vấn đề giới hạn quyền tự do tôn giáo hay không.
Trong mục Thời Sự Quốc Tế Chủ Nhật tuần này, Bảo Vũ mời quý vị cùng chúng
tôi xem bài của biên Tập Viên Mike Woods thuộc ban Á Châu Thái Bình Dương
của Ðài chúng tôi. Biên tập viên Mike Woods đã nói chuyện với Giáo Sư Carl
Thayer thuộc Học Viện Quốc Phòng Úc. Trước hết, Giáo Sư Thayer cho biết :
G.S. CARL THAYER: Hiện chính phủ Việt Nam đang thực hiện những bước đi rất
thận trọng và chậm chạp trong việc dần dần tự do hóa ở trong nước. Trong
bối cảnh đó, chuyện gặp gỡ với đại diện Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống
Nhất quả là một diễn tiến có ý nghĩa hết sức đặc biệt.
MIKE WOODS: Hòa Thượng Thích Huyền Quang cũng là một trong những nhân vật
bất đồng tôn giáo được nhiều người ưa thích nhất. Rõ ràng là, ở tuổi 86
hiện nay, ngài đang bị đau yếu nhiềụ Tôi nghĩ rằng rất nhiều người tỏ ra
đồng cảm với vị Hòa thượng nàỵ Thưa giáo sư, có phải nhà cầm quyền Việt
Nam xét lại cách đối xử với Hòa thượng và Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam
Thống Nhất bởi vì Hòa thượng và Giáo Hội được nhiều người tỏ ra ủng hộ hay
chăng?
G.S. CARL THAYER: Chắc chắn là ở miền Trung và miền Nam, Giáo Hội Phật
Giáo Việt Nam Thống Nhất và các nhà lãnh đạo Giáo Hội được rất nhiều người
biết đến. Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất và các nhà lãnh đạo vẫn
là cái gai nhọn đâm bên hông Nhà Nước kể từ ngày Việt Nam thống nhất tới
nay. Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất vẫn luôn luôn tích cực trong
các hoạt động cứu trợ các nạn nhân bão lụt. Cứ mỗi một lần các thành viên
Giáo Hội gây khó khăn cho nhà nước như vậy, thì họ đều bị bắt giữ hoặc bị
cầm tù. Sau khi được thả ra, họ lại tiếp tục các hoạt động cứu trợ. Theo
tôi, ở một chừng mực nào đó, họ được dân chúng ủng hộ. Họ được xem như,
cũng ở chừng mực nào đó, đại diện cho tâm trạng phản kháng của dân chúng
đối với chính quyền trung ương. Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất và
các nhà lãnh đạo Giáo Hội không tìm cách lật đổ chính quyền. Họ chỉ muốn
được là người Phật Tử và được tự do sinh hoạt riêng mà không có sự chỉ đạo
của chính quyền.
MIKE WOODS: Liệu có phải cuộc hội kiến vừa rồi giữa Thủ Tướng Phan Văn
Khải với Hòa Thượng Thích Huyền Quang là một chỉ dấu cho thấy chính quyền
Việt Nam sẽ thay đổi chính sách trong vấn đề tự do tôn giáo hay không?
G.S. CARL THAYER: À, theo tôi, theo một nghĩa nào đó, đúng là có chuyện
đó. Thế nhưng, theo một nghĩa rộng lớn hơn, thì có lẽ vấn đề như sau : Kể
từ khi ông Nông Ðức Mạnh được bầu vào chức vụ tổng bí thư đảng Cộng Sản
Việt Nam, Ðảng đã duyệt xét lại cách đối xử với các nhóm xã hội và các lực
lượng khác nhau tại Việt Nam. Ðảng đang bắt đầu áp dụng một đường lối mềm
mỏng hơn. Và điều đáng lưu ý là, ngay cả những người phê bình nhà cầm
quyền Việt Nam ở hải ngoại, đặc biệt tại Paris, cũng đã công bố các thông
cáo báo chí cho thấy họ khá lạc quan. Vì thế, cuộc hội kiến đánh dấu một
bước phát triển tích cực. Thế nhưng, thực ra, về vấn đề này, Thủ Tướng
Phan Văn Khải nói rằng, tại Việt Nam, chỉ có một tổ chức Phật Giáo mà
thôi. Ðó là Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam, tổ chức được chế độ công nhận, và
chỉ một Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam là đủ rồi.
MIKE WOODS: Như Giáo Sư vừa đề cập, Phòng Thông Tin Phật Giáo Quốc Tế tại
Paris cho hay, trong cuộc hội kiến, Thủ Tướng Phan Văn Khải cho Hòa Thượng
Thích Huyền Quang biết, mặc dù nhà nước đã phạm phải nhiều sai lầm thế
nhưng từ nay mọi sự sẽ được tháo gỡ và điều chỉnh dần. Tuy nhiên sau đó,
Bộ Ngoại giao Việt Nam bác bỏ điều vừa đề cập. Xin hỏi Giáo Sư là... liệu
sẽ tới lúc nào đó, Nhà Nước bãi bỏ lệnh cấm Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam
Thống Nhất hoạt động hay không?
G.S. CARL THAYER: À, theo tôi, nếu chúng ta so sánh tình trạng phát triển
nơi Giáo Hội Công Giáo và Hội Thánh Tin Lành Việt Nam ở miền Nam thì chúng
ta thấy có những dấu
hiệu phát triển nho nhỏ, nho nhỏ chứ không phải toàn hảọ Thế nhưng Phật
Giáo thì bị đàn áp khốc liệt kể từ năm 1975. Các chùa chiền bị nhà nước
chiếm, tài liệu giảng dạy bị phá hủy và Phật Giáo không được chọn lựa Tăng
Ni của họ để thăng cấp, đề bạt ; đã vậy, các nhà lãnh đạo Phật Giáo còn bị
bắt bớ, giam cầm. Do đó, khi nhìn ngược trở lại, người Phật Tử muốn Phật
Giáo được khôi phục lại và nhà Nước bồi thường thiệt hại cho Giáo Hộị. Ðể
làm được điều này, chế độ sẽ phải chấp nhận rằng họ đã phạm sai lầm và đây
là điều hết sức tế nhị cho chế độ tại Việt Nam. Và đó là lý do giải thích
tại sao chúng ta đang thấy nhiều dấu hiệu lẫn lộn nhau như hiện nay.
MIKE WOODS: Thưa Giáo Sư, liệu việc bãi bỏ lệnh cấm Giáo Hội Phật Giáo
Việt Nam Thống Nhất hoạt động có sẽ tạo thành một tiền lệ rất nguy hiểm
cho chính phủ Việt Nam hay không ?
G.S. CARL THAYER: Ðúng vậy. Mặc dù tôi không thích dùng thuật ngữ sau ;
thế nhưng trong giới khoa bảng, nghiên cứu, chúng tôi có thuật ngữ, tạm
dịch, "Xã hội chủ nghĩa độc quyền tổ chức". Chữ này có nghĩa: nước nào
theo chế độ độc đảng thì nhà nước chỉ công nhận một cơ chế duy nhất mà
thôi. Ðiều này nghĩa là... sau ngày Việt Nam thống nhất, giới Phật Giáo
tại miền Nam bị buộc phải sát nhập vào tổ chức Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam
Yêu nước. Thế nhưng, Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất đã kháng cự
lại việc sát nhập này và họ đứng bên ngoàị Nay nếu nhà nước Việt Nam cho
một trong những cái gọi là lực lượng xã hội được quyền có hai đại diện,
thì điều này sẽ dẫn tới tình trạng đa nguyên. Trong lúc này, các nhà lãnh
đạo cộng sản tại Việt Nam vẫn kịch liệt chống đối bất kỳ hình thái đa
nguyên nào.
KẾT: Thưa quý thính giả, với nhận định của Giáo Sư Carl Thayer quý vị vừa
nghe, chúng tôi xin kết thúc mục Thời Sự Quốc Tế Chủ Nhật nơi đây. Bảo Vũ
và Nguyễn Nam xin kính chào và hẹn quý vị vào lần tới.
Mừng chăng cho Nhân dân Việt Nam ?
Nguyễn Thanh Giang
Hoà
thượng Thích Huyền Quang, lãnh đạo Giáo hội Phật Giáo Việt Nam Thống nhất,
bị quản chế ở Quảng Ngãi, sau thời gian ra Hà Nội chữa bệnh, chiều 2 tháng
4 năm 2003 đã được thủ tướng Phan văn Khải tiếp thân mật và ân cần thăm
hỏi tại văn phòng Chính phủ. Tin này được đưa lên đầu buổi Thời sự Ðài
Truyền hình Việt Nam, được đăng trên trang nhất báo Nhân Dân và một số báo
khác. Sự kiện đột biến ấy làm xôn xao dư luận trong nước và quốc tế. Một
số người quan tâm thời cuộc đã vượt qua nỗi sợ bị dò xét hay ngăn trở, đến
chia sẻ và tham vấn ý kiến bình luận của tôi.
Phải chăng đây là sự khởi động tích cực của Nghị quyêt "Về phát huy sức
mạnh đại đoàn kết dân tộc vì "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân
chủ, văn minh" do Hội nghị lần thứ bẩy Ban Chấp hành Trung ương Ðảng khoá
IX ban bố ? Phải chăng chúng ta đang bắt đầu thực hiện lời kêu gọi của
tổng bí thư Nông Ðức Mạnh: "... chúng ta cần làm rất nhiều để các điểm
tương đồng ngày càng được phát huy và nhân lên, những điểm còn khác nhau
ngày càng được giảm thiểu" (trích Bài nói của TBT Nông Ðức Mạnh tại Hội
nghị Trung ương 7). Làm rất nhiều, theo Tổng Bí thư, trên cơ sở "tôn trọng
những ý kiến khác nhau không trái với lợi ích chung, xoá bỏ mặc cảm, định
kiến, phân biệt đối xử về quá khứ, giai cấp, thành phần, xây dựng tinh
thần cởi mở, tin cậy lẫn nhau". Làm rất nhiều, trên cơ sở nhận thức rằng:
"Ðại đoàn kết là sự nghiệp của cả dân tộc ..., được thực hiện bằng nhiều
biện pháp, hình thức, trong đó các chủ trương của Ðảng và chính sách, pháp
luật của Nhà nước có ý nghĩa quan trọng hàng đầu".
Tiếc rằng thời gian qua, đặc biệt là gần đây, sự nghiệp đại đoàn kết của
cả dân tộc không những không được củng cố mà còn bị gây sứt mẻ, thậm chí
bị phá hoại nghiêm trọng. Cho nên "khối đại đoàn kết toàn dân tộc, mối
quan hệ giữa Ðảng, Nhà nước và nhân dân chưa thật bền chặt và đang đứng
trước những thách thức mới". Có tình trạng đó vì "Lòng tin vào Ðảng, Nhà
nước và chế độ của một bộ phận nhân dân chưa vững chắc, phần vì đời sống
còn nhiều khó khăn, phần vì bất bình trước những bất công xã hội và tình
trạng tham nhũng, quan liêu, lãng phí còn khá phổ biến và nghiêm trọng
...". Có tình trạng đó căn bản còn vì các chủ trương của Ðảng và chính
sách, pháp luật của Nhà nước không những không được xem là có ý nghĩa quan
trọng hàng đầu mà còn bị ngang nhiên xâm phạm.
Ðiều 53 của Hiến pháp quy định "Công dân có quyền tham gia quản lý Nhà
nước và xã hội, tham gia thảo luận các vấn đề chung của cả nước và địa
phương, kiến nghị với các cơ quan nhà nước, biểu quyết khi Nhà nước trưng
cầu ý dân". Nghị quyết Ðảng cũng nêu rằng: "Ðối với những vấn đề lớn và
đặc biệt quan trọng của đất nước, cần có những hình thức thích hợp để nhân
dân tham gia ý kiến ... bảo đảm để nhân dân có thể thẳng thắn bầy tỏ được
ý kiến đóng góp. Khuyến khích trao đổi, tranh luận với tinh thần xây dựng
về những vấn đề có ý kiến khác nhau, tránh chụp mũ, áp đặt".
Nhưng, Hiến pháp cứ một đằng, Nghị quyết Ðảng cứ một đằng, mà thực tế cứ
làm một nẻo.
Khi có ý kiến trái ngược (Trong cuộc sống, việc nẩy sinh ý kiến trái ngược
là chuyện thường tình. Cái mới tích cực nẩy sinh được, chân lý muốn được
tiếp cận nhanh chóng thường phải qua sự cọ sát của các ý kiến trái ngược),
thậm chí chỉ mới khác ý cấp trên là đã bị chụp mũ, áp đặt rất nguy hiểm.
Người ta sẵn sàng chụp cho người này, người kia (kể cả tướng Trần Ðộ,
nguyên trưởng ban Văn hóa - Văn nghệ Trung ương Ðảng, nguyên Phó Chủ tịch
Quốc hội, nguyên Phó Chính uỷ Quân Giải phóng Miền Nam, huân chương Hồ Chí
Minh) đủ các loại mũ "phản" và "chống": "phản bội", "phản Ðảng", "phản
động" ; "chống chủ nghĩa xã hội", "chống Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam" vân vân và vân vân. Bộ luật Hình sự nước ta trước đây có
quy định tội "tuyên truyền chống chủ nghĩa xã hội". Sau những phản ứng rất
có lý lẽ của tôi qua bài "12 ngày tuyệt thực trong trại giam B14", điều
quy định đó được đổi thành điều 88 trong Bộ luật Hình sự mới : "Tội tuyên
truyền chống nhà nước CHXHCNVN". Tuy nhiên, để gán ghép được một người vào
tội tuyên truyền chống nhà nước CHXHCNVN đôi khi rất phức tạp, đặc biệt là
với những người đã phát biểu chính kiến một cách rõ rành, công khai bằng
văn bản trong công luận. Thế là ai đó đã đưa ra "sáng kiến" gán ghép tội
"gián điệp" theo điều 80 Bộ Luật Hình sự cho tất cả những ai thấy cần phải
gán ghép. Vì cứng đầu\. Vì không trị được về mặt lý luận. "Sáng kiến" này
liền được áp dụng tràn lan vì nó dễ lợi dụng quá, nó mù mờ quá. Cứ nói
gián điệp thì ai cũng ghét, cũng sợ, cũng có thể tin vì làm sao mà biết
được những gì bí mật trong đó. Cựu chiến binh chống Mỹ Nguyễn Khắc Toàn
đưa giúp thư kháng cáo của người dân (trong đó có cả gia đình thương binh
liệt sỹ, bà mẹ Việt Nam anh hùng) lên intơnet bị kết tội gián điệp. Thạc
sỹ-bác sỹ Phạm Hồng Sơn dịch tài liệu "Thế nào là dân chủ" lấy từ trên
mạng của Ðại sứ quán Mỹ ... cũng có thể bị quy là gián điệp. Rồi Phạm Quế
Dương, Trần Khuê, Nguyễn Ðan Quế, Nguyễn Vũ Bình (có thể cả Trần Dũng Tiến
nữa chăng?), người từng là phóng viên Tạp chí Cộng sản, người từng vào
sinh ra tử, từng làm chính uỷ kỳ cựu, từng đảm nhiệm Tổng Biên tập Tạp chí
Lịch sử Quân sự, được phong đại tá từ rất sớm... đều là gián điệp. Họ làm
gián điệp nhưng chẳng ai giữ bí mật. Chẳng những thế lại còn viết bài ký
tên thật, công khai tán phát, phổ biến ý kiến của mình, thậm chí thẳng
thừng công kích lãnh đạo một cách có phần hơi quá nặng lời. Họ làm gián
điệp mà không ai hề nhận được nhiệm vụ giao từ chính quyền nước ngoài nào
cả. Họ bị la lối om xòm nhận tiền nước ngoài nhưng trong khoảng 200 triệu
(tiền Việt Nam) của đại tá Phạm Quế Dương có hơn trăm triệu là tiền thưởng
của một tổ chức quốc tế, ngoài ra có thể là tiền nhuận bút ... Cựu chiến
binh Nguyễn Khắc Toàn chỉ mới mở tài khoản, chưa hề nhận tiền từ đâu cũng
bị suy diễn, áp đặt...
Người nào đưa ra cái "sáng kiến" gán ghép tội gián điệp theo điều 80 Bộ
luật Hình sự để nhanh chóng được áp dụng bừa bãi như thế không biết có
được khen thưởng, được thăng quan tiến chức không nhưng chắc chắn sẽ bị
lịch sử phán xét, bị lương tâm đầy đoạ, bị lớp người sau phỉ nhổ . Bởi vì
nó tàn nhẫn quá, dã man quá !
Trong một đoạn trích Nghị quyết trên kia tôi đã tự ý cố tình gạch chân mấy
chữ pháp luật của Nhà nước nhằm lưu ý độc giả về tình trạng chúng ta, đặc
biệt là các cơ quan công quyền, vi phạm pháp luật nhiều quá. Nhất là thời
gian gần đây : Các phiên toà xử cử nhân luật Lê Chí Quang, cựu chiến binh
Nguyễn Khắc Toàn ... đều là án hình sự. Tuyên bố xử công khai, nhưng hàng
xóm, người thân, họ hàng, kể cả em gái ruột, không một ai được vào dự.
Hiến pháp ghi rõ: "Thư tín, điện thoại, điện tín của công dân được bảo đảm
an toàn và bí mật" (trích điều 73, Hiến pháp 1992). Nhưng nhiều người,
trong đó có chúng tôi, nếu không được xem là công dân tốt thì ít nhất vẫn
là công dân bình thường như mọi người nhưng điện thoại đã bị cắt hàng năm
trời\. Ðiện thoại cá nhân bị cắt, điện thoại gia đình cũng bị cắt. Hỏi bưu
điện, hỏi công an nhiều lần, tuyệt nhiên không ai giải thích lý do. Báo
cáo thắc mắc lên nhiều cấp lãnh đạo, kể cả cấp lãnh đạo cao nhất, tuyệt
nhiên không ai trả lời !
Bà
vợ đại tá Phạm Quế Dương đi cùng chồng vào thành phố Hồ Chí Minh, bị bắt
khi chồng bị bắt. Bà liền bị giam vào phòng kín chỉ có 3 lỗ thông hơi qua
2 cửa sắt. Mặc quần áo tù, nằm sàn xi măng, ăn ngủ, đại tiện, tiểu tiện
đều một chỗ. Trước lúc bị giam, sau khi được thả và đến nay bà vẫn là đảng
viên đảng Cộng sản Việt Nam, chưa hề phạm tội. Hiến pháp nước ta thì quy
định: "Không ai bị coi là có tội và phải chịu hình phạt khi chưa có bản án
kết tội của Toà án đã có hiệu lực pháp luật" (Ðiều 72).
Nhiều người có công với nước, trong đó có chúng tôi, chưa hề bị ra toà
nhưng vẫn bị một vài tờ báo rêu rao là phản động. Trong khi ông Nguyễn văn
Ðàn (trú tại phường 5, Ðông Hà, Quảng Trị) bị khởi tố về tội cố ý gây
thương tích, bị cơ quan công an ra lệnh truy nã nhưng chỉ vì báo Quảng Trị
sơ suất gọi bị can Nguyễn văn Ðàn là tội phạm nên đã bị toà án Nhân dân
Thị xã Ðông Hà tuyên buộc báo Quảng Trị và tác giả Nguyễn Hùng (sỹ quan
phòng Công tác Chính trị Công an Quảng Trị) phải bồi thường danh dự cho
ông Nguyễn văn Ðàn 3 triệu đồng ; thì ở đây, mặc cho chúng tôi phẫn uất
kháng nghị lên mọi cấp chính quyền, tất cả đều làm ngơ. Thực ra, về thực
chất, các tờ báo kia chỉ là loại báo lá cải, Tuy nhiên, vì chúng chính
thức nằm trong hệ thống báo chí của Ðảng nên mọi người đều hiểu có sự chỉ
đạo từ đâu đó nhằm hạ nhục đối tượng, răn đe mọi người, cô lập chúng tôi.
Cho nên trong cuộc trả lời phỏng vấn, phóng viên một tờ báo nước ngoài hỏi
tôi: "Nếu cần nói một câu thôi, thì ông nói gì?" . Tôi trả lời: "Tôi chỉ
mong ở nước tôi pháp luật được thực sự tôn trọng và bảo đảm thực thi đúng.
Người dân cũng như Nhà nước, đặc biệt là các cơ quan công quyền". Chúng ta
thường viện dẫn dân chủ kiểu này, dân chủ kiểu kia, nhân quyền Phương
Ðông, nhân quyền Phương Tây... Bất luận thế nào, hành động đạp lên pháp
luật để chụp mũ, áp đặt, trấn áp, đầy đoạ dân chúng đều bị xem là sự vi
phạm nhân quyền trắng trợn và thô bạo không thể không bị lên án quyết
liệt. Kẻ ỷ quyền, cậy thế đàn áp lương dân sẽ bị người mạnh hơn trừng trị
mà không ai đoái hoài. Ðấy là luật quả báo, không thể tránh.
Ðiểm qua mấy sự việc trớ trêu, đau lòng để thấy nhiều sai lầm tồn tại quá
lâu nhất thiết phải được chỉnh sửa; nhiều điều quá bức bối nhất định phải
được cởi bỏ sớm. Sự kiện tiếp đón thân mật của thủ tướng Phan văn Khải đối
với Hoà thượng Thích Huyền Quang phải chăng nhằm đáp ứng điều này ? Phải
chăng một thời kỳ mới đang bắt đầu được mở ra ?
Sau buổi gặp giữa Thủ tướng Phan văn Khải và Hoà thượng Thích Huyền Quang
sẽ là những gì?. Nói như tổng bí thư Nông Ðức Mạnh "Chúng ta cần làm rất
nhiều". Trước hết hãy giải quản cho Hoà thượng Thích Quảng Ðộ, hãy xét lại
các vụ án Lê Chí Quang và Nguyễn Khắc Toàn, hãy trả tự do cho đại tá Phạm
Quế Dương, học giả Trần Khuê, bác sỹ Nguyễn Ðan Quế, cựu quyết tử quân
Trần Dũng Tiến, thạc sỹ-bác sỹ Phạm Hồng Sơn, nhà báo Nguyễn Vũ Bình.
Một lần nữa, người viết bài này xin được nhắc lại Nghị quyết Ðảng và lời
Tổng bí thư :
"Tôn trọng những ý kiến khác nhau không trái với lợi ích chung, xoá bỏ mặc
cảm, định kiến, phân biệt đối xử về quá khứ, giai cấp, thành phần, xây
dựng tinh thần cởi mở, tin cậy lẫn nhau".
"Ðối với những vấn đề lớn và đặc biệt quan trọng của đất nước, cần có
những hình thức thích hợp để nhân dân tham gia ý kiến ... bảo đảm để nhân
dân có thể thẳng thắn bầy tỏ được ý kiến đóng góp. Khuyến khích trao đổi,
tranh luận với tinh thần xây dựng về những vấn đề có ý kiến khác nhau,
tránh chụp mũ, áp đặt".
"Chúng ta cần làm rất nhiều để các điểm tương đồng ngày càng được phát huy
và nhân lên, những điểm còn khác nhau ngày càng được giảm thiểu".
Hà
Nội ngày 6 tháng 4 năm 2003
Nguyễn Thanh Giang
Nhà A13P9 - Tập thể Phòng không Hoà Mục
Phường Trung Hoà - Quận Cầu Giấy
