Tặng Một Vầng Trăng
TẬP TRUYỆN THƠ ( THIỀN )
* Diệu Phương xuất bản 2004 *
Tâm Minh Ngô Tằng Giao
--- o0o ---
MỤC
LỤC
"Tặng
Một Vầng Trăng" là một tuyển tập gồm một số những truyện, những giai thoại
mang đầy vị Thiền. Nguyên bản viết bằng văn xuôi. Cư sĩ Tâm Minh Ngô Tằng
Giao đã phỏng theo nội dung những truyện này và kể lại cho chúng ta bằng
những lời lẽ bình dị qua thể thơ "lục bát" đầy tình tự dân tộc để người
đọc và người nghe dễ hiểu, dễ nhớ và dễ thuộc.
9
truyện đầu tiên nội dung được phỏng theo cuốn "Những Hạt Ðậu Biết Nhảy"
nguyên bản của tác giả Lâm Thanh Huyền ở Ðài Loan. Dịch giả Phạm Huê
chuyển ngữ sang tiếng Việt.
4
truyện kế tiếp nội dung được phỏng theo những "Truyện Cổ Phật Giáo".
43
truyện còn lại được cư sĩ Tâm Minh chọn lựa rồi phỏng dịch và chuyển thơ
theo cuốn "101 Zen Stories" ("101 Truyện Thiền") do Nyogen Senzaki và Paul
Reps kể bằng tiếng Anh. Những chi tiết về tên người, nơi chốn, niên đại,
môn phái v.v. hầu như được bỏ qua, không đề cập tới trong thơ để dễ tập
trung vào nội dung chính yếu đầy vị Thiền của truyện.
" 101
Zen Stories " đã được ấn hành lần đầu vào năm 1939 bởi Rider and Company,
Luân Ðôn, và David McKay Company, Philadelphia. Những truyện và những
giai thoại về Thiền này đề cập tới những kinh nghiệm thực chứng của các
Thiền sư Trung Hoa và Nhật Bản trải qua một thời gian dài hơn năm thế kỷ.
Tài
liệu được chuyển sang tiếng Anh bắt nguồn: Một là từ cuốn sách có tên gọi
là Shaseki-shu (Collection of Stone and Sand: Thạch Sa Tập hay Góp Nhặt
Cát Ðá), viết vào cuối thế kỷ thứ 13 bởi một Thiền sư Nhật có tên là Muju
(Vô Trú). Và hai là từ những giai thoại khác của các vị Thiền sư, Thiền
tăng, đồ đệ dòng Thiền xuất hiện rải rác trong nhiều cuốn sách khác nhau
đã được ấn hành tại Nhật vào khoảng thế kỷ 20.
Mong
rằng những vần thơ "lục bát" kể lại các truyện và những giai thoại thơm
ngát hương Thiền trong cuốn "Tặng Một Vầng Trăng" này sẽ phần nào chuyên
chở được một triết lý cao siêu và thâm thúy nào đó khiến người đọc và
người nghe phải tĩnh tâm để suy nghĩ rồi tự thức tỉnh mà tìm theo một con
đường tốt đẹp hơn trong cuộc sống.
DIỆU PHƯƠNG
(Mùa Phật Ðản
năm 2004)
Tặng Một Vầng Trăng
Thiền sư cất túp lều tranh
Một mình ẩn dật tu hành rừng sâu
Thị thành xa lánh từ lâu
Tâm hồn thanh thản, đạo mầu kiên trinh.
Một đêm đầy ánh trăng thanh
Thiền sư lên núi dạo quanh ngắm trời
Bóng hằng vằng vặc muôn nơi
Thiên nhiên, vạn vật chơi vơi ảo huyền
Giữa vùng thanh tịnh thần tiên
Sư bừng khai ngộ thấy liền được ra
"Tự tính bát nhã" thăng hoa
Từ lâu tiềm ẩn cao xa trong người
Chính là trí tuệ tuyệt vời
Thấu nhìn đạo lý, việc đời thật chân.
*
Thiền sư hoan hỷ vô ngần
Vội vàng rảo bước về am tu hành
Nào ngờ khi tới lều tranh
Nhìn vào thấy trộm viếng mình bên trong
Loay hoay lục lọi lung tung
Có chi quý giá mà mong kiếm tìm,
Tội thay cho kẻ nghèo hèn
Tay không thất thểu muộn phiền bước ra
Vô tình chạm mặt sư già,
Thật ra sư đã về nhà từ lâu
Ðứng ngoài nấn ná chẳng vào
Sợ làm cho trộm chợt đâu giật mình.
Trộm vừa ra khỏi lều tranh
Thiền sư cầm sẵn một manh áo choàng
Cà sa cũ kỹ ố vàng
Hiền từ lên tiếng, dịu dàng, thiết tha:
"Con từ xa tới thăm ta
Lều tranh nghèo mạt, thật là tiếc thay!
Trời khuya, gió lạnh heo may
Nào ta còn có gì đây làm quà
Chỉ còn manh áo cà sa
Tặng con kỷ niệm gọi là chút thôi!"
Nói xong sư mỉm nụ cười
Nhẹ choàng tấm áo lên người trộm kia,
Ngỡ ngàng chẳng biết nói chi
Trộm bèn lầm lũi ra đi vội vàng.
Nhìn theo sư khẽ thở than:
"Lòng ta cảm thấy vô vàn héo hon!
Ước gì tặng được cho con
Vầng trăng rực rỡ trên non đêm này!"
Trăng khuya phô sắc đẹp thay
Sáng tươi, tinh khiết, tròn đầy, sạch trong
Nhìn thêm thanh thoát cõi lòng
Núi rừng cảnh vật chập chùng thênh thang
Ánh trăng tỏa thật dịu dàng
Sáng soi đều khắp non ngàn nơi nơi
Tượng trưng tự tính con người,
Tiếc thay trộm lại buông lơi tâm mình
Mắt mờ bởi bóng vô minh
Chạy theo dục vọng thường tình nhân gian
Như trăng trên đỉnh non ngàn
Bỗng nhiên che phủ bởi làn mây đen
Thật là bất hạnh vô biên
Còn đâu sáng suốt mà tìm hướng đi!
Còn đâu ánh sáng lương tri
Phá tan tăm tối u mê thân mình!
*
Hôm sau vừa rạng bình minh
Thiền sư thức dậy, quả tình ngạc nhiên
Nhận ra áo cũ để bên
Món quà đêm trước vừa đem tặng người
Nay người hoàn trả lại rồi
Cà sa ngay ngắn xếp nơi cạnh mình,
Thiền sư vui vẻ thật tình
Hoa lòng nở rộ, lặng thinh mỉm cười,
Bước ra ngắm cảnh núi đồi
Thiền sư khe khẽ nói lời thiết tha:
"Kẻ đáng thương, đáng xót xa
Cuối cùng ta tặng được quà cho ngươi
Một vầng trăng sáng tuyệt vời
Sáng
nơi trần thế, rạng nơi tâm người!"
(phỏng theo tập truyện văn xuôi
Những
Hạt Ðậu Biết Nhảy
của Lâm Thanh Huyền, Phạm Huê dịch)
Những Hạt Ðậu
Biết Nhảy
Làng kia có một lão bà
Sống đời lầm lũi, cửa nhà đơn côi
Chồng con đều đã qua đời
Bà nhờ mảnh đất nhỏ nơi sau nhà
Quanh năm trồng đậu bán ra
Kiếm ăn sinh sống cho qua tháng ngày,
Ðời bà khổ cực lắm thay
Gian truân từ nhỏ tới nay nhiều bề
Biết là nghiệp chướng nặng nề
Bà mong chuộc tội xưa kia của mình.
Thấy bà quyết chí tu hành
Có người hiểu đạo thương tình giúp ngay
Dạy câu thần chú linh thay
Giải trừ nghiệp chướng lâu nay chất chồng
Ðây lời đức Quán Thế Âm:
"Án Ma Ni Bát Mê Hồng. Chớ quên!"
Lòng tin bà rất vững bền
Nhưng không biết chữ, lại thêm tuổi già
Thật là tội nghiệp cho bà
Miệng luôn lẩm nhẩm cố mà nhập tâm
Lời Bồ Tát Quán Thế Âm,
Nhưng khi về đến trước sân nhà mình
Thời bà lại nhớ lầm thành:
"Án Ma Ni Bát Mê Hành". Hại thay!
*
Tuy sai, bà lão nào hay
Tối ngày cứ tụng câu này mãi thôi,
Ðể thêm khích lệ lòng người
Bà bày hai chén trước nơi mặt mình
Một thời đầy những đậu nành
Chén kia bà lại để dành trống không,
Mỗi câu thần chú đọc xong
Bà đem một hạt đậu trong chén đầy
Bỏ qua bên chén không này
Dần dần cho đến lúc đầy mới ngưng,
Rồi làm ngược lại nhiều lần
Ðọc kinh, chuyển đậu, với tâm chân thành
"Án Ma Ni Bát Mê Hành",
Ba mươi năm thoáng trôi nhanh trong đời
Dù kinh sám hối sai lời
Lão bà cứ tụng, lòng thời thiết tha.
*
Một ngày linh ứng hiện ra
Ðậu kia tự động nhảy qua chén rồi
Mỗi khi bà tụng dứt lời
Chẳng cần chờ đến tay người đem sang.
Lòng bà mừng rỡ ngập tràn
Nghĩ mình tu thật đúng đường! Tốt thay!
Công lao sám hối lâu nay
Khổ kia chấm dứt! Nghiệp này tiêu tan!
Bà thêm phấn khởi vô vàn
Tối ngày tụng niệm lại càng thêm hăng.
*
Một hôm có vị cao tăng
Du hành đây đó, đi ngang qua làng
Ngang lều lụp xụp tồi tàn
Nhà sư chợt thấy hào quang rạng ngời
Toả ra rực rỡ tuyệt vời
Khiến sư kinh ngạc, ngẩn người nghĩ suy
Chắc rằng trong túp lều kia
Có người đắc đạo trọn bề chân tu.
Sư bèn dừng bước vân du
Ghé vào thăm hỏi, nào ngờ thấy đâu
Gặp mình bà lão bạc đầu
Không còn ai khác, trước sau mình bà.
Tò mò, sư hỏi cho ra:
"Bà tu kinh sách nào mà linh thay?"
Lão bà thành thật tỏ bày:
"Tôi đây chữ nghĩa có hay chút nào
Nói chi kinh sách tối cao
Cả đời chuyên tụng một câu tâm thành
'Án Ma Ni Bát Mê Hành'
Câu kinh sám hối tụng quanh miệt mài."
Sư nghe tiếc nuối thở dài:
"Câu bà vừa đọc lầm sai vô ngần
Ðúng lời đức Quán Thế Âm
'Án Ma Ni Bát Mê Hồng' từ xưa!"
Lão bà nghe nói sững sờ
Từ lâu lầm lẫn bây giờ mới hay
Bao ngày tụng niệm uổng thay
Ba mươi năm tụng giờ này công toi!
*
Nhà sư từ giã đi rồi
Lão bà thay đổi, tụng lời mới nghe
Lòng bà chộn rộn nhiều bề
Khiến cho ý chí dễ gì tập trung,
Ðậu thời chán nản vô cùng
Chẳng còn hứng khởi tưng bừng nhảy qua
Lão bà nước mắt chan hòa
Miệng tuy tụng niệm, xót xa trong lòng
Thế là nước lã ra sông
Ba mươi năm tụng, uổng công tu hành.
Sư lên gần đỉnh đồi xanh
Ngoái nhìn lại phía lều tranh bà già
Một vùng u ám bao la
Hào quang nào thấy chói lòa nữa đâu
Giật mình sư khẽ than mau:
"Thôi ta gây chuyện khổ đau nữa rồi
Thế là ta lỡ hại người!"
Sư liền quay gót trở lui xuống liền
Tìm về nơi mái lều trên
Gặp bà Phật tử sư bèn nói nhanh:
"Bà ơi cứ tụng tâm thành
'Án Ma Ni Bát Mê Hành' như xưa,
Vừa rồi tôi chỉ nói đùa
Câu bà quen tụng kể như đúng rồi!"
*
Sư từ biệt, trở lên đồi
Lão bà tiếp tục những lời tụng xưa
Lòng vui biết mấy cho vừa
Tiếng kinh sám hối như ru hồn người,
Nhìn
kìa! Hạt đậu tuyệt vời
Giờ đây lại nhảy theo lời cầu kinh.
Sư lên đến đỉnh non xanh
Ngoái đầu nhìn lại quả tình mừng vui
Hào quang sáng một góc trời
Phát ra rực rỡ từ nơi mái lều.
*
Lòng thành giá trị thật nhiều
Nơi người con Phật tin theo đạo mầu.
(phỏng theo tập truyện văn xuôi
Những
Hạt Ðậu Biết Nhảy
của Lâm Thanh Huyền, Phạm Huê dịch)
Thân cây
mọc nghiêng
Con người trên cõi dương gian
Nào ai tránh khỏi cái màn tử vong
Khi đời này chấm dứt xong
Thảy đều ước muốn về trong đất lành
Nơi sạch sẽ, miền tịnh thanh
Khắp vùng cực lạc, an bình mãi thôi.
Có người hỏi đức Như Lai:
"Lòng con luôn mãi hướng nơi đất lành
Hướng về 'tịnh thổ' tâm thành
Mong sau khi chết vãng sanh chốn này
Nhưng con e ngại lắm thay
Gặp khi đột ngột lìa ngay cõi đời
Làm sao niệm Phật kịp thời
Tâm đâu kịp hướng về nơi mong chờ
Lìa dương gian quá bất ngờ
Chẳng còn biết sẽ vật vờ về đâu?"
*
Phật nghe xong, khẽ gật đầu:
"Các con chớ có lo âu làm gì
Ðể ta kể chuyện cho nghe
Chuyện cây thông nọ bên lề rừng xanh.
Cây sinh ra, lớn lên nhanh
Nhưng không mọc thẳng, thân hình lại nghiêng
Mọc nghiêng qua mãi một bên
Có khuynh hướng ngả về miền phía Ðông,
Một ngày trời nổi cơn giông
Nếu mà sét đánh cây thông đổ nhào
Cây này sẽ đổ hướng nào?"
Mọi người đều nói đổ vào hướng Ðông.
Mỉm cười Phật dạy ung dung:
"Con người cũng giống cây thông vô ngần
Chúng sinh khi sống thành tâm
Hướng về cửa Phật nguyện thầm thiết tha
Hướng về 'tịnh thổ' thăng hoa
Thì khi mãn nghiệp lìa xa cõi trần
Dù bất chợt cũng an tâm
Sẽ đi về hướng mình thầm ước mơ
Tây phương cực lạc đón chờ!"
(phỏng theo tập truyện văn xuôi
Những
Hạt Ðậu Biết Nhảy
của Lâm Thanh Huyền, Phạm Huê dịch)
Ném sỏi
xuống giếng
Phật và đệ tử một ngày
Thong dong tản bộ cạnh ngay cánh đồng
Chợt đâu thấy một đám đông
Quây quần làm lễ vô cùng nghiêm trang
Tiễn đưa một kẻ họ hàng
Mới vừa tạ thế trong làng tuần qua.
Bà con thương tiếc xót xa
Mời nhiều tu sĩ về nhà tụng kinh,
Ra đồng làm lễ linh đình
Mong người quá cố vãng sinh an lành.
Thân nhân cầu khẩn tâm thành
Mong cho siêu thoát vong linh người nhà
Tây phương cực lạc chóng qua,
Tiếng kinh cầu nguyện vang xa trên đồng.
Có người thắc mắc trong lòng
Cúi xin hỏi Phật, cầu mong tỏ tường:
"Thưa Thế Tôn, theo lệ thường
Ðọc kinh khi có người thương qua đời
Ðể mong siêu độ cho người
Ðưa phần hồn họ lên nơi Niết Bàn
Mong họ giải thoát dễ dàng
Chẳng hay tác dụng có mang lại gì?"
*
Phật cười, dáng điệu từ bi
Dắt đoàn đệ tử cùng đi băng đồng
Tới ven bờ giếng nước trong
Ngài cầm hòn sỏi ném lòng giếng sâu
Sỏi kia chìm xuống thật mau
Ngài truyền đệ tử cùng nhau quây quần
Ðứng quanh miệng giếng thật gần
Phật bèn hỏi: "Nếu thành tâm nguyện cầu
Kinh vãng sinh đọc dài lâu
Sỏi kia có nổi lên mau không nào?"
Cả đoàn đệ tử xôn xao
Ngạc nhiên tự hỏi chuyện sao lạ kỳ
Cùng thưa: "Kính đức Từ Bi
Trên đời đâu có kinh gì giúp ta
Dù tâm thành, dù thiết tha
Dạt dào chú nguyện, chan hòa lòng tin
Ðem kinh kệ tụng liên miên
Chẳng làm cho sỏi nổi lên được nào!"
*
Nghiêm trang Phật dạy: "Ðúng sao!
Ai khi sống chẳng hướng vào cõi trên
Nơi cực lạc, chốn bình yên
Nơi vùng thanh tịnh, nơi miền sạch trong
Thì khi chết thật khó lòng
Dùng lời kinh kệ mà mong giúp mình
Ðưa về 'tịnh thổ' an bình,
Phải nên nhắc nhở chúng sinh xa gần
Kệ kinh chỉ giúp một phần
Chính mình phải giúp bản thân của mình
Khi còn sống phải tu hành
Trái tim hướng nẻo đất lành đừng quên,
Bản thân mình chớ nhận chìm
Xuống lòng nước thẳm, xuống miền giếng sâu
Gắng công tu tập đạo mầu
Giữ tâm cho kỹ trước sau nhiệt tình
Mới mong có phước vãng sinh
Vào miền 'tịnh thổ' đất lành cực vui!"
(phỏng theo tập truyện văn xuôi
Những
Hạt Ðậu Biết Nhảy
của Lâm Thanh Huyền, Phạm Huê dịch)
Sợi tơ
oan nghiệp
Ngày xưa có một anh chàng
Nổi danh độc ác hung tàn gần xa
Hắn tên là Kiện Ðà La
Hồi còn đi học chẳng tha bạn nào
Khắp trường ăn hiếp trước sau
Bạn bè yếu thế buồn rầu khôn nguôi,
Lớn lên hắn phá khắp nơi
Phá trong trường lớp, phá ngoài làng thôn.
Lại thêm háo sát luôn luôn
Các loài gia súc khôn hồn tránh xa
Hắn mà tóm được chẳng tha
Thẳng tay hành hạ thật là thương đau,
Côn trùng, bò sát như nhau
Dù cho nhỏ bé cũng đâu an toàn
Dùng chân hắn dẫm bạo tàn
Con ong, cái kiến nát tan đọa đày.
Kiện Ðà La tới một ngày
Giết
người mà chẳng gớm tay nữa rồi
Trở
thành tên cướp khắp nơi
Bà con thấy hắn tức thời trốn ngay
Kêu nhau tránh nạn khổ này:
"Kìa hung thần đến gieo đầy tai ương!"
Thấy thiên hạ khắp xóm làng
Tỏ ra hãi sợ, hắn càng vui thêm
Toàn thân hắn toát ra liền
Một luồng sát khí triền miên lạnh lùng
Chẳng riêng người mới hãi hùng
Cả ma lẫn quỷ đều cùng hoảng kinh.
*
Một ngày dạo cạnh rừng xanh
Nhìn quanh kiếm vật hy sinh bữa này
Kiện Ðà La chợt thấy ngay
Nhện kia bò chậm loay hoay bên lề,
Nhện mang bầu nên nặng nề
Chẳng bò nhanh được, dễ gì thoát thân
Khó mà thoát gót tử thần,
Kìa tên hung ác nhanh chân tới rồi
Ðịnh tâm dẫm nát Nhện thôi
Nhện kia run rẩy, rúm người, lăn quay.
Kiện Ðà La thấy hay hay
Niềm vui trong dạ hôm nay chợt về
Hắn tha cho Nhện bò đi,
Nhện mừng thoát chết thảm thê chốn này
Thật là may mắn lắm thay,
Nhện từ khi đó ngày ngày gắng công
Tu hành tinh tấn một lòng
Mong đừng vương kiếp côn trùng mãi thêm
Tu nhiều kiếp! Vững lòng tin!
Một ngày Phật độ Nhện lên Niết Bàn
Nghe kinh thơm, tắm đạo vàng
Thần thông Nhện luyện giỏi giang sau này.
*
Thời gian lần lượt vần xoay
Kiện Ðà La đến một ngày tàn hơi
Già người, yếu sức, trọn đời
Chết xong bị quỷ kéo lôi đi liền
Ðày địa ngục, cột xích xiềng
Một bên móc sắt, một bên vạc dầu
Nhục hình khổ cực đớn đau
Dưới tầng mười tám thẳm sâu hãi hùng,
Ðây tầng địa ngục cuối cùng
Dành riêng cho kẻ dữ hung nhất đời.
*
Một hôm địa ngục tơi bời
Thảm thê vang vọng tiếng người kêu la
Phật Ðà nhìn xuống nhận ra
Tội nhân là Kiện Ðà La đọa đày
Thấu soi tiền kiếp trước đây
Hắn tuy hung dữ, có ngày từ tâm
Ðã tha cho Nhện một lần
Dù sao cũng đã gieo mầm nhân duyên,
Phật quay sang Nhện kề bên
Dạy nên giúp hắn một phen trọn tình.
Vâng lời Nhện vận sức mình
Nhả tơ thành sợi phun nhanh ra ngoài
Phun từ cao tít cõi trời
Xuống tầng địa ngục dưới nơi tận cùng.
*
Ðang trong cảnh khổ não nùng
Kiện Ðà La bỗng thấy buông trước mình
Dây tơ ngũ sắc lung linh
Từ trời thòng xuống rung rinh đón mời,
Hắn ta mừng rỡ nghẹn lời
Vội vàng chụp lấy đu người leo lên,
Leo lưng chừng tới phía trên
Hắn nghe có tiếng vang rền dưới chân
Cúi nhìn thấy đám tội nhân
Tranh nhau ráo riết leo dần lên dây
Hắn suy nghĩ: "Thật nguy thay!
Sợi tơ mỏng mảnh này đây chẳng bền
Nhiều người bám nặng đứt liền
Sẽ rơi trở lại xuống miền khổ đau!"
Mối lo vừa thoáng trong đầu
Ôm dây hắn vội tụt mau xuống rồi
Tính co chân đạp đám người
Ðang đeo phía dưới cho rơi xuống dần,
Nào ngờ vừa mới giơ chân
Sợi tơ ngũ sắc bất thần đứt ngang.
Kiền Ðà La vội kêu vang
Kéo theo cả đám kinh hoàng thét la
Cùng rơi xuống chốn thẳm xa
Xuống miền địa ngục, lối ra khó tìm.
Phật Ðà và Nhện phía trên
Thở dài buông tiếng khi nhìn chúng sinh
Nổi chìm địa ngục điêu linh
Nghiệp xưa chót lỡ, cực hình khó qua.
Tiếc
thay cho Kiện Ðà La
Bao nhiêu nghiệp dữ nếu mà chẳng mang,
Lòng sân phút chót đừng vương
Mọi người chắc đã có đường thoát ra.
(phỏng theo tập truyện văn xuôi
Những
Hạt Ðậu Biết Nhảy
của Lâm Thanh Huyền, Phạm Huê dịch)
Nước mắt
người tu hành
Vị cao tăng đắc đạo rồi
Tính ra thấm thoắt nửa đời xuất gia
Tu nơi thiền viện phương xa
Dứt tình quyến luyến quê nhà từ lâu,
Nơi thanh tịnh, chốn thẳm sâu
Nhà sư nghiên cứu đạo mầu chuyên tâm
Giờ đây học vấn uyên thâm
Lại thêm phẩm hạnh sáng ngần treo gương
Bao nhiêu đệ tử bốn phương
Tìm sư học đạo, xin nương cửa thiền.
*
Sư truyền: "Thế tục tình riêng
Chớ nên lưu luyến, chớ nên buộc ràng
Mới mong giác ngộ đạo vàng
Giải trừ cố chấp tiềm tàng bản thân
Chỉ khi vượt được nguy nan
Vượt rào tình, dục vô vàn thương đau
Mới mong giải thoát được mau,
Trần gian vạn vật trước sau vô thường!"
*
Một ngày từ chốn cố hương
Có người lặn lội tìm đường ghé ra
Báo tin sư rõ chuyện nhà:
"Con trai độc nhất vừa qua đời rồi
Sau cơn bệnh mấy năm trời!"
Nghe xong tin dữ mọi người xôn xao
Vội vàng đệ tử họp nhau
Bàn xem nên báo tin vào hay không
Ngại sư đau đớn cõi lòng
Vì tình máu mủ dễ hòng buông trôi.
Sau khi bàn thảo hết lời
Cho rằng sư đã xa nơi gia đình
Chẳng còn vương vấn thường tình
Ba mươi năm mãi lánh mình ẩn tu
Chưa hề ra khỏi cổng chùa
Quanh năm thiền định, suốt mùa kệ kinh:
"Tin nhà cứ báo thật tình
Há đâu mà sợ thầy mình bi thương!"
*
Vừa nghe tin dữ cố hương
Nào ngờ thầy lại lệ vương tràn trề
Ðau lòng bật khóc não nề
Chẳng e đệ tử cười chê chút nào,
Mọi người kinh ngạc biết bao
Ðâu dè phản ứng thầy sao thường tình
Tưởng thầy hết lụy gia đình
Coi thường câu chuyện tử sinh lâu rồi.
Vây quanh đệ tử im hơi
Thời gian lặng lẽ dần trôi nặng nề,
Chợt đâu có kẻ vội quỳ
Và nêu ra thắc mắc kia hỏi thầy.
*
Thở dài sư khẽ giãi bày:
"Những điều ta dạy hàng ngày sai đâu!
Các con phải nhớ trước sau
Tự lo giác ngộ cho mau thân mình,
Tuy nhiên lợi ích chúng sinh
Các con cũng chớ vô tình mà quên
Bản thân ích kỷ chớ nên
Lo phần mình, cũng lo thêm cho người.
Con người ở khắp mọi nơi
Nếu chưa giác ngộ mà rồi chết đi
Nào đâu giải thoát được chi
Mãi còn quanh quẩn thảm thê luân hồi
Trong vòng sinh tử nổi trôi
Xa bờ giác ngộ, xa nơi Niết Bàn.
Ta đang nhỏ lệ khóc than
Không vì thương tiếc thế nhân thường tình
Mà vì chính đứa con mình
Cũng như muôn vạn chúng sinh xa gần
Chưa hề giác ngộ bản thân
Giờ đây đã vội lìa trần. Thảm thay!
Chính là vì lý do này
Khiến ta thật sự hôm nay đau lòng!"
*
Vây quanh đệ tử nghe xong
Cùng nhau chợt hiểu nỗi lòng nhà sư
Từ bi, cao cả vô bờ
Tình riêng thế tục bây giờ còn đâu
Thầy là gương sáng nhiệm mầu
"Cái ta nhỏ bé" từ lâu sá gì
Bản
thân mình có đáng chi
Nên luôn tâm niệm hướng về chúng sinh.
(phỏng theo tập truyện văn xuôi
Những
Hạt Ðậu Biết Nhảy
của Lâm Thanh Huyền, Phạm Huê dịch)
Nắng Mưa
Là Bệnh Của Trời
Bà già nghèo khổ quá trời
Cùng hai con gái sống đời khó khăn
Hai cô buôn bán kiếm ăn
Suốt ngày vất vả, quanh năm muộn phiền.
Cô con lớn bán nhang đèn
Cho người đi lễ, ở trên cửa chùa,
Cô kia lại bán ô dù
Trước trường học nọ, khách mua không nhiều,
Mẹ con quả thật gieo neo
Long đong kiếp sống, buồn thiu cõi lòng.
Lão bà lo ngại vô cùng
Rõi theo thời tiết xoay vòng đổi thay
Luôn gây ảnh hưởng không hay
Khiến bà nghĩ ngợi, lo ngày lo đêm.
Những hôm mưa gió liên miên
Cô con gái lớn nhang đèn ế ngay
Người đi lễ Phật vắng thay
Bà già rầu rĩ héo đầy ruột gan.
Những hôm nắng đẹp hanh vàng
Cô con gái nhỏ cửa hàng vắng teo
Dù kia ế ẩm. Thêm nghèo!
Bà già lo lắng đủ điều mãi thôi
Trong tâm bà lão rối bời
Não phiền theo với chuyện trời nắng mưa.
*
Một ngày nọ gặp nhà sư
Bà bèn trút hết tâm tư muộn sầu
Nỗi lòng u uẩn bấy lâu,
Sư bèn khuyên nhủ đôi câu chân thành:
"Ðổi thay suy nghĩ của mình
Chuyện trời mưa nắng thường tình sá chi
Cuộc đời sẽ hết sầu bi
Sẽ vui hơn nếu nghĩ suy đúng đường!
Hôm nào nắng đẹp phố phường
Trên chùa nhiều khách thập phương ra vào
Bà nên vui sướng biết bao
Nhang đèn bán hết, dạt dào niềm vui!
Hôm nào mưa gió dập vùi
Bà con ngoài phố tới lui ướt người
Hàng dù đắt tựa tôm tươi
Thì bà cũng lại sướng vui vô cùng!
Thế là nếu cứ nhìn chung
Bà còn may mắn đáng mừng hơn ai
Vì rằng mưa nắng mặc trời
Hai cô con gái kiếm lời luân phiên!"
*
Sư nói phải, bà lặng yên
Ngẫm ra có lý bà liền theo ngay
Kể từ
khi đó hàng ngày
Nghĩ suy theo cách chỉ bày của sư
Niềm vui về ngập tâm tư
Gia đình thoải mái hơn xưa bội phần
Ấm êm, hoan hỷ vô ngần
Mặc cho mưa nắng xoay vần trêu ngươi,
Nắng mưa là bệnh của trời
Mặc
trời! Bà cứ thảnh thơi! Lo gì!
Nội tâm khi chuyển hóa đi
Nhìn đời tốt đẹp, sầu bi chẳng còn!
(phỏng theo tập truyện văn xuôi
Những
Hạt Ðậu Biết Nhảy
của Lâm Thanh Huyền, Phạm Huê dịch)
Trái tim bình yên
Tiều phu vác búa hàng ngày
Leo lên trên núi đốn cây, chặt cành
Về làm củi, bán loanh quanh
Sống đời chất phác, hiền lành, đơn sơ
Cho nên bình thản tâm tư
Chẳng hề lo nghĩ xa như mọi người.
Một hôm kiếm củi đẹp trời
Chàng ta gặp kẻ lạ nơi rừng già
Chặn chàng, trò chuyện gần xa
Tự xưng yêu quái tài ba nhất đời
Tài về "cảm ứng" tuyệt vời
Ðoán ra suy nghĩ của người xung quanh,
Con yêu tự mãn khoe mình:
"Lâu nay ta ở rừng xanh thấy buồn
Lần này định xuống làng thôn
Phá cho thiên hạ kinh hồn một phen!"
*
Chàng tiều phu sợ vô biên
Sợ loài người sẽ cuồng điên chuyến này
Nếu như mình nghĩ gì đây
Mà rồi có kẻ biết ngay lòng mình
Ðem ra kể hết sự tình
Bà con lối xóm xung quanh hay liền
Sẽ gây rắc rối, muộn phiền
Tương quan xã hội đảo điên quay cuồng,
Giữa họ hàng, giữa vợ chồng
Ðừng mong tơ tưởng, đừng hòng suy tư
Chẳng còn một chút tự do
Chao ơi trần thế loạn to mất rồi,
Nếu con yêu xuống tới nơi
Sống chung chạ với loài người. Nguy thay!
*
Trong lòng thầm nghĩ đến đây
Chàng tiều phu bỗng quyết ngay một điều:
"Ngăn loài quỷ, chặn giống yêu
Không cho xuống núi gây nhiều loạn ly!"
Anh chàng đang mải nghĩ suy
Chợt nghe thấy quỷ yêu kia bật cười:
"Cái anh này thật dở hơi
Giờ đang tính kế chặn người nữa sao?
Ðừng mong làm chuyện tào lao
Khi ta đã quyết, ai nào cản ngăn!"
Tiều phu kinh hãi nghĩ thầm:
"Quỷ yêu đọc hết ruột gan ta rồi
Thật là nguy hiểm quá trời
Chắc là phải giết nó thôi kẻo phiền!"
Chàng vừa loé ý tưởng lên
Thì con yêu quái kia liền hét la:
"Giờ mi lại định giết ta
Sôi gan, cáu tiết nữa à! Ghê thay!
Làm sao chém trúng ta đây
Phía nào định chém ta hay biết rồi
Ta liền né tránh dễ thôi
Làm sao hại nổi người tài như ta!"
Tuy tiều phu nhận rõ ra
Giết tên yêu quái thật là khó khăn
Những gì mình định tâm làm
Quỷ yêu biết trước. Chẳng ăn thua gì!
Nhưng chàng cứ chém bừa đi
Búa này mong chém quỷ kia bay đầu.
Nào ngờ có dễ dàng đâu
Quỷ kia nhảy nhót thật mau lạ kỳ
Né bên này, tránh bên kia
Dường như biết trước búa đi hướng nào.
Loay hoay chẳng biết làm sao
Tiêu ma sức lực, tổn hao tâm thần
Tiều phu mệt mỏi nhủ thầm:
"Giết yêu quái khó bội phần vậy thay
Dù ta gắng hết sức này
Nhờ trời chẳng được! Bó tay mất rồi!
Búa kia chém chỉ tốn hơi
Quỷ yêu đành kệ nó thôi. Sá gì!
Tốt hơn đừng nghĩ ngợi chi
Hãy lo việc kiếm củi kia thường ngày."
Nghĩ xong chàng chợt vui ngay
Tâm nhiều thanh thản! Lòng đầy thảnh thơi!
Kệ yêu quái! Mặc chuyện đời!
Quỷ yêu có mặt chàng thời lờ đi
Búa mang chặt củi lia chia
Chẳng thèm để ý làm chi thêm phiền.
*
Con yêu đâu để chàng yên
Mở lời trêu chọc huyên thuyên ồn ào:
"Chém ta khó trúng làm sao,
Giết ta cũng chẳng dễ nào phải không?
Giờ làm bộ chẳng thèm trông
Gục đầu đốn củi để hòng lừa ta!"
Mặc cho yêu quái ba hoa
Tiều phu bình tĩnh, tỏ ra phớt lờ
Chú tâm đốn củi hàng giờ
Búa kia từng nhát vung ra rầm rầm
Bổ cây cổ thụ ở gần
Chàng làm chăm chỉ, chuyên cần mãi thôi,
Bổ nhiều, lưỡi búa lỏng rồi
Sút dần khỏi cán chàng thời chẳng hay
Ðột nhiên lưỡi búa tung bay
Vèo qua yêu quái, trúng ngay vào đầu.
Con yêu nào có ngờ đâu
Ðang cười ha hả tìm câu trêu người
Ai dè lưỡi búa tày trời
Bay qua chấm dứt cuộc đời tinh ma
Ðập vào đầu, sọ bể ra
Con yêu bỏ mạng, khó mà tránh đi!
Khi thiên hạ nghĩ điều chi
Ruột gan thiên hạ yêu kia biết liền,
Nhưng điều bất trắc chẳng quen
Yêu không phòng bị cho nên tàn đời!
Yêu không đoán được tâm người
Khi tâm người đã thảnh thơi mọi đường
Không chộn rộn, lại kiên cường
Lại luôn thanh thoát, lại thường bình yên.
(phỏng theo tập truyện văn xuôi
Những
Hạt Ðậu Biết Nhảy
