Hằng lưu truyền ngày Tự Tứ

Theo truyền thống của đức Phật và chư Tổ để lại, hằng năm sau ba tháng An Cư kiết hạ, Tăng già phải tiến hành buổi lễ Tự tứ cũng gọi là ngày Phật hoan hỷ, vậy chúng ta hãy tìm hiểu ý nghĩa giữ vững và phát huy tinh thần cao đẹp đó.

Tự Tự: tiếng Phạn là Pavarana, theo Tàu dịch Tự: là tự mình

Tứ: là cho phép, mặc tình, còn gọi là tùy ý, tùy sự. Nghĩa đen: thỉnh cầu, thỉnh nguyện.

Buổi lễ Tự Tứ được cử hành mỗi năm một lần tại đạo tràng tu tập An Cư kiết hạ. Theo hệ Bắc Tông thì hầu hết là tổ chức vào ngày rằm tháng bảy, ngày Phật hoan hỷ, ngày xá tội vong nhân ngày mãn hạ.

Theo một số Tu Viện và Thiền viện tại Việt Nam thì gọi là thỉnh nguyện và hằng tháng được tiến hành hai lần vào ngày sóc vọng thay cho Bố Tát.Tại các đạo tràng An cư trước buổi Tự Tứ toàn thể đã tiến hành lạy sám hối, và thường lạy Tam thiên hay Vạn Phật liên tục trong nhũng ngày cuối hạ, với mục đích là giải trừ cho hết nghiệp chướng để được hoàn toàn thanh tịnh mà bước vào buổi lễ Tự Tứ cho được khinh an.

Trong phần nội dung của buổi lễ Tự tứ từng vị Tỳ kheo ra giữa đại chúng, tự thành khẩn nói lên nhưng lỗi lầm của mình đã phạm sau đó vì không tự nhận thấy hết được việc làm của mình nên cần phải khẩn thiết thỉnh cầu chư Tôn đức và toàn thể đại chúng, hoan hỷ chỉ bảo cho mình biết thêm được những sơ sót sai lầm, tội lỗi đã phạm để sửa chửa và thành tâm sám hối - nếu đạo tràng nào nhiều quá thì có thể chia thành nhiều chúng để thỉnh nguyện lần lượt với nhau. Đây là hình thức tự phê, và tập thể nhận xét phê bình một cá nhân, cá nhân đó rất hoan hỷ nhận khuyết điểm tỏ ra hối tiếc và hứa nguyện quyết tâm khắc phục, xem đây là việc nhờ mọi người làm đẹp cho mình nên rất thoải mái và phấn khởi.

Nếu vị nào thật tâm tu hành, cần cho bản thân trở thành người toàn thiện, hầu nhẹ nhàng tiến bước trên con đường hướng đến giải thoát, giác ngộ thì cũng nên tranh thủ thỉnh nguyện và hoan hỷ mà đón nhận những lời chỉ bảo góp ý của đại chúng; hãy xem những vị chỉ bảo, góp ý nầy là “thầy” của mình vì cổ đức có dạy rằng:

Người khen điều hay của ta là bạn ta

Người chê điều sai của ta là thầy ta

Người khen điều sai của ta là kẻ thù của ta”.

Qua sự thỉnh nguyện và tận tình chỉ bảo của đại chúng, ta sẽ lần hồi hết tội lỗi nếu biết chân thành sám hối và cũng giúp cho ta bào mòn được bản ngã, để diệt trừ hết khổ ách. Còn nếu ai không chấp nhận hay khó chịu  trong việc thỉnh nguyện thì hảy xem lại việc tu hành chệch hướng, tội lỗi chất chồng và bản ngã đang lớn dần của mình.

Chính nhờ vào những dịp Tự Tứ đúng pháp giúp nhau giữ tròn giới luật đã thọ, với đầy đủ sự trang nghiêm và niềm hoan hỷ như thế nầy, mỗi cá nhân sẽ hiểu được nhau thêm để tình thương yêu tương kính chan hòa và tự hoàn thiện được bản thân thanh tịnh thân - khẩu – ý; đại chúng cũng qua đây mà tự soi rọi lại lòng mình để thanh lọc thân tâm được trong sạch, giới thể được vẹn toàn, ai ai cũng đều gội rửa bởi dòng suối thanh lương tự lợi, lợi tha như vậy, lúc đó toàn thể đại chúng sẽ hoàn toàn thanh tịnh, đạo lực sẽ tăng trưởng rất mạnh , niềm giải thoát, giác ngộ và ý nguyện độ sanh đang tràn vào cho từng vị để có được đầy đủ  năng lực mà tiếp tục con đường hoằng pháp lợi sanh (Bà Thanh Đề cũng nhờ thần lực của mười phương Tăng trong ngày Tự Tứ nầy mà thoát được cảnh khổ đau nơi hầm lửa địa ngục). Được như vậy đức Phật rất là hoan hỷ từng mỗi vị Tỳ kheo Tự Tứ sẽ cảm nhận được niềm hỷ lạc vô biên đang trào dâng trong tâm thức.

          Thật là một buổi lễ với đầy đủ ý nghĩa cao đẹp và nhiều lợi ích. Rất mong những trưởng tử Như Lai luôn thực hiện đúng pháp để giúp nhau thành người toàn giác toàn thiện  phải dành nhiều thời gian để tiến hành buổi lễ nầy, để không khí được thoải mái mà phấn khởi lắng nghe và chỉ bảo cho nhau hoặc đọc lại giới luật để quán chiếu tự tâm, mà chỉnh sửa cho được tốt -  chứ không thể làm lấy lệ, qua loa đọc theo những điều trong giới đàn tăng đã ghi một cách hình thức chiếu lệ không thể hiện được sự thiết tha và sự chuyển hóa nào trong tâm khảm.

          Ngày Tự tứ là ngày kiểm điểm lại việc thực hành Giới luật của Tăng già, nếu ngày nầy được duy trì và tiến hành tốt, thì sẽ là ngày tối quan trọng để bảo tồn và phát huy mạng mạch Phật pháp - vì “Giới luật còn là Phật pháp còn” vậy.

          Điều cấm lạy là đừng biến ngày Tự tứ thành ngày chạy tội (bằng cách phơi bày ra trước để khỏi bị đại tăng cử tội, hoặc là phê bình chỉ trích lần nhau, để rồi oán hận nẩy sinh phiền não chất chồng gây tạo thành nhiều oan trái khác. Tự thân mang tội mà ảnh hưởng xấu đã được lan rộng đó.

          Ngày nay với xu hướng thiên về tu phước nhiều hơn của hàng Phật tử tại gia, luôn tận dụng mọi cơ hội tốt để gieo trồng phước báu. Tự tứ là ngày Tăng sạch phiền não, ngày Phật hoan hỷ, công đức vẹn toàn khinh an giải thoát là mảnh đất tốt nhất với nhiều phù sa , nên Phật tử rất muốn phát tâm gieo trồng, vậy hàng đệ tử xuất gia là trưởng tử Như Lai phải lo hoàn thiện tự thân, để ruộng phước được sẵn sàng cho chúng sanh gieo cấy. Cũng như nhắc nhở và hướng dẫn thêm việc tu huệ, hầu xứng đáng với lòng quy hướng đó và phước báu được nhân lên chứ không thể Tự tứ để rồi sau đó thọ dụng của tín thí cúng dường, mỗi vị về lại trụ xứ với rất nhiều nợ nần trên một gánh nặng tứ sự cúng dường, và nghiệp chướng đeo mang mà chưa được Tự tứ đúng pháp. 

Kỷ niệm hạ trường Pháp Bảo Sydney 2006.

Thích Viên Thành