Giới Luật

 

 

 

TRÙNG TRỊ TỲ NI

 

SỰ NGHĨA TẬP YẾU

 

CỔ NGÔ – NGẪU ÍCH – Sa-môn TRÍ HÚC  giải thích

Việt dịch: Sa-môn THÍCH ÐỔNG MlNH

Nhuận văn và chú thích: Sa-môn THÍCH ÐỨC THẮNG

 

---o0o---

 

 

TẬP I

QUYỂN THỨ 4

 

 

6. GIỚI LÀM PHÒNG RIÊNG QUÁ LƯỢNG

Ðại Thừa đồng chế.

Kinh Phạm võng gọi là ác cầu đa cầu. Kinh Bồ-tát giới bổn gọi là đa dục bất tri túc. Vì chúng thì không phạm.

GIỚI BỔN:

Tỳ-kheo nào, tự khất cầu để cất thất, không có thí chủ, tự làm cho mình, cần phải làm đúng lượng. Ðúng lượng ở đây là dài mười hai gang tay Phật, bên trong rộng bảy gang tay Phật. Phải mời các Tỳ-kheo đến chỉ định nơi chốn. Các Tỳ-kheo ấy cần chỉ định nơi chốn, là nơi không bị nguy hiểm, nơi không bị bít lối. Nếu Tỳ-kheo, nơi có nguy hiểm, nơi bị bít lối, tự khất cầu để cất thất, không có thí chủ, tự làm cho mình, không mời các Tỳ-kheo đến chỉ định nơi chốn, hoặc làm quá lượng, Tăng-già-bà-thi-sa.

NGUYÊN DO1:

Nhân đức Phật cho phép Tỳ-kheo làm phòng xá riêng, Tỳ-kheo nơi nước Khoáng Dã bèn cất phòng xá riêng rộng lớn, tốn nhiều công của, đòi hỏi tín đồ, đến nỗi cư sĩ thấy Tỳ-kheo phải tránh. Khi ấy, ngài Ca-diếp đi khất thực, cư sĩ trong thành Khoáng Dã tránh xa ngài. Ngài hỏi, biết lý do, bạch Phật để kiết giới.

GIẢI THÍCH:

Không có chủ: Nghĩa là không có thí chủ, hoặc một người, hai người hay nhiều ngươøi đứng ra xây cất. Nạn xứ: tức là chỗ có hổ lang, sư tử, các thú dữ, cho đến kiến hay mối. Tỳ-kheo, nếu không bị các thú, trùng làm phiền bận, nên làm đất cho bằng. Nếu có đá, gốc cây gai, nên bảo người dọn dẹp cho sạch. Nếu chỗ có rãnh nước, hầm, ao, nghiêng lệch, nên khiến người đổ cho bằng, cho đầy. Nếu sợ nước ngấm úng thì phải đắp đê để đề phòng. Nếu đất đai bị người tranh chấp thì phải giải quyết cho thỏa đáng, đừng để có tiếng không hay. Bị bít lối: tức là chỗ mà chiếc xe chở cỏ không quay đầu để đi quanh được.

Tỳ-kheo kia xem xét chỗ không nguy hiểm, không bị bít lối rồi, đến trong Tăng cởi guốc dép, bày vai áo bên hữu, gối bên hữu quỳ sát đất, chắp tay bạch như vầy:

“Ðại đức Tăng, xin lắng nghe, tôi là Tỳ-kheo... tự khất cầu cất thất, không có thí chủ, tự làm cho mình. Nay đến trong chúng Tăng, xin chứng biết cho chỗ không nguy hiểm, không bị bít lối”. (Bạch như vậy ba lần).

Lúc bấy giờ, chúng Tăng nên quán sát Tỳ-kheo này, nếu có thể tin được, liền cho phép làm. Nếu không thể tin được, chúng Tăng nên đến chỗ ấy xem xét. Hoặc sai người của Tăng, có thể tin được, đến đó xem xét. Nếu có sự nguy hiểm, có bít lối, hay không có nguy hiểm mà có bít lối; hoặc có nguy hiểm mà không bị bít lối, đều không nên cho phép làm. Nếu không có sự nguy hiểm, không bị bít lối mới cho phép làm.

TƯỚNG TRẠNG CỦA TỘI

Nếu không được Tăng cho phép, hay làm quá lượng, mỗi việc phạm một tội Tăng tàn. Làm mà không thành phạm Thâu-lan-giá, hay sai người khác làm cũng vậy.  Nếu vì người khác làm mà thành, thì phạm Thâu-lan-giá, không thành phạm Ðột-kiết-la.

Nếu có nguy hiểm, có bít lối, mỗi việc phạm một tội Ðột-kiết-la. Sai người khác làm hay vì người khác làm thành hay không thành đều phạm Ðột-kiết-la.

(Tỳ-kheo-ni v.v... không được phép ở nơi A-lan-nhaõ). Sa-di phạm Ðột-kiết-la.

Luật Tăng kỳ nói:

Khi làm xong mắc tội Tăng tàn. Khi sử dụng mắc tội Việt tỳ-ni.

Luật Thập tụng nói:

Thành nhà rồi, mới nhận, không phạm.

7. GIỚI LÀM PHÒNG LỚN MÀ KHÔNG ÐƯỢC TĂNG CHỈ CHỖ

Ðại thừa đồng chế.

Kinh Phạm võng nói: Khi hành pháp Ðầu-đà, cho đến an cư mùa hạ, những chỗ có nguy hiểm không được vào.

GIỚI BỔN:

Tỳ-kheo nào muốn cất Tịnh xá lớn có thí chủ làm cho mình, cần phải mời các Tỳ-kheo khác
đến chỉ định nơi chốn. Các Tỳ-kheo ấy chỉ định nơi chốn - là nơi không có nguy hiểm, không bị bít
lối. Nếu Tỳ-kheo, nơi có nguy hiểm, nơi bị bít lối, cất Tịnh xá lớn, có thí chủ làm cho mình, không mời các Tỳ-kheo đến chỉ định nơi chốn, Tăng-già-bà-thi-sa.

 

NGUYÊN DO2:

Vua Ưu-điền cùng với Tôn giả Xiển-đề là bạn thân. Tôn giả làm phòng lớn theo ý mình. Lúc ấy trong thành Câu-diệm-di có cây Ni-câu-luật, thần, người qua lại thường ngồi nghỉ mát dưới bóng cây. Tôn giả Xiển-đề chặt cây ấy, cư sĩ cơ hiềm nên Phật chế cấm.

TƯỚNG TRẠNG CỦA TỘI

Trừ trường hợp làm quá lượng, bao nhiêu trường  hợp khác, phạm nặng hay nhẹ đồng như giới trước.

Luật Thập tụng nói:

Thành nhà rồi, mới nhận, không phạm.

8. GIỚI HỦY BÁNG KHÔNG CĂN CỨ

Ðây là tánh tội, Ðại thừa đồng chế.

Nếu đến người ngoài nói thì phạm trọng tội. Nếu đến người đồng giới nói thì phạm tội nhẹ.

GIỚI BỔN:

Tỳ-kheo nào, vì giận hờn ấp ủ, đối với Tỳ-kheo không phải là Ba-la-di mà vu khống bằng pháp Ba-la-di không căn cứ, muốn hủy hoại đời sống phạm hạnh của vị ấy. Về sau, dù bị cật vấn hay không bị cật vấn, sự việc ấy được biết là không căn cứ, Tỳ-kheo này nói rằng: “Tôi vì thù hận mà nói như vậy”. Tỳ-kheo nào nói như vậy, Tăng-già-bà-thi-sa.

NGUYÊN DO3:

Ðức Phật ở tại núi Kỳ-xà-quật, Tôn giả Ðạp-bà-ma-la-tử, được Tăng sai phân ngọa cụ cho chúng Tăng và theo thứ tự mời Tăng đi thọ trai. Có Tỳ-kheo Từ Ðịa đến, vì theo thứ vị nên nhận được phòng và ngọa cụ xấu, bèn giận dỗi. Sáng lại, mời Tăng đi thọ thỉnh, Ðàn-việt nghe biết Tỳ-kheo Từ Ðịa đến, bèn ở ngoài cửa, trải bày ngọa cụ xấu, dọn đồ ăn dở; Từ Ðịa lại giận gấp bội phần, bèn nhờ người em gái là Tỳ-kheo-ni Từ, vu khống là Tôn giả xâm phạm đến phạm hạnh của cô. Ðức Thế Tôn thẩm vấn biết được sự thật, bảo các Tỳ-kheo rằng: Có hai hạng người chắc chắn vào địa ngục. Hai hạng người ấy là: Không phải là phạm hạnh, tự xưng là phạm hạnh và người thật có phạm hạnh mà dùng phi phạm hạnh vô căn cứ để hủy báng. Quở trách xong, Phật kiết giới.

GIẢI THÍCH:

Căn có 3: Căn cứ do thấy, căn cứ do nghe và căn cứ do nghi.

Nghi có 2 cách: Từ nơi thấy mà sanh ra nghi, từ sự nghe mà sanh ra nghi.

TƯỚNG TRẠNG CỦA TỘI

Không có 3 căn này, một là dùng 4 khí để hủy báng, hai là dùng những pháp phi Tỳ-kheo khác mà hủy báng, ba là nói phạm biên tội cho đến ngũ nghịch hai căn v.v... không luận người ấy thanh tịnh hay không, nói rõ ràng phạm Tăng tàn, không rõ ràng phạm Thâu-lan-giá. Hủy báng ni đồng như trước. Hủy báng người khác, phạm Ðột-kiết-la. Tỳ-kheo-ni phạm Tăng tàn. Ba chúng dưới phạm Ðột-kiết-la.

Không phạm là có thấy, nghe, nghi, nói trong mộng, nhầm nói v.v...

PHỤ:

Luật nhiếp nói:

Nếu Ô-ba-sách-ca (tức Ưu-bà-tắc) hủy báng Tỳ-kheo, nên trao cho họ Yết-ma phuù bát. (Trong pháp trị tội có nói rõ).

9. GIỚI LẤY MỘT PHẦN ÐỂ HỦY BÁNG

Ðại thừa... nhẹ... nặng... đều đồng như giới trước.

GIỚI BỔN:

Tỳ-kheo nào, vì giận hờn, dựa lấy tiểu tiết trong phần sự khác, đối với Tỳ-kheo không phải là Ba-la-di mà vu khống bằng pháp Ba-la-di không căn
cứ, muốn hủy hoại đời sống phạm hạnh của vị ấy. Về sau, dù bị cật vấn hay không bị cật vấn, sự việc ấy được biết là dựa lấy tiểu tiết trong phần sự khác, Tỳ-kheo này tự nói rằng: “Tôi vì thù hận nên nói như vậy”. Tỳ-kheo nào nói như vậy, Tăng-già-bà-thi-sa.

NGUYÊN DO4:

Tỳ-kheo Từ Ðịa, từ trên núi Kỳ-xà-quật nhìn xuống thấy con dê đực cùng với con dê cái hành dâm, bèn đ