|
| Tiếng Việt |
|
Giới Luật |
| ...... ... | . |
Vị vua thứ sáu nói kệ tức chữ "Hoặc" (nếu)thứ sáu:
Thế nên sáu tiếng ấy nêu rõ nghiệp trước đây của họ. - Lại nữa, này đại vương! Sáu tiếng trong không trung là điềm báo trước điều gì? - Nên biết thế này, trong cung của vua có cây tre lớn. Nhiều trùng nhỏ ở trong đó ăn phần mềm đã hết, lan đến phần cứng. Các trùng không vui, sợ không sống được nên cùng nhau nói kệ để báo chủ nhà, tức là chữ "Chư" (những)đầu tiên.
Vua nên bỏ cây tre cũ thay bằng cây mới, làm cho nhiều trùng giữ được mạng sống. - Lại nữa,vua có người giữ ngựa tên là Cận Thân, trước đây mù một mắt. Hằng ngày người ấy đập phá trứng con trong tổ quạ. Quạ thấy con chết nên oán hận cùng nhau kêu la lên kệ này, tức là chữ "Thùy" (ai) thứ hai.
Vua nên ngăn kẻ kia đừng cho làm vậy nữa. - Lại nữa, này đại vương! Trong vườn vua, trước đây có ao du ngoạn, mực nước vừa đầy, nhiều cá rùa tôm ếch sống nơi đó. Có một con cò thường bắt cá ăn làm cho ao khô cạn hết nước. Chim thấy như vậy, than thở nói kệ, tức là chữ "Bình"(bằng) thứ ba.
Vua nên cho nước vào và đuổi cò đi nơi khác. - Lại nữa, này đại vương! Trong nước của vua có một núi lớn tên Khả Úy.Có hai vợ chồng voi đều bị mù, chỉ nhờ voi con thường xuyên nuôi dưỡng. Voi con đi ra ngoài tìm thức ăn cho cha mẹ, gặp phải voi cái đến kèm nhau đi, dần dần dụ dỗ đem về trói trong vườn. Nó nhớ cha mẹ đau khổ vô cùng, không ăn cỏ nước, nói kệ tức là chữ "Kim"(nay) thứ tư.
Vua nên thả voi ấy ra cho về với cha mẹ để vui mừng. - Lại nữa, trong cung vua có con nai bị nhốt phải xa bầy cũ, lòng nó buồn bã, nói kệ tức chữ "Bỉ" (kia) thứ năm.
Vua nên thả nó trở lại rừng. - Lại nữa, trong cung vua có con thiên nga bị nhốt, nhìn lên bầu trời thấy bầy nga bay qua, trong lòng ưu buồn nên nói kệ là chữ "Ngã" (ta) thứ sáu.
Vua nên phát tâm từ thả cho nó đi. Lại nữa, vua thấy tám cảnh mộng là điềm báo trước việc gì? - Như thấy dầu chiên đàn trắng thoa khắp thân thể là điềm báo trước có quốc vương Thắng Phương đem thảm trắng lớn đến dâng cho đại vương, đang đi nữa đường, bảy ngày nữa sẽ đến đây. - Vua thấy nước chiên đàn đỏ rưới trên người là điềm báo trước có quốc vương Kiền Ðà La đem tấm nỉ lông đỏ đến dâng đại vương, đang đi nữa đường, bảy ngày sau cũng sẽ đến đây. - Vua thấy lửa cháy trên đầu là điềm báo trước có quốc vương Bàn-Na đem vòng hoa bằng vàng đến dâng lên đại vương, đang đi trên đường, bảy ngày sau cũng sẽ đến đây. - Vua thấy dưới hai nách thò ra hai rắn độc lớn là điềm báo trước có quốc vương Chi Na đem đến hai bảo kiếm dâng lên đại vương, đang đi trên đường, bảy ngày nữa sẽ đến đây. - Vua thấy hai cá lý-ngư liếm hai gót chân là điềm báo trước có quốc vương đảo Sư-Tử đem đến một đôi gìày quý báu dâng lên đại vương, đang đi trên đường, bảy ngày nữa sẽ đến đây. - Vua thấy hai con Bạch-nga từ không trung bay đến là điềm báo trước có vua nước Thổ-Hỏa-La đem đến cặp tuấn mã dâng lên đại vương, đang đi trên đường, bảy ngày nữa sẽ đến đây. - Vua thấy núi đen lớn tiến đến trước mặt là điềm báo trước có đại vương nước Yết Lăng Già đem voi chúa hai đầu dâng lên đại vương, đang đi trên đường, bảy ngày nữa sẽ đến đây. - Vua thấy chim Bạch Âu phóng uế trên đầu là điềm báo trước về mẹ Ngưu Hộ và phu nhân An Lạc, tự vua sẽ biết, nhưng không nên có ác tâm với Bà-la-môn nữa. Nghe giảng giải như vậy, vua Mãnh Quang vui mừng vô cùng như chết sống lại, càng thêm tín ngưỡng, lạy sát chân Tôn Giả từ giã. Về đến cung, vua thi hành đúng như lời tôn-giả dạy bảo, thay cây tre lớn, ngăn cấm người chăn ngựa, đổ nước vào đầy hồ đang khô, thả voi cùng nai và thiên nga. Sau bảy ngày, đúng như lời dự đoán, tất cả các nước đều đến. Thấy như vậy, đối với tôn-giả, vua càng thêm kính trọng, suy nghĩ: "Những điều may mắn xuất hiện trong cung ta đều nhờ vào phúc lực của Tôn giả vậy ta nên đem tấm thảm lớn cúng dường và sau đó đem vương vị truyền lại tôn gia". Vua bảo sứ giả: - Hãy đem tấm thảm này dâng lên Tôn giả Ca Ða Diễn Na. Sứ giả tuân lệnh đem thảm dâng lên Tôn giả. Sau đó, vua lại bảo phu nhân An Lạc, thứ phi Tinh Quang, thái tử Ngưu Hộ, Tăng Dưỡng và Ðại thần: - Các ngươi nên biết, đại vương của các nước đều đem tín vật của nước họ đến hiến cho ta. Các ngươi thích món gì, tùy ý lấy dùng. An-lạc phu nhân lấy vòng hoa bằng vàng. Thứ phi Tinh Quang lấy tấm nỉ báu lông đỏ. Ngưu Hộ lấy hai tuấn mã. Tăng Dưỡng lấy cặp kiếm. Ðại thần lấy đôi giày báu. Riêng voi quý, vua lấy dùng. Sau khi vua Mãnh Quang đem phân chia năm vật quý của các nước khác dâng hiến xong, đến gặp Tôn giả, lạy sát dưới chân, ngồi qua một bên, bạch: - Ðại đức! Việc làm do từ tâm thật rộng sâu khó nói cho hết, con xin kính cẩn đem vương vị dâng lên Tôn Giả, xin ngài từ bi thương xót nhận cho. Tôn giả nói: - Thế Tôn có dạy, ngăn các Bí-sô không cho nhận vương-vị. Vua thưa: - Như vậy, xin ngài nhận cho nữa nước. Ðáp: - Cũng không được. Vua nói: - Nếu làm vua là điều Phật không cho vậy hưởng thụ năm dục thật là hợp lý; con xin dâng hiến. Ðáp: - Ðại vương! Ðức Phật không cho hưởng thụ các dục. Vua nói: - Ðiều này không được vậy xin ngài nhận những vật thọ dụng và thượng thọ dụng để tùy ý xử dụng cho thân thể. Ðáp: - Ðại vương chờ tôi thưa với Phật. - Tùy ý ngài thưa với Phật. Vua nói. Bấy giờ đang ở tại rừng Thệ Ða, thành Thất La Phiệt, Ðức Phật Ðại Sư biết hết tất cả nên suy nghĩ: "Giả sử Ca Ða Diễn Na không cần dùng đến các vật thọ dụng và thượng thọ dụng nhưng vì những Bí-sô trong tương lai nên nhận lấy. Sau khi suy nghĩ như thế, đức Như Lai vận dụng tâm thế tục. Theo thường pháp của chư Phật, khi Ngài vận dụng tâm thế tục thì cho đến côn trùng cũng biết ý của Phật. Khi Ngài dùng tâm xuất thế thì Thanh-văn, Duyên-giác còn không thể biết, nói gì đến súc-sinh. Vì sự việc ấy, biết được ý hướng của Ca-đa-diễn-na nên Thế Tôn vận dụng tâm thế tục khiến cho vị này dùng thiên nhĩ thiên nhãn nghe thấy tất cả. Tôn Giả bạch Phật: - Thế Tôn! Bí-sô được phép nhận lấy vật thọ dụng và thượng thọ dụng không? Phật dạy: - Vì muốn thương tưởng đến các Bí-sô trong đời tương lai và muốn cho phước báo của thí chủ tăng trưởng nên Ta cho phép được nhận lấy vật thọ dụng và thượng thọ dụng cho Tứ Phương Tăng, chứ không cho cá nhân. Trong này, vật thọ dụng là ruộng vườn; thượng thọ dụng là bò dê ... Sau khi thỉnh ý Thế Tôn, Tôn giả thưa với vua Mãnh Quang: - Vì thương tưởng đến các Bí-sô trong đời vị lai và làm cho thí chủ tăng thêm phước báo, Thế Tôn cho phép tứ phương Tăng nhận vật thọ dụng và thượng thọ dụng. Nhà vua liền làm chùa lớn, đầy đủ tứ sự cúng dường dâng lên tôn-giả; cúng dường ruộng vườn bò súc vật cho tứ phương Tăng. Phật bảo các Bí-sô: - Vào lần đầu tiên Ta cho phép vị Ô Ba Sách Ca cúng dường vật thọ dụng cho tứ phương tăng Thanh văn, đứng đầu là vua Mãnh Quang thành Ôn-Thệ-Ny. Vào lần đầu tiên Ta cho phép vị Ô Ba Sách Ca cúng dường bánh cho tứ phương Tăng Thanh-văn, đứng đầu là vua Aûnh Thắng, núi Thứu Phong, chúa Ma-yết-đà. Vào lần đầu tiên Ta cho phép vị Ô Ba Sách Ca cúng dường ngọa cụ cho tứ phương Tăng Thanh văn, đứng đầu là Cấp Cô Ðộc, thành Thất La Phạt. Vào lần đầu tiên Ta cho phép vị Ô Ba Sách Ca cúng dường Tỳ Ha La (tinh-xá) cho tứ phương tăng Thanh văn, đứng đầu là trưởng giả Thiện Hiền ở Ba Na Ny Tư ... Nội nhiếp tụng ở trước:
Một đêm nọ, vua Mãnh Quang cùng phu nhân An Lạc đang ngồi ăn. Tính vua thích bơ, phu nhân đem một chén bơ để trước mặt vua. Khi ấy, Tinh Quang mặc tấm nỉ quý báu đang đi qua trước hiên. Ánh sáng của tấm nỉ chiếu vào trong phòng như điện quang làm cho vua và phu nhân đều sáng rực lên. Thấy ánh sáng, phu nhân rất kinh ngạc, hỏi: - Ðại vương! Cái gì chiếu sáng vậy, là điện quang hay là ánh đèn? Ðáp: - Không phải điện quang hay ánh đèn, chính là ánh sáng chiếu ra từ tấm nỉ báu mà Tinh Quang đang mặc. Vua nói: - Tấm nỉ báu như vậy mà nàng bỏ ra để lấy vòng hoa vàng, thật không biết xem xét. Chẳng lẽ trong cung ta không có vòng hoa vàng hay sao? Vậy ai nói rằng phụ nữ ngoại quốc biết được vật tốt xấu! Ðáp: - Ðại vương! Cô ấy làm sao có trí tuệ này, chẳng phải là ngài đã bảo lấy nỉ báu hay sao? Vua nói: - Cô ta tự lấy không phải ta bảo. Vua và phu nhân vì việc ấy khinh thường nhau, nỗi sân lên, phu nhân ném chén bơ vào đầu vua . Lấy tay xoa vầng trán rộng bị thương, vua kêu lên: - Ðầu ta bị vỡ, máu não chảy ra, chắc chết ngay hết đường sống rồi nhưng khi chưa chết hãy giết con ấy trước. Vua ra lệnh cho Tăng Dưỡng: - Ngươi hãy giết con An Lạc vô dụng này đi. Nghe phán, Tăng Dưỡng suy nghĩ: "Vua rất yêu mến bà này, do quá tức giận nên nói vội như vậy, không nên vội vã giết ngay, chờ vua hết giận xem ý của ngài, giết cũng không khó; tạm an trí bà ấy vào chỗ khuất không cho vua thấy". - Ðúng vậy, thần sẽ giết ngay. Tăng Dưỡng tâu vua rồi đem phu nhân dấu đi. Sau khi hết giận, vua hỏi Tăng Dưỡng: - Phu nhân An Lạc đang ở đâu? Ðáp: - Ðại vương ra lệnh giết, thần tuân lệnh vua đã giết chết rồi. Vua nói: - Ðó là việc lạ, vậy nên giết ta cùng Tinh Quang, Ngưu Hộ, đại thần, ngươi tự quán đảnh làm vua cả nước. Tuy cô ấy có hành động khinh thường ta, hãy răn dạy thì sau đó thay đổi tốt đẹp lại, lẽ nào vì thế mà tử hình ngay! Tăng Dưỡng nói: - Vua hãy nghe ví dụ, những người có trí nhờ vào ví dụ mà hiểu được sự việc. Nội tổng nhiếp tụng:
Nội nhiếp tụng thứ nhất:
Ðại vương! Ngày xưa có một danh sơn suối chảy trong mát, cây trái xum xuê. Trên ngọn cây đại thụ có hai chim cưu làm tổ ở đó, hái trái ngon chất đầy tổ mình. Chim trống bảo mái: - Không nên ăn trái cây trữ ở đây, nên tìm vật khác để tạm nuôi thân. Nếu gặp lúc gió mưa, ta không tìm được thức ăn mới dùng đến chúng. Chim mái đáp: - Rất đúng. Gặp những ngày gió nóng thổi làm cho trái cây trong tổ bị khô nên nhỏ lại.Chim trống hỏi: - Ta đã nói với em không nên ăn trái này, chờ khi mưa gió mới đem ra ăn. Vì sao em lại tự ý ăn trái vậy? Ðáp: - Em không ăn! - Trước đây, ta chất trái đầy tổ, nay bị khiếm khuyết, không ăn vậy nó đi đâu? Ðáp: - Em cũng không biết vì sao bị khuyết giảm. Hai con chim đều nói không ăn, phân vân tranh cãi nhau đến nỗi chim mái bị chim trống mổ trên đầu mà chết. Chim trống ở một bên nhìn đống trái, bỗng gặp trời mưa trái nở lớn đầy tổ. Chim trống suy nghĩ: "Nay tổ đầy kín lại, rõ ràng không phải cô ấy ăn". Nó đến chỗ chim mái, nói lời sám hối:
Trên không, chư thiên thấy như vậy, nói kệ:
Khi ấy, Tăng Dưỡng lại nói kệ thứ hai:
Thần xin nói ví dụ khác, xin vua biết cho. Xưa có trưởng giả vào mùa thu mang đậu nành giống ra ruộng để trồng, để dưới gốc cây, trở lại chỗ cũ để mang ra tiếp. Trên cây, con khỉ leo xuống lấy trộm đậu. Lấy được một nắm, nó lại leo lên đọt cây. Trong khi chuyền đi trên nhánh, làm rơi một hạt, nó liền thả nắm đậu kia ra theo cây leo xuống tìm kiếm một hạt kia. Trưởng giả thấy vậy, dùng cây đánh nó chết.
Trước đây vua sai thần giết phu nhân, vì chút giận nhỏ mà quên đi lợi lớn.Nay muốn gặp lại, việc này làm sao được? Vua hỏi Tăng Dưỡng: - Vì sao chỉ một lời nói, lại giết phu nhân đi. Ðáp:
Vua nói: - Lòng ta mê mờ rối loạn nên mới sai giết phu nhân, ngươi lại làm theo, nào đúng đạo lý? Chẳng lẽ vua không nghe trên đời có hai việc tối tăm hay sao. Tăng Dưỡng thưa và nói kệ :
Nội nhiếp tụng thứ hai:
Vua nói với Tăng Duỡng: - Ngươi đã giết phu nhân An Lạc, thân ta như trống trơn. Ðáp: - Há vua không nghe trên đời có ba trường hợp trống trơn, chẳng phải là tướng trạng tốt; đó là: - Sông không nước: trống trơn. Quốc không chúa cũng vậy. Ðàn bà bị chồng chết, không biết hướng về đâu. Vua nói: - Ngươi giết phu nhân làm cho trong cung chỉ thấy hoàn toàn trống rỗng. Ðáp: - Há vua không nghe trên đời có ba việc hoàn toàn trống rỗng ; đó là:
Vua nói: - Phu nhân tốt đẹp kia, chưa hưởng thụ hết năm dục, bị ngươi giết rồi. Ðáp: - Há vua không nghe trên đời có ba việc không nên dùng; đó là:
Ðại vương chẳng phải chỉ có ba, lại có ba loại không nên dùng; đó là:
Vua nói: - Ngươi quá vội vàng, giết mất phu nhân tội đáng bỏ vào cối giã. Ðáp: - Há vua không nghe có những người khác đáng bỏ vào cối giã.
Ðại vương chẳng phải chỉ ba hạng người này đáng bị giã còn có ba loại khác; đó là:
Ðại vương chẳng phải chỉ ba hạng người này đáng bị giã còn có ba loại khác; đó là:
Vua nói: - Ta chỉ nói một lời, ngươi liền giết phu nhân, thật quá đau khổ. Ðáp: - Há vua không nghe trên đời lại có một lời là chắc chắn nhưng có đến ba hạng; ba hạng là:
Vua nói: - Ngươi tự gây việc tai hại, chỉ nghe một lời của ta đã giết chết phu nhân. Ðáp: - Há vua không nghe trên đời có ba kẻ tự gây việc tai hại; đó là:
Vua nói: - Ta nghi ngờ ngươi có ý đồ, vì sao chỉ một lời nói mà giết phu nhân. Ðáp: - Há vua không nghe rằng trên đời có ba hạng người mà khi gặp người ta sinh nghi ngờ; đó là:
Vua nói: - Ngươi rất khinh thường ta, vì sao vội vàng giết chết phu nhân? Ðáp: - Há vua không nghe trên đời có ba việc bị người khác khinh thường; đó là:
Vua nói: - Ngươi muốn từ từ phát triển kẻ oán với ta, giết phu nhân yêu quý rồi, ta còn gì nữa. Ðáp: - Há vua không nghe rằng có những việc cần phải từ từ; đó là:
Nội nhiếp tụng thứ ba.
Vua nói: - Ngươi là kẻ ngu si, vì sao giết phu nhân yêu dấu của ta? Ðáp: - Há vua không nghe thế gian có ba tướng ngu si; đó là:
Vua nói: - Ngươi vì chia ly bạn thân của ta nên giết phu nhân. Ðáp: - Há vua không nghe có ba loại bị chia ly; đó là:
Vua nói: - Người là hạng người hạ lưu, giết phu nhân của ta. Ðáp: - Há vua không nghe có ba hạng người hạ lưu; đó là:
Vua nói: - Ngươi đáng bị xe cán nát vì giết phu nhân của ta. Ðáp: - Há vua không nghe có ba hạng đáng bị xe cán chết; đó là:
Vua nói: - Ngươi rất gian trá, giết phu nhân của ta. Ðáp: - Há vua không nghe có ba vật gian trá; đó là:
Nội nhiếp tụng thứ tư.
Vua nói: - Phu nhân khó có, đã bị ngươi giết rồi. Ðáp: - Há vua không nghe, thế gian có bốn việc khó có; đó là:
Vua nói: - Ngươi vì người khác, giết phu nhân của ta. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn hạng người vì người khác; đó là:
Vua nói: - Ngươi giết phu nhân làm ta sống một mình. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc một mình; đó là:
Vua nói: - Ngươi làm việc hư nhiều thật ít, giết phu nhân của ta. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc hư nhiều thật ít; đó là:
Vua nói: - Hành động của ngươi thật là trái nghịch nhau, giết phu nhân của ta. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc trái nghịch nhau; đó là:
Vua nói: - Ngươi đáng bị đánh thêm, giết phu nhân của ta. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc đáng đánh đập; đó là:
Vua nói: - Giết phu nhân ta, ngươi hãy đi mất đi. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc đi mất; đó là:
Vua nói: - Ngươi làm việc không thích hợp, giết phu nhân của ta. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc không thích hợp; đó là:
Vua nói: - Ngươi làm việc vô ích, giết phu nhân của ta. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc vô ích; đó là:
Nội nhiếp tụng thứ năm. Bất ưng sự bất quán, Vua nói: - Ngươi làm việc không nên, giết phu nhân của ta. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc không nên làm; đó là:
Vua nói: - Ngươi không chịu xem kỹ, giết phu nhân của ta. Ðáp: - Tuy thần không xem kỹ nhưng có bốn việc nên xem kỹ; đó là:
Vua nói: - Ngươi giết phu nhân là việc bất thiện. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc bất thiện; đó là:
Vua nói: - Ngươi giết phu nhân ta, thật đáng đuổi đi. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc đáng đuổi đi; đó là:
Vua nói: - Giết phu nhân ta, thấy ngươi thật đáng sợ. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc không nên sợ mà sợ; đó là:
Vua nói: - Ta không có phu nhân, lòng không vui thích nữa; vì sao ngươi giết đi. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc không vui thích; đó là:
Vua nói: - Giết phu nhân của ta, ngươi đáng vứt bỏ đi. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc đáng bỏ; đó là:
Vua nói: - Ngươi giết phu nhân, ta khao khát nhớ, biết bao giờ thỏa mãn. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc không sao thỏa mãn; đó la ø:
Vua nói: - Ngươi giết phu nhân của ta là việc khó suy lường. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc khó lường; đó là:
Vua nói: - Ngươi giết phu nhân thật đáng thương xót. Ðáp: - Há vua không nghe có bốn việc đáng thương xót; đó là:
Vua nói: - Ta nhìn phu nhân An Lạc không chán, ngươi lại giết đi. Ðáp: - Há vua không nghe có năm việc không chán; đó là:
Vua nói: - Phu nhân đáng yêu, ngươi lại giết đi. Ðáp: - Há vua không nghe có năm việc đáng yêu; đó là:
Vua nói: - Ta không cùng ngươi vui chơi vì giết phu nhân. Ðáp: - Há vua không nghe có năm việc không nên cùng nhau vui chơi; đó là:
Vua nói: - Ngươi giết phu nhân là đoạt tài vật của ta. Ðáp: - Há vua không nghe có năm việc đoạt tài vật của người; đó là:
Vua nói: - Ngươi giết phu nhân của ta, nay không thể tranh cạnh với ai được. Ðáp: - Há vua không nghe có sáu việc không nên tranh cạnh; đó là:
Vua nói: - Ngươi có ác tâm giết phu nhân của ta. Ðáp: - Há vua không nghe có sáu hạng người ác tâm; đó là:
Vua nói: - Ngươi giết phu nhân, ta không có nơi nhờ cậy. Ðáp: - Há vua không nghe có bảy việc không nên nhờ cậy; đó là:
Vua nói: - Ngươi giết phu nhân, không xứng là bạn. Ðáp: - Há vua không nghe có bảy hạng không xứng là bạn; đó là:
Vua nói: - Ngươi giết phu nhân, không nên tin tưởng. Ðáp: - Há vua không nghe có bảy hạng khó tin ; đó là:
Vua nói: - Ngươi giết phu nhân, ta không ngủ được. Ðáp: - Há vua không nghe trên đời có tám việc làm người ta không ngủ được ; đó là:
Vua nói: - Ngươi giết phu nhân, ta không ưa ngươi nữa. Ðáp: - Há vua không nghe trên đời có tám việc không nên ưa muốn; đó là:
Vua nói: - Ngươi gây ưu buồn cho ta vì giết phu nhân. Ðáp: - Há vua không nghe trên đời có chín việc ưu buồn ngay trong hiện tại phải chấp nhận; đó là:
Vua nói: - Ngươi không có tâm bi, giết phu nhân của ta. Ðáp: - Há vua không nghe trên đời có mười hạng người không có tâm bi ; đó là:
Vua nói: - Ngươi là kẻ hung ác, giết phu nhân của ta. Ðáp: - Há vua không nghe con người có mười điều ác; đó là:
Vua nói: - Ngươi làm việc mâu thuẫn, thật không đáng tin vì giết phu nhân của ta. Ðáp: - Há vua không nghe có mười việc mâu thuẫn; đó là:
Mặt trời mâu thuẫn: Là mùa Ðông mặt trời gần nhưng không nóng lắm, mùa xuân ở rất xa nhưng rất nóng độc. Mặt trăng mâu thuẫn: Những ngày đầu còn nhỏ mọi người đều lễ bái, đến khi tròn lớn, chẳng ai lễ nữa. Tướng lửa mâu thuẫn: Khi bệnh nhiệt lại cần hơ nóng, bị mụt nóng phải hơ lửa mới bớt. Tướng nước mâu thuẫn: Vào tháng mùa Ðông, nước ao hồ lạnh ngắt, không ai múc uống cả, nước giếng ấm nhưng ai cũng uống. Tháng mùa Xuân nóng, nước ao ấm nóng, mọi người đều uống, nước giếng mát lạnh, người không thích uống. (Ðây là căn cứ theo sự việc của các nước phương Tây mà luận về mâu thuẫn). Ðồng nữ mâu thuẫn là khi chồng chưa cưới thường nhớ đến nhà chồng, ngay khi đám cưới, thường khóc lóc và nhớ nhà mình. Phụ nữ mâu thuẫn là khi còn trẻ tuổi ai cũng ưa nhìn, khi đi lại mặc quần áo che dù kín thân thể, khi già cả không ai muốn nhìn nữa lại bày đầu mặt ra đi trên đường. Bí-sô mâu thuẫn là khi còn trẻ tuổi ăn uống biết ngon, ăn xong tiêu hóa ngay nhưng khó có thức ăn. Khi già cả ăn uống không biết ngon, ăn khó tiêu hóa nhưng được cúng dường phong phú. Bà-la-môn mâu thuẫn là nếu trẻ con lên bảy tuổi chưa phát dục lại bắt chúng thọ giới trong năm năm chuyên cần tu tập phạm hạnh. Ðến tuổi thanh niên, dục tình mạnh mẽ lại không ngăn cấm nên buông lung làm sai quấy. Lõa hình mâu thuẫn là như ngoại đạo lõa hình mặc y phục khi trong phòng, khi ra ngoài trái lại không mặc mà lõa hình. Phân người mâu thuẫn là khi còn ướt nổi trên mặt nước, khi khô cứng lại chìm dưới nước. Ðây là mười việc mâu thuẫn nhau. Vua nói: - Này Tăng Dưỡng! Hãy bỏ qua việc này không cần nói nữa, ta hỏi lại phải nói thật, dựa vào thế lực nào giết phu nhân của ta? Ðáp: - Ðại vương! Tôi dựa vào đâu để có thế lực để dám hại phu nhân. Ðại vương nên biết, Thầy của Tôn giả Ca-Ða Diễn Na là đức Phật, Thế Tôn, Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Ðiều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn có trí lực tự tại, là vua chánh pháp, thành tựu mười lực thù thắng, trí tuệ viên mãn chuyển bánh xe đại phạm, rống lên tiếng rống của sư tử, ấy mới gọi là có đại thế lực. Mười lực là:
Thành tựu mười lực này là bậc thù thắng, đầy đủ đại trí tuệ chuyển đại phạm luân, rống lên tiếng sư tử giữa bốn chúng. - Này đại vương! Ðây là đức Như Lai có đại thế lực không ai hơn được nên gọi là có thế lực. Nghe Tăng Dưỡng thuyết giảng các yếu nghĩa xong, vua Mãnh Quang im lặng không đáp được. Vua đã im lặng không đáp được lời nào, cần gì đùa gạt với nhau thêm nữa, ta nên đưa phu nhân ra. Tăng Dưỡng suy nghĩ như vậy rồi đưa phu nhân xuất hiện nước mắt tràn mi, cung kính lạy sát hai chân vua, nói kệ trần tình tạ lỗi:
CĂN BẢN THUYẾT NHẤT THIẾT HỮU BỘ TỲ-NẠI-DA-TẠP-SỰ Quyển hai mươi bốn hết. --- o0o ---
--- o0o ---
Source: BuddhaSasana website ( By Binh Anson) --- o0o ---
Trình bày: Nhị Tường |
Biên tập
nội dung: Tỳ kheo Thích Nguyên Tạng
Xin gởi bài mới và ý kiến đóng
góp đến ban biên tập qua địa chỉ:
quangduc@quangduc.com
