-
KINH BAHITIKA
Như vầy tôi nghe.
Một thời Thế Tôn ở Savatthi,
Jetavana, tại tịnh xá ông Anathapindika. Rồi Tôn giả Ananda vào buổi sáng
đắp y, cầm y bát, đi vào Savatthi để khất thực. Đi khất thực ở
Savatthi xong, sau bữa ăn, trên con đường khất thực trở về, Tôn giả đi
đến lâu đài Pubbarama Migaramatu (Đông Viên Lộc Mẫu giảng đường) để
nghỉ trưa. Lúc bấy giờ, vua Pasenadi nước Kosala cưỡi trên con voi
Ekapundarika và đi ra khỏi thành Savatthi trong buổi sáng sớm. Vua Pasenadi nước
Kosala thấy Tôn giả Ananda từ xa đi đến, thấy vậy liền nói với vị đại
thần Sirivaddha:
– Vị Tôn giả ấy, này Sirivaddha,
có phải là Ananda không ?
– Thưa phải, tâu Đại vương, Tôn
giả ấy là Ananda.
Rồi vua Pasenadi nước Kosala nói với
một người khác:
– Này Người kia, hãy đi đến Tôn
giả Ananda, sau khi đến, nhân danh ta cúi đầu đảnh lễ chân Tôn giả
Ananda, rồi thưa như sau: "Thưa Tôn giả, nếu Tôn giả Ananda không có
công việc gì phải làm gấp, thưa Tôn giả, mong Tôn giả hãy vì lòng từ
chờ đợi một lát".
– Thưa vâng, tâu Đại vương.
Người ấy vâng đáp vua Pasenadi xứ
Kosala, đi đến Tôn giả Ananda, sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Ananda rồi
đứng một bên. Đứng một bên, người ấy thưa với Tôn giả Ananda:
– Thưa Tôn giả, vua Pasenadi nước
Kosala cúi đầu đảnh lễ chân Tôn giả Ananda, và thưa như sau: "Thưa Tôn
giả, nếu Tôn giả Ananda không có công việc gì phải làm gấp, thưa Tôn
giả, mong Tôn giả hãy vì lòng từ chờ đợi một lát".
Tôn giả Ananda im lặng nhận lời.
Rồi Tôn giả Ananda đi đến bờ sông Aciravati, sau khi đến, liền ngồi xuống
trên chỗ đã đoạn sẵn, dưới một gốc cây. Rồi vua Pasenadi nước
Kosala, cưỡi voi cho đến chỗ nào có thể đi voi được, rồi xuống voi
đi bộ đến chỗ Tôn giả Ananda, sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Ananda rồi
đứng một bên. Đứng một bên, vua Pasenadi nước Kosala thưa với Tôn giả
Ananda:
– Thưa Tôn giả, ở đây, mong Tôn
giả Ananda ngồi trên thảm ngựa.
– Thôi vừa rồi, Đại vương, Đại
vương hãy ngồi. Tôi đã ngồi trên chỗ ngồi của tôi.
Vua Pasenadi nước Kosala ngồi trên
chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, vua Pasenadi nước Kosala thưa với Tôn giả
Ananda:
– Thưa Tôn giả Ananda, có phải Thế
Tôn không làm các thân hành mà các bậc Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở
trách ?
– Thưa Đại vương, Thế Tôn
không làm các thân hành mà các bậc Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách.
– Thưa Tôn giả Ananda, có phải Thế
Tôn không làm các khẩu hành... (như trên)... không làm các ý hành mà các bậc
Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách ?
– Thưa Đại vương, Thế Tôn
không làm các khẩu hành, ý hành mà các bậc Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở
trách.
– Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả
! Thật hy hữu thay, thưa Tôn giả ! Thưa Tôn giả, điều mà tôi không thể
nói lên một cách đầy đủ trong một câu hỏi, đã được Tôn giả Ananda
nói lên một cách đầy đủ trong câu trả lời câu hỏi. Thưa Tôn giả,
khi người ngu si, thiếu kinh nghiệm tán thán hay hủy báng những người khác,
mà không chứng nghiệm và suy xét, thì chúng tôi không y cứ vào đấy và
xem như là lõi cây. Nhưng thưa Tôn giả, khi người có trí, có kinh nghiệm
tán thán hay hủy báng những người khác, có chứng nghiệm và suy xét, thì
chúng tôi y cứ vào đấy và xem như là lõi cây. Nhưng thưa Tôn giả Ananda,
thế nào là thân hành mà các vị Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách ?
– Thưa Đại vương, bất cứ thân
hành gì bất thiện.
– Thưa Tôn giả, thế nào là thân
hành bất thiện ?
– Thưa Đại vương, bất cứ thân
hành gì có tội.
– Thưa Tôn giả, thế nào là thân
hành có tội ?
– Thưa Đại vương, bất cứ thân
hành gì có hại.
– Thưa Tôn giả, thế nào là thân
hành có hại ?
– Thưa Đại vương, bất cứ thân
hành nào có khổ báo.
– Thưa Tôn giả, thế nào là thân
hành có khổ báo ?
– Thưa Đại vương, phàm thân
hành gì đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến hại cả
hai, từ nơi thân hành ấy, các bất thiện pháp tăng trưởng, các thiện
pháp thối giảm. Thưa Đại vương, thân hành như vậy bị các Sa-môn,
Bà-la-môn có trí quở trách.
– Thưa Tôn giả, thế nào là khẩu
hành... (như trên)... Thế nào là ý hành bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí
quở trách ?
– Thưa Đại vương, bất cứ ý
hành gì bất thiện.
– Thưa Tôn giả, thế nào là ý
hành bất thiện ?
– Thưa Đại vương, phàm ý hành
gì có tội.
– Thưa Tôn giả, thế nào là ý
hành có tội ?
– Thưa Đại vương, phàm ý hành
gì có hại.
– Thưa Tôn giả, thế nào là ý
hành có hại ?
– Thưa Đại vương, phàm ý hành
nào có khổ báo.
– Thưa Tôn giả, thế nào là ý
hành có khổ báo ?
– Thưa Đại vương, phàm ý hành
gì đưa đến tự hại, đưa đến hại người, đưa đến hại cả hai, từ
nơi ý hành ấy các bất thiện pháp tăng trưởng, các thiện pháp thối giảm.
Thưa Đại vương, ý hành như vậy bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở
trách.
– Thưa Tôn giả Ananda, có phải Thế
Tôn tán thán sự đoạn trừ tất cả bất thiện pháp ?
– Thưa Đại vương, Như Lai đã
đoạn trừ tất cả bất thiện pháp và thành tựu các thiện pháp.
– Nhưng thưa Tôn giả Ananda, thế
nào là thân hành không bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách ?
– Thưa Đại vương, bất cứ thiện
thân hành nào.
– Thưa Tôn giả, thế nào là thiện
thân hành ?
– Thưa Đại vương, phàm thân
hành nào không có tội.
– Thưa Tôn giả, thế nào là thân
hành không có tội?
– Thưa Đại vương, phàm thân
hành nào không có hại.
– Thưa Tôn giả, thế nào là thân
hành không có hại?
– Thưa Đại vương, phàm thân
hành nào có lạc báo.
– Thưa tôn giả, thế nào là thân
hành có lạc báo ?
– Thưa Đại vương, phàm thân
hành nào không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, không
đưa đến hại cả hai, từ nơi thân hành ấy, các bất thiện pháp thối
giảm, các thiện pháp tăng trưởng. Thưa Đại vương, thân hành như vậy
không bị các Sa-môn, Bà-la-môn có trí quở trách.
– Thưa Tôn giả Ananda, thế nào
là khẩu hành... (như trên)... thế nào là ý hành không bị các Sa-môn,
Bà-la-môn có trí quở trách ?
– Thưa Đại vương, bất cứ thiện
ý hành nào.
– Thưa Tôn giả, thế nào là thiện
ý hành ?
– Thưa Đại vương, phàm ý hành
nào không có tội.
– Thưa Tôn giả, thế nào là ý
hành không có tội ?
– Thưa Đại vương, phàm ý hành
nào không có hại.
– Thưa Tôn giả, thế nào là ý
hành không có hại ?
– Thưa Đại vương, phàm ý hành
nào có lạc báo.
– Thưa Tôn giả, thế nào là ý
hành có lạc báo ?
– Thưa Đại vương, phàm ý hành
nào không đưa đến tự hại, không đưa đến hại người, không đưa đến
hại cả hai, từ nơi ý hành ấy, các bất thiện pháp thối giảm, các thiện
pháp tăng trưởng. Thưa Đại vương, ý hành như vậy không bị các Sa-môn,
Bà-la-môn có trí quở trách.
– Thưa Tôn giả Ananda, có phải Thế
Tôn tán thán sự thành tựu tất cả thiện pháp ?
– Thưa Đại vương, Như Lai đã
đoạn trừ tất cả bất thiện pháp, và thành tựu các thiện pháp ?
– Thật vi diệu thay, thưa Tôn giả
! Thật hy hữu thay, thưa Tôn giả ! Thật khéo nói thay việc này, thưa Tôn
giả. Do Tôn giả Ananda mà chúng tôi, thưa Tôn giả, được hoan hỷ và thỏa
mãn với những lời khéo nói của Tôn giả Ananda. Được hoan hỷ và thỏa
mãn, thưa Tôn giả, với những lời khéo nói của Tôn giả Ananda, chúng
tôi vui lòng tặng một con voi báu cho Tôn giả Ananda, nếu Tôn giả Ananda
được phép nhận con voi báu. Chúng tôi vui lòng tặng con ngựa báu cho Tôn
giả Ananda, nếu Tôn giả Ananda được phép nhận con ngựa báu. Chúng tôi
vui lòng tặng một làng ân tứ cho Tôn giả Ananda, nếu Tôn giả Ananda được
phép nhận một làng ân tứ. Nhưng thưa Tôn giả, chúng tôi được biết
như sau: "Việc này Tôn giả Ananda không được phép". Thưa Tôn giả,
có cuộn vải ngoại hóa này, được gắn vào trong một cán dù, do vua
Ajatasattu, con bà Videhi nước Magadha gởi cho tôi, dài mười sáu khuỷu tay,
rộng tám khuỷu tay. Thưa Tôn giả, mong Tôn giả Ananda vì lòng từ bi nạp
thọ cho.
– Thôi vừa rồi, Đại vương ! Tôi
đã đủ ba y.
– Thưa Tôn giả, sau cơn mưa lớn
trên sườn núi, cả Tôn giả và tôi đã thấy lúc ấy sông Aciravati chảy
mạnh, tràn qua hai bên bờ như thế nào. Cũng vậy, thưa Tôn giả, Tôn giả
Ananda có thể làm cho mình ba y, từ nơi tấm vải ngoại hóa này. Còn ba y cũ,
Tôn giả Ananda có thể đem phân phát cho các đồng Phạm hạnh. Như vậy sự
bố thí này của chúng tôi được trôi chảy, như nước lan tràn qua bờ.
Thưa Tôn giả, mong Tôn giả nhận cho tấm vải ngoại hóa này.
Rồi Tôn giả Ananda nhận lấy tấm
vải ngoại hóa. Rồi vua Pasenadi nước Kosala thưa với Tôn giả Ananda:
– Thưa Tôn giả Ananda, nay chúng
tôi phải đi. Chúng tôi có nhiều công vụ, có nhiều trách nhiệm phải
làm.
– Thưa Đại vương, nay Đại
vương hãy làm gì Đại vương nghĩ là hợp thời.
Rồi vua Pasenadi nước Kosala hoan hỷ,
tín thọ lời Tôn giả Ananda dạy, từ chỗ ngồi đứng dậy, thân bên hữu
hướng về ngài, rồi ra đi. Tôn giả Ananda, sau khi vua Pasenadi nước Kosala
ra đi không bao lâu, liền đi đến Thế Tôn, sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn
rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, Tôn giả Ananda tường thuật
lên Thế Tôn tất cả cuộc đàm thoại với vua Pasenadi nước Kosala rồi dâng
tấm vải ngoại hóa lên Thế Tôn.
Thế Tôn nói với các Tỷ-kheo:
– Thật hạnh phúc thay cho vua
Pasenadi nước Kosala ! Thật tốt đẹp thay cho vua Pasenadi nước Kosala ! Vua
đã được yết kiến Tôn giả Ananda và được cúng dường.
Thế Tôn thuyết giảng như vậy. Các
Tỷ-kheo ấy hoan hỷ tín thọ lời Thế Tôn dạy.
