LỜI GIỚI
THIỆU
Phật
Pháp được trường tồn và phát triển không ngừng, phần lớn đều do sự hy
sinh hoằng pháp của các bậc chân tu thạc học từ thế hệ này tiếp nối thế
hệ khác. Mạng mạch của đạo pháp hưng thạnh hay suy vi đều tùy thuộc vào
sự nghiệp hoằng pháp. Chúng ta hãy nhìn sâu vào đời sống của Đức Phật,
Ngài đã hiến dâng trọn đời mình cho sự nghiệp hoằng pháp lợi sanh, đó là
bằng chứng hùng hồn và chắc thật nhất.
Đặc biệt, trong bối cảnh của
người Việt tỵ nạn ly hương, theo đó, hướng đi của đạo pháp cho một tương
lai sáng sủa, thì việc hoằng pháp phải được đặt lên hàng đầu, trên một
căn bản vững chắc và rộng rãi về lâu về dài. Nhưng sự hoằng pháp ở hải
ngoại này không phải đơn thuần như khi còn ở quê nhà “một dân tộc
Việt, một ngôn ngữ Việt” là đủ. Sức sống của đạo pháp ở hải ngoại
không thể nào chỉ bằng vào những ngôi chùa tạm bợ, những người thờ ơ đối
với trách nhiệm hoằng pháp. Để khỏi mất gốc, mất nguồn về niềm tin
truyền thống dân tộc, điều quan trọng trong sự nghiệp hoằng pháp hiện
nay là phải làm sao đáp ứng nhu cầu thông hiểu Phật pháp của tuổi trẻ
Việt Nam không thành thạo tiếng Việt nói riêng; nói chung là cho cả
những người muốn nghiên cứu giáo lý đức Phật bằng Anh ngữ. Từ nhận định
đó, kinh sách Phật giáo song ngữ Việt-Anh là điều cấp thiết trước mắt
cho việc duy trì và phát triển Phật giáo cùng văn hóa đạo đức dân tộc ở
hải ngoại hiện tại và tương lai.
Phật Học Viện Quốc Tế ngay từ
buổi đầu mới thành lập đã đặt vấn đề hoằng pháp và đào tạo Tăng tài lên
hàng đầu. Viện đã kiên nhẫn khắc phục mọi khó khăn, quyết tâm tái bản
những kinh sách Phật giáo giá trị và đồng thời cũng đã trù liệu cụ thể
kế hoạch thực hiện những kinh sách Phật giáo song ngữ Việt-Anh để đáp
ứng nhu cầu thanh thiếu niên học Phật. Tuy chưa mãn nguyện, nhưng điều
này quý vị cũng đã thấy rải rác trong các thư mục sách báo của Phật Học
Viện. Sự trở ngại khó khăn trong công cuộc hoằng pháp của Phật Học Viện,
ngoài vấn đề tài chánh và nhân sự ra, kinh sách song ngữ là một trong
những vấn đề khó thực hiện nhất. Điều này có lúc tưởng chừng như bế tắc.
Thì hôm nay, Viện chúng tôi hân hạnh trao tác phẩm “Phật Giáo Vấn
Đáp” (The Buddhist Catechism) của học giả H.S. Olcott là dịch phẩm
song ngữ giá trị đầu tiên này đến quý vị.
Tác phẩm “The Buddist
Catechism” là một tác phẩm giá trị đã được dịch ra nhiều thứ tiếng các
nước trên thế giới, nhưng được dịch ra tiếng Việt thì đây chỉ mới là lần
đầu tiên do Thượng Tọa Tiến Sĩ Thích Trí Chơn thực hiện.
Giá trị của tác phẩmkhông
những chỉ về nhân cách của tác giả, mà bởi nội dung của nó rất là quảng
bác và hàm súc; có khả năng kết thúc được những thắc mắc căn bản về Phật
giáo, và dẫn đạo cho những ai muốn tiến bước trên đường quang lộ tìm
chân lý. Tôi tin tưởng rằng, sau khi đọc chính bản Anh ngữ hoặc dịch bản
Việt ngữ, độc giả sẽ vơi nhẹ đi những băn khoăn thắc mắc đã chất chứa từ
lâu trong óc não trên đường tìm đến đạo Phật.
Dịch giả, Thượng Tọa Thích
Trí Chơn vốn ấu niên xuất gia, đã du học ở Ấn Độ mười hai năm, đỗ bằng
tiến sĩ Triết học Phật giáo, với kiến thức thông bác Phật điển; với sự
kiên tâm âm thầm nghiên cứu, dịch thuật công phu, với lời văn trong sáng
gọn đủ, hy vọng độc giả sẽ cảm thấy tinh thần phấn khởi, tâm thức khai
thông khi đọc dịch phẩm giá trị này.
Nơi đây, tôi xin chân thành
tán thán công đức của dịch giả và thành tâm khấn nguyện cùng mọi người
chân chánh phát Bồ đề tâm noi theo gương đức Phật, hướng khả năng mình
cho sự nghiệp hoằng pháp lợi sanh, ngõ hầu mình và người được an lành
lợi lạc trên bước đường tiến đến giác ngộ giải thoát.
Hoa Kỳ, Vu Lan Đinh Mão 1987
THÍCH ĐỨC NIỆM
LỜI NGƯỜI DỊCH
Nhằm đáp ứng nhu cầu của số
đông độc giả Phật tử Việt Nam tại hải ngoại đang cần có tài liệu trau
giồi Phật Pháp bằng tiếng Anh để dùng nói chuyện, hay có thể trình bày
tóm lược về giáo lý đạo Phật với người ngoại quốc cũng như giúp các học
sinh, sinh viên Phật tử đang theo học ở các trường trung, đại học tại
Hoa Kỳ thông hiểu một số danh từ Phật học Anh ngữ chuyên môn để có thể
soạn viết những bài luận văn, thuyết trình ngắn (papers) hoặc diễn đạt,
trao đổi ý tưởng về Phật giáo với các bạn bè ngoại quốc và giáo sư Mỹ
trong lớp, chúng tôi đã không ngại tài trí thô thiển cố gắng soạn dịch
cuốn “Phật Giáo Vấn Đáp” (The Buddhist Catechism) sau đây để cống
hiến chư Phật tử gần xa.
Tác phẩm do Phật tử người Hoa
Kỳ, đại tá kiêm học giả H.S.Olcott (1832-1907) biên soạn, tham cứu từ
15,000 trang kinh điển Phật giáo, gồm có tất cả 383 câu hỏi và trả lời
tóm lược về mọi yếu điểm của Phật giáo từ cuộc đời Đức Phật, giáo lý,
sinh hoạt chư Tăng, đến lịch sử truyền bá cùng sự tương quan giữa Phật
giáo và khoa học v.v… Mặc dù nơi bản chính Anh văn ghi 383 câu hỏi nhưng
thật sự chỉ có 381 câu, vì thiếu hai (2) câu số 104 và 105. Và, để quý
độc giả tiện đối chiếu với nguyên tác, nơi bản dịch, chúng tôi vẫn ghi
đủ số 383 câu hỏi như nguyên bản tiếng Anh. Cuốn “The Buddhist
Catechism” xuất bản lần đầu tiên năm 1881 tại Adyar (Ấn độ) và bản tiếng
Anh được tái bản lần thứ 33 ( năm 1897); thứ 36 (1903); thứ 40 (1905);
thứ 42 (1908); và lần thứ 44 (1915).
Từ đó (1915) đến nay, tác
phẩm này đã được các nhà xuất bản, hội đoàn Phật giáo tại Hoa Kỳ và
những quốc gia khác cho in lại nhiều lần nhằm mục đích truyền bá giáo lý
của đức Phật đến người Tây Phương khắp nơi trên thế giới. Cuốn sách cũng
đã được dịch ra ít nhất 20 ngôn ngữ của các nước Á và Âu Châu như Ấn Độ,
Tích Lan, Pháp, Đức, Nga, Ý Đại Lợi và Tây Ban Nha v.v… Hơn nữa, tác
phẩm trên không những khoảng 90 năm trước đây (1897) mà ngay cả hiện
nay, nó vẫn còn được dùng làm tài liệu căn bản để dạy Phật Pháp bằng Anh
văn cho đa số học sinh, sinh viên và chư Tăng tại hàng trăm trường
trung, đại học Phật giáo cũng như các chùa, Phật học viện ở Tích Lan, Ấn
Độ, Mã Lai, Tân Gia Ba, và nhiều quốc gia Á Châu khác.
Vì nhận thấy lợi ích thiết
thực như thế, nên lần đầu tiên, chúng tôi cố gắng dịch tập sách này ra
tiếng Việt, mong đóng góp phần nhỏ vào kho tàng văn hóa Phật giáo Việt
Nam tại hải ngoại; cũng như để giúp cho các Phật tử, nhất là giới trẻ
thanh, thiếu niên Việt Nam tại Hoa Kỳ, cùng các quốc gia Úc và Âu Châu
có thêm tài liệu Phật Giáo bằng song ngữ Anh-Việt để tiện bề nghiên cứu.
Chúng tôi dịch xong cuốn sách từ mùa hè năm 1986, nhưng vì thiếu nhân
duyên nên đến nay, nó mới được in ra để gởi đến quý vị.
Chúng tôi cũng xin thưa, ngạn
ngữ Pháp có câu: ”Dịch là phản bội” (Traduire c’est trahir), nhất
là dịch sách Phật giáo, chứa đựng triết lý thâm sâu lại đầy dẫy những
thuật ngữ tiếng Pali và Sanskrit (Phạn) khó hiểu; cho nên, mặc dù đã hết
sức tra cứu trong hoàn cảnh thiếu thốn tự điển về danh từ Phật học bằng
tiếng Việt-Pali-Sanskrit như hiện nay tại hải ngoại, chúng tôi chắc chắn
sẽ không tránh khỏi có những lỗi lầm, sơ sót.
Chúng tôi mong dịch làm sao
vừa sát nghĩa câu văn của nguyên bản, vừa lột hết ý của tác giả được
chừng nào hay chừng ấy, để quý độc giả khi đọc không thấy đó là bản
dịch. Có những trường hợp, vì muốn được rõ nghĩa, nên chúng tôi đã phải
thêm vào sau câu văn dịch vài chữ đặt trong hai dấu ngoặc. Hầu hết các
danh từ Phật giáo về triết lý, nhân hoặc địa danh tiếng Pali và Sanskrit
(Phạn), chúng tôi đều dịch ra Việt ngữ, và có ghi kèm sau cả những tiếng
Pali, Sanskrit đó để giúp quý độc giả tiện bề tra cứu.
Riêng bản Phụ Lục (Appendix)
phần sau cuốn sách này, chúng tôi chỉ dịch “Mười bốn (14) điều Tin
Tưởng Căn Bản của Phật Giáo” ở trên mà thôi; còn đoạn dưới liệt kê
danh tánh của quý Chư Tăng, Phật tử đại diện những phái đoàn các nuớc
đến tham dự đại hội Phật giáo tổ chức tại Adyar, Madras (Ấn độ) vào
tháng 01 năm 1891, (trang 92, 93, và 94), chúng tôi đã không dịch vì
nhận thấy không mấy cần thiết.
Tiện đây, chúng tôi xin chân
thành cám ơn Thượng Tọa Thích Đức Niệm, Giám Đốc Phật Học Viện Quốc Tế
đã hết lòng khích lệ, góp nhiều ý kiến bổ ích, và nhất là giúp đỡ chúng
tôi phương tiện để ấn hành dịch phẩm này.
Sau cùng, chúng tôi kính mong
quý chư tôn, thiền đúc; pháp hữu ân nhân cùng các bậc cao minh thức giả
sẽ vui lòng bổ chính cho những sai lầm, thiếu sót, nếu có; để nhờ đó,
sau này cuốn sách sẽ được hoàn chỉnh, đầy đủ hơn trong kỳ tái bản.
Hoa Kỳ, mùa Vu Lan 2531
(1987)
THÍCH TRÍ CHƠN
SƠ LƯỢC TIỂU SỬ CỦA TÁC GIẢ
HENRY STEEL OLCOTT
H.S. Olcott sinh ngày
02-08-1832 tại quận Orange, tiểu bang New Jersey ( Hoa Kỳ). Là một học
giả Phật giáo uyên thâm và ký giả tài ba, ông từng phục vụ với chức Đại
tá trong quân lực Hoa Kỳ. Năm 1875, ông gặp bà H.P. Blavatsky
(1831-1891) một Phật tử người Nga tại nông trại anh em ông Eddy ở
Chittenden (New York).Đây là cuộc hội ngộ lịch sử vì từ đó, dưới sự
hướng dẫn của bà Blavatsky, đại tá Olcott đã hiểu biết Phật giáo. Cũng
trong năm 1875, cả hai người hợp tác thành lập Hội Thông Thiên Học
(Theosophical Society) tại New York.
Nhằm mục đích chấn hưng chánh
pháp đang suy đồi tại Tích Lan gây nên bởi chính sách ngược đãi Phật
giáo của các chính quyền thực dân Thiên Chúa Giáo Bồ Đào Nha
(1505-1658), Hòa Lan (1658-1796)vàAnh Quốc (1796-1947)trong suốt gần 4
thế kỷ; ngày 17-05-1880 bà Blavatsky cùng đại tá Olcott đến Galle, một
hải cảng miền Tây nam Tích Lan, với sự tiếp đón nồng nhiệt của hàng ngàn
dân chúng địa phương. Tuần sau, sáng ngày 25-05-1880, cả hai đã phát
nguyện đi theo con đường giác ngộ của Đức Phật, và xin thọ trì tam quy
ngũ giới với Thượng Tọa Bulatgama tại chùa Wijayananda. Buổi lễ đã gây
xúc động cho hàng ngàn chư Tăng và Phật tử hiện diện, vì đây là lần đầu
tiên trong lịch sử, lễ quy y cho người Phật tử Âu Mỹ (da trắng)được tổ
chức tại Tích Lan.
Vào lúc ấy, Olcott trình bày
ý kiến cho cấp lãnh đạo Phật giáo Tích Lan biết rằng muốn chấn hưng,
phát huy chánh pháp tại xứ này để chống lại những hoạt động đàn áp, kỳ
thị của chính quyền và các tổ chức Thiên Chúa giáo, việc trước tiên cần
làm là nên mở các trường Phật giáo dùng Anh Văn làm chuyển ngữ, để dạy
dỗ cho các trẻ em Tích Lan. Với sự ủng hộ đắc lực của giáo hội Tăng già
và nhiều cư sĩ Phật tử lãnh đạo, ngày 17-06-1880, ông đứng ra thành lập
đầu tiên hội Phật giáo Thông Thiên Học (The Buddhist Theosophical
Society) và sau này hội đã phát triển xây dựng được 7 chi nhánh khắp nơi
trong nước. Mục đích chính của hội nhằm kết hợp các công nhân Phật tử
không phân biệt giai cấp hay chức vị, thành một khối thống nhất để góp
phần tích cực trong việc thiết lập các trường học Phật giáo và giúp đỡ
hàng dân chúng Phật tử nghèo địa phương.
Khi Olcott mới đến Tích Lan,
khắp toàn quốc không có một trường học Phật giáo nào dạy tiếng Anh nhận
được sự tài trợ của chính phủ. Trong khi đó, các đoàn truyền giáo Thiên
Chúa gồm cả Giáo hội La Mã, với sự giúp đỡ của chính quyền, họ xây dựng
được tất cả 800 trường học. Để ngăn chận không cho Phật giáo thiết lập
cơ sở giáo dục, giới hữu trách bấy giờ đã ban hành nhiều luật lệ khắt
khe như muốn mở trường phải có giấy phép của vị thống đốc (Governor)
chính quyền Anh cấp và “không trường nào hội đủ điều kiện nhận sự
giúp đỡ của chính phủ, trừ phi trường đó mỗi ngày vào giờ đầu có giảng
dạy Kinh Thánh” (No school was eligible for grants of aid from the
government unless it devoted the first hour of the day to the teaching
of the Bible).
Vào những năm 1880 và 1882,
Olcott cùng với thanh niên David Hewanitarne (sau này là cố Đại Đức
Angarika Dharmapala: 1864-1933) làm thông dịch, đã dùng xe bò hoặc đi bộ
từ làng này qua làng kia khắp thôn quê để thuyết giảng kêu gọi mọi người
quay về theo giáo lý của đức Phật; và cổ động quần chúng đóng góp gây
quỹ kiến thiết các trường học Phật giáo. Do nỗ lực này của ông, hội Phật
giáo Thông Thiên Học nói trên, năm 1897 đã thành lập được 25 trường nam,
11 trường nữ và 10 trường nam lẫn nữ. Đến năm 1903, Hội xây dựng được
174 trường với khoảng 30,000 học sinh, và năm 1940 khắp toàn quốc số các
trường tăng lên tới 429 trong đó có 12 trường Trung Học. Hiện nay các
trường này đều do chính phủ kiểm soát và tài trợ.
Không những chỉ có ở Tích Lan
mà đại tá Olcott còn vận động hô hào thành lập các trường học Phật giáo
tại nhiều quốc gia khác như Nhật Bản, Thái Lan, Miến Điện và Ấn Độ.
Ngoài ra, để giúp Giáo hội Phật giáo Tích Lan có nơi diễn đàn nói lên
tiếng nói của mình trong cộng đồng Phật tử, nhất là đối với dư luận quần
chúng khi bị chính quyền Thiên Chúa đàn áp, Olcott đã khuyến khích hội
Phật giáo Thông Thiên Học vào tháng 12 năm 1880 cho ra tờ “Sarasavi
Sandarasa” mà về sau nó biến thành tạp chí tiếng Anh “The Buddhists”
(Phật tử) do Hội “Thanh niên Phật giáo” (Young Men’s Buddhist
Association) xuất bản hàng tháng và hiện nay vẫn còn tiếp tục.
Giữa lúc mọi người Châu Âu
sống hoàn toàn cách biệt với dân bản xứ, đạo hữu Olcott đứng trong hàng
ngũ của đại đa số chư Tăng và quần chúng Phật tử Tích Lan bị đàn áp, ông
sang Anh quốc đại diện cho họ, nhiều lần tranh đấu để giành lại quyền
lợi cho Phật giáo tại xứ này. Kết quả là năm 1885, lần đầu tiên ngày lễ
Phật Đản Rằm tháng 04 – Vesak ( khoảng tháng 05 dương lịch) được chính
quyền thực dân Anh công nhận như ngày lễ công cộng (public day) mà trước
kia điều này chỉ đặc ân dành cho các ngày lễ của Thiên Chúa Giáo.
Năm 1889, cùng với Thượng Tọa
H. Sumangala (Tích Lan), đại tá Olcott phỏng theo 6 màu hào quang của
đức Phật (xanh, vàng, đỏ, trắng, da cam và màu tổng hợp của 5 màu vừa
kể) đã phát họa mẫu cờ Phật giáo mà ý nghĩa theo lời ông phát biểu “Nó
có thể được tất cả các nước Phật giáo chấp nhận như một biểu tượng quốc
tế cho tín ngưỡng của họ, giống như cây thánh giá đối với những tín đồ
đạo Thiên Chúa” (The flag which could be adopted by all Buddhist
nations as the Universal symbol of their faith, thus serving the same
purpose as the cross does for all Christians). Lá cờ này đã được treo
lần đầu tiên ở các chùa Tích Lan, vào dịp lễ Phật đản năm đó (1889) và
61 năm sau, nó được chính thức công nhận làm cờ Phật giáo thế giới tại
đại hội Phật giáo Quốc Tế tổ chức họp ở Colombo (thủ đô Tích Lan) năm
1950. Hiện nay lá cờ được gần 80 quốc gia sử dụng trong các ngày lễ Phật
giáo trên toàn thế giới.
Đại tá Olcott cũng góp phần
vào công cuộc phát triển chấn hưng Phật giáo tại nhiều nước Âu và Á châu
khác. Năm 1885, đại tá đầu tiên sang thăm, thuyết giảng nhiều nơi công
cộng tại Miến Điện (Burma); và trước khi rời xứ này, ông đã thành lập ở
Ngưỡng Quang (Rangoon) 3 chi nhánh của Hội Thông Thiên Học cho 3 đoàn
thể Phật giáo, Ấn Độ giáo và người Châu Âu. Ông cũng đã 2 lần sang viếng
thăm Nhật Bản. Lần đầu năm 1888, ông đi khắp nơi thuyết trình ít nhất 70
bài giảng tại các chùa, trung tâm, hội đoàn Phật giáo Nhật trong vòng 3
tháng với tổng số khoảng 187,000 người đến dự thính. Lần thứ 2, ông thực
hiện được một công tác quan trọng là đã mang lại sự hòa hợp, đoàn kết
giữa các tông phái Phật giáo của Đại Thừa (Bắc tông) Nhật Bản, Đại Hàn
(Korea), Trung Hoa, Tây tạng v.v…với Tiểu Thừa (Nam tông) Ấn Độ, Tích
Lan, Miến Điện, Thái Lan và Lào quốc (Laos)v.v... bằng cách dẫn chứng,
nêu lên những giáo lý căn bản tương đồng giữa các tông phái Phật giáo
nói trên.
Năm 1886, ông thành lập tại
thị trấn Adyar, tiểu bang Tamil Nadu (miền Nam Ấn) một thư viện lớn, nơi
hiện lưu giữ nhiều kinh sách giá trị về Phật giáo và các tôn giáo khác
trong đó có khoảng 17,584 tác phẩm chép bằng tay trên lá bối. Ngày nay,
đa số học giả Ấn Độ và Tây Phương thường đến đây để sưu tập những tài
liệu rất hiếm về các tôn giáo lớn trên thế giới. Đại tá Olcott mất tại
Adyar (Ấn độ) ngày 17-02-1907, để lại các tác phẩm:
1. The Buddhist Catechism
(Phật Giáo Vấn Đáp), xuất bản đầu tiên năm 1881;
2. Old Diary Leaves (Những
trang nhật ký cũ) gồm 6 tập (1928-1935).
THÍCH TRÍ CHƠN
TÀI LIỆU
THAM KHẢO:
1. “Buddhism in Ceylon”,
Its Past and Present by H. R. Perera, Kandy, Sri Lanka, 1960.
2. ”The Buddhist Revival
in the 19th Century” by Olcott Gunasekera in DIAMOND
JUBILEE 2462-2522 (All Ceylon Buddhist Congress), Colombo, Sri Lanka.
3. “The Betrayal Of
Buddhism”: An abridged Version of the Report of the Buddhist
Committee of Inquiry 2499/1956, Colombo, Sri Lanka.
4. “Anagara Dharmapala –
His Life and Personality” by Andrew Scott in THE MAHA BODHI, Vol.75,
Nos.10-11 (1967), Calcutta, India.
5. “Colonel H. Steel
Olcott – An American loved by Asians” by Dr. Buddhadassa P.
Kirthisinghe in THE MAHA BODHI, Vaisakha Number, Vol. 83, Nos. 4-5
(1975), Calcutta, India.
6. “The Medieval History
of Buddhism in Sri Lanka” by N.A. Jayawickrama in BUDDHA MARGA,
Vesak Annual, Colombo, Sri Lanka, 1980.
LỜI ĐỀ TẶNG
Để tỏ lòng kính mến, tôi xin
tặng cuốn “Phật Giáo Vấn Đáp” (The Buddhist Catechism), đã được
tu chỉnh này, đến bậc đạo sư và là bạn của tôi trong nhiều năm qua,
Trưởng Lão Hikkaduwe Sumangala, trụ trì ngôi chùa trên đồi Adam
(Sripada), cùng lãnh đạo Phật giáo khu vực miền Tây (Tích Lan).
H. S. Olcott
Adyar, 1903
GIẤY CHỨNG NHẬN
LẦN XUẤT
BẢN ĐẦU TIÊN
Đại Học Vidyodaya,
Colombo, ngày 07-07-1881
Tôi chứng nhận rằng, tôi đã
duyệt xét kỹ lưỡng bản dịch tiếng Tích Lan (Sinhalese) cuốn sách Phật
Giáo Vấn Đáp do Đại tá H.S Olcott biên soạn, và nó phù hợp với kinh điển
của giáo lý Phật giáo Nam Tông. Tôi xin giới thiệu tác phẩm đến những
giáo sư tại các trường Phật giáo, và với tất cả độc giả nào muốn phổ
biến giáo lý đến hạng người mới bắt đầu, những đặc điểm căn bản về tôn
giáo của chúng ta.
H.SUMANGALA
Viện Trưởng Đại Học
Vidyodaya, Pirivena.
-----------------
Đại Học Vidyodaya,
Ngày 07-04-1897
Tôi đã duyệt xét ấn bản tiếng
Anh lần thứ 33 của cuốn sách Phật Giáo Vấn Đáp, với sự giúp đỡ của các
nhà phiên dịch, và xác nhận sự giới thiệu cho việc dùng nó tại các
trường Phật giáo.
H. SUMANGALA
ĐỀ TỰA
LẦN XUẤT BẢN THỨ BA MƯƠI BA
Trong việc sửa soạn lại bản
chính, tôi đã thêm nhiều câu hỏi và trả lời vào nguyên bản của cuốn Phật
Giáo Vấn Đáp trong mỗi lần tái bản bằng Anh Văn, để tùy ý các dịch giả
dịch cuốn sách ra bất cứ tiếng bản xứ khác nào mà nó có thể dịch được.
Mục đích khiêm tốn này là nhằm trình bày sự tóm tắt ngắn gọn, nhưng bao
quát về lịch sử, đạo đức và triết học Phật giáo để những người mới bắt
đầu có thể thấu hiểu và lãnh hội được giáo pháp cao siêu mà Đức Phật đã
dạy, cũng như giúp họ dễ dàng hơn trong sự học hỏi chi tiết giáo lý đó.
Trong bản in lần này, một số lớn câu hỏi và trả lời mới được thêm vào,
trong khi đó nội dung được phân chia thành nhóm theo 5 tiết mục: 1) Cuộc
đời của đức Phật; 2) Giáo lý; 3) Tăng già; 4) Tóm lược lịch sử Phật
giáo, các đại hội kiết tập, và sự truyền bá của nó; 5) Sự hòa hợp giữa
Phật giáo và khoa học.
Điều này, tôi tin tưởng rằng
sẽ làm tăng thêm lớn lao giá trị của tập sách nhỏ, và khiến nó thích hợp
hơn để dùng tại các trường Phật giáo, trong đó ở Tích Lan, hơn 100
trường đã được dân chúng Tích Lan mở ra, dưới sự giám sát tổng quát của
Hội Thông Thiên Học. Sửa soạn lần tái bản này, tôi đã nhận sự giúp đỡ
quý báu của vài người bạn đồng nghiệp Tích Lan thâm niên và đủ tư cách
nhất.
Bản chính đã được duyệt xét
lại cùng với tôi từng chữ bởi vị Tỳ kheo (bhikkhu) kiêm học giả H,
Sumangala và vị Phó Viện Trưởng trường Đại Học Pali ở Tích Lan, ông
Heyantuduve Anunayaka Terunanse; và Thượng Tọa (Sumangala) cũng đã hoan
hỷ xem lại kỹ luỡng sự hiệu chính này và cho tôi nhiều ý kiến vô giá.
Cho nên, nó có giá trị của sự trình bày đứng đắn về Phật giáo thuộc “Nam
Tông” thu nhận cốt yếu từ những tài liệu trực tiếp. Cuốn Phật Giáo Vấn
Đáp này đã được xuất bản đến 20 thứ tiếng, chính bởi những người Phật tử
và cho các Phật tử.
H. S. Olcott
Adyar, ngày 17-05-1897
ĐỀ TỰA
LẦN XUẤT BẢN THỨ BA MƯƠI
SÁU
Sự phổ biến của tập sách nhỏ
này dường như không sút giảm, lần xuất bản này tiếp theo lần tái bản
khác đã được đòi hỏi. Trong lúc ấn bản hiện nay đang in, thì bản in
tiếng Đức lần thứ hai, dịch lại bởi nhà học giả Dr. Erich Bischoff được
phát hành tại Leipzig do nhà xuất bản Griebens Co., và bản dịch Pháp ngữ
lần thứ ba bởi người bạn và đồng nghiệp của tôi, thiếu tá D.A. Courmes,
đã có sẵn sàng tại Ba Lê (Paris). Bản dịch mới tiếng Tích Lan cũng đang
sửa soạn tại Colombo. Thật là điều rất hài lòng đối với một Phật tử công
khai như tôi để đọc, thấy điều quá chân thành của một học giả như ông G.
R. S. Mead, tác giả cuốn “Fragments of a Faith Forgotten”,
“Pistis Sophia”, và nhiều tác phẩm khác về nguồn gốc Thiên Chúa, chú
ý đến giá trị của sựbiên soạn (cuốn Phật Giáo Vấn Đáp). Ông ta đã viết
trong tạp chí Thông Thiên Học: “Tác phẩm đã được dịch ra hơn 20 thứ
tiếng khác nhau, và có thể nói mà không có gì quá đáng mâu thuẩn, là
công cụ tích cực nhất trong việc truyền bá Phật giáo cho thời gian nhiều
ngày trong biên niên sử của nền giáo pháp mơ màng dài lâu đó. Ít nhất,
các Phật tử Tích Lan có thể đền trả món nợ của lòng tri ân mà họ đã mang
ơn Đại Tá Olcott cùng những thành viên khác của Hội Thông Thiên Học
đã phục vụ cho người Tích Lan, và vươn lên để làm rạng rỡ cho chính
nguồn gốc và đạo giáo của họ”.
Như thế, công tác tiếp tục,
và nhờ ở cơ quan khiêm tốn này, những lời dạy của Phật Pháp đang được
truyền bá trên khắp thế giới.
H.S. Olcott
Adyar, ngày 07-02-1903
ĐỀ TỰA
LẦN XUẤT BẢN
THỨ BỐN MƯƠI
Tính cách đại chúng của tập
sách nhỏ này được chứng tỏ qua sự không ngừng đòi hỏi những lần tái bản
bằng Anh văn và các ngôn ngữ khác. Nhìn vào nội dung của lần xuất bản
hiện nay, tôi thấy rất ít có sự thay đổi hoặc bổ túc thêm vào,vì tác
phẩm chứng tỏ sự trình bày một ý kiến rất chính xác về nội dung của nền
Phật giáo Nam Tông; và như mục đích của tôi là không bao giờ viết một
bài tiểu luận dài cho vấn đề, tôi kiềm chế sự cám dỗ đi ra ngoài đề
trong việc bàn rộng đến những chi tiết, mặc dù thích thú đối với sinh
viên của môn học tôn giáo tỷ giảo, nhưng vô ích trong việc sắp đặt hợp
lý cho sự hướng dẫn sơ đẳng.
Bản dịch mới tiếng Tích Lan
(lần xuất bản thứ 38) đang sửa soạn do người bạn đáng kính của tôi, ông
D. B. Jayatilaka. Viện trưởng trường Đại học Phật giáo Ananda tại
Colombo, đã in được một phần, nhưng không thể hoàn tất cho đến khi ông
ta đượcgiảm bớt một vài sự thúc bách về thời giờ của ông. Bản dịch tiếng
Tamil (ấn bản lần thứ 41) đã được thực hiện bởi các nhà lãnh đạo của
cộng đồng Panchama tại Madras (Ấn Độ) và sẽ được phát hành một ngày gần
đây. Bản dịch tiếng Tây Ban Nha (lần xuất bản thứ 39), đang nằm trong
tay bạn của tôi, ông Senor Xifre, và bản dịch tiếng Pháp (in đến lần thứ
37) hiện có nơi Thiếu Tá Courmes.
Tôi sợ chúng tôi sẽ phải chờ
đợi lâu về sự giúp đỡ của các nhà sư Phật giáo, phần lớn từ những vị trí
thức của Tích Lan, ít nhất tôi đã không có thể, trong thời gian 20 năm
mật thiết trao đổi để kích động sự nhiệt tâm của họ. Tôi thấy dường như
luôn luôn không thích hợp cho một người Hoa kỳ, không uyên bác bao
nhiêu, đáng được cho dân chúng Tích Lan mong chờ, trong việc giúp những
người nầy dạy Phật Pháp cho các con em của họ; và tôi nghĩ rằng tôi đã
nói trong lần xuất bản trước đây, tôi chỉ bằng lòng viết cuốn Phật Giáo
Vấn Đáp, sau khi tôi nhận thấy rằng không có một Tỳ kheo nào chịu làm
điều đó. Mặc dù chưa hoàn hảo, ít ra tôi có thể bảo rằng cuốn sách chứa
đựng đựng tinh hoa của khoảng 15,000 trang kinh điển Phật giáo mà tôi đã
đọc liên hệ đến tác phẩm của tôi.
H.S. Olcott
Adyar, ngày 07-01-1905
ĐỀ TỰA LẦN
XUẤT BẢN THỨ BỐN MƯƠI HAI
Tác giả tập sách Phật Giáo
Vấn Đáp này đã từ giã cõi đời, nhưng trước khi từ trần, ông ta đã sắp
xếp với Thượng tọa Sumangala, thực hiện một vài sự sữa chữa nhỏ trong
cuốn sách. Những điều nầy được bổ túc vào ấn bản hiện nay do ýmuốn của
Thượng Tọa (Sumangala) đã bày tỏ với tôi tại Colombo, tháng 11 năm
1907.
Tôi đã không sửa đổi sự đánh
số thứ tự của những câu hỏi, vì nó có thể gây nên sự nhầm lẫn trong lớp
học về sự thay đổi các con số, nếu vài học sinh này có những ấn bản cũ
hơn, và vài người khác lại dùng bản in mới.
ANNIE
BESANT
Adyar, ngày 17-02-1908
PHẦN I
ĐỜI SỐNG CỦA ĐỨC PHẬT
1. Hỏi:Bạn theo tôn
giáo
nào?
Đáp:
Phật giáo.
2. Hỏi: Phật giáo
là gì?
Đáp:
Đó là giáo lý thuyết giảng
bởi nhân vật vĩ đại, gọi là Đức Phật.
3. Hỏi: Phải chăng
“Phật giáo” là danh xưng đúng nhất để chỉ cho giáo lý này?
Đáp:
Không. Đó là từ ngữ của Tây
Phưong, danh từ thích hợp nhất là Phật pháp (Buddha Dharma).
4. Hỏi: Một ngưòi
bạn gọi là Phật tử, phải chăng chỉ vì cha mẹ sinh họ ra là Phật tử?
Đáp:
Không phải vậy. Phật tử là
ngưòi không những chỉ tin tưỏng vào Đức Phật như bậc Thầy cao cả nhất,
tin vào giáo lý do Ngài thuyết giảng và giáo đoàn của các Thánh Tăng
(Arhats), mà còn phải hành trì giới luật của Đức Phật trong đời sống
hằng ngày nữa.
5. Hỏi:Nam Phật tử
tại gia gọi là gì?
Đáp:
Ưu Bà Tắc (Upàsaka).
6. Hỏi:Còn nữ Phật
tử?
Đáp:
Ưu Bà Di (Upàsikà).
7. Hỏi: Giáo pháp
này được thuyết giảng lần đầu tiên vào lúc nào?
Đáp:
Có sự bất đồng ý kiến về niên
đại chính xác, nhưng theo kinh điển Tích Lan vào năm 2513 của năm Kali
Yuga hiện nay.
8. Hỏi: Hãy cho
biết các niên đại trọng yếu trong sự giáng sinh của vị Giáo chủ?
Đáp:
Đức Phật giáng trần dưới chòm
sao Visa, vào ngày thứ ba, tháng 5 năm 2478 (Kali Yuga); Ngài vào rừng
tu năm 2506; thành Phật năm 2513; và thoát vòng luân hồi nhập Niết Bàn
(Paranirvana) năm 2558 vào lúc 80 tuổi. Mỗi biến cố này xảy ra vào ngày
trăng tròn, cho nên tất cả đềukết hợp cửhànhđại lễ vào ngày trăng tròn
của tháng Wesak (Vaisakha) vào khoảng tháng 05 dương lịch.
9. Hỏi: Đức Phật có
phải là Thượng Đế không?
Đáp:
Không. Phật giáo dạy rằng
không có sự hóa thân của “thần linh”?
10. Hỏi: Phải chăng
Đức Phật là một con người?
Đáp:
Vâng! Nhưng là một ngưòi giác
ngộ, cao siêu và thánh thiện nhất, đã tự mình tu tập trong vô lượng kiếp
vượt hơn các chúng sanh khác, ngoại trừ chư Phật trong quá khứ.
11. Hỏi: Trước Đức
Phật (Thích Ca) có nhiều vị Phật khác không?
Đáp:
Có, điều đó sẽ được giải
thích sau.
12. Hỏi: Tiếng Phật
có phải là tên của Ngài không?
Đáp:
Không. Đó là danh từ để chỉ
cho một trình độ hoặc trạng thái của tâm thức, cái tâm sau khi nó đạt
tới sự phát triển cùng tột.
13. Hỏi: Trạng thái
đó gọi là gì?
Đáp:
Giác ngộ (thành Phật) hay
người có trí tuệ hoàn toàn. Tiếng Pali gọi là Sabbannu, đấng có
trí tuệ vô cùng tận. Phạn ngữ gọi là Sarvajna.
14. Hỏi: Tên thật
của Đức Phật là gì?
Đáp:
SIDDHARTHA (Tất Đạt Đa) là
tên hoàng tộc của Ngài, và họ của Ngài là GAUTAMA hoặc GOTAMA (Cồ Đàm).
Đức Phật là hoàng tử củavươngquốc Ca Tỳ LaVệ (Kapilavastu)thuộc gia đình
danh tiếng Okkaka của thị tộc Thái Dương (Solar).
15. Hỏi: Thân phụ
và thân mẫu của Ngài là ai?
Đáp:
Vua Tịnh Phạn (Suddhodana) và
hoàng hậu Ma Gia (Maya) gọi là Đại Ma Gia (Maha Maya).
16. Hỏi: Nhà vua
trị vì chủng tộc nào?
Đáp:
Bộ tộc Thích Ca (Sakya) và
giống dân A-ry-a (Aryan) thuộc giai cấp Sát Đế Lợi (Kshattriyas).
17.Hỏi: Vương quốc
Ca Tỳ La Vệ (Kapilavastu) ở đâu?
Đáp:
Tại Ấn Độ, cách xa thành phố
Ba La Nại (Benares) 100 dặm về hướng đông bắc, và núi Hy Mã Lạp Sơn
(Himalaya) khoảng 40 dặm. Nó nằm trong vùng Nepal Terai. Vương Quốc này
ngày nay không còn nữa.
18. Hỏi:Cạnh con
sông nào?
Đáp:
Sông Rô-hi-ni (Rohini), nay
gọi là Rô-ha-na (Rohana).
19. Hỏi: Xin cho
tôi biết Thái Tử Tất Đạt Đa giáng sinh năm nào?
Đáp: Năm 623 trước Tây
Lịch.
20. Hỏi:Địa điểm
chính xác ở đâu?
Đáp: Nơi này ngày nay
đã được rõ ràng tìm thấy. Nhân viên khảo cổ của chính phủ Ấn Độ đã
khámphátrongkhurừngở vùng Nepal Terai,
một trụ đá do nhà vua Phật tử
vĩ đại A Dục (Asoka) cho dựng nên ngay chính tại địa điểm đó. Ngày xưa,
chỗ nầy đựợc biết là vừơn Lâm Tỳ Ni (Lumbini).
21. Hỏi: Thái tử có
cuộc sống đầy thú vui và huy hoàng như các hoàng tử khác hay không?
Đáp:
Thái tử có đầy đủ; phụ hoàng,
vua (Tịnh Phạn) đã xây cất cho thái tử ba lâu đài gồm có chín, năm, và
ba tầng trang hoàng đẹp đẽ, thích hợp với ba mùa ở Ấn Độ, lạnh, nóng và
mưa.
22. Hỏi: Cảnh trí
các lâu đài nầy như thế nào?
Đáp:
Xung quanh mỗi lâu đài có
vườn đầy bông hoa thơm ngát, đẹp đẽ, với suối nước phun, cây đầy chim
hót, và những con công đi chậm rãi trên mặt đất.
23. Hỏi: Thái tử
sống có một mình?
Đáp:
Không. Năm 16 tuổi, thái tử
kết hôn với công chúa Da Du Đà La (Yasodhara), con gái vua Thiện Giác
(Suprabuddha). Nhiều cung nữ đẹp đẽ, giỏi múa hát, cũng thường xuyên ở
bên cạnh để giúp vui cho thái tử.
24. Hỏi:Thái tử đã
cưới vợ bằng cách nào?
Đáp:
Theo truyền thống của dòng
Sát Đế Lợi (Kshattriya) hay tướng quân ngày xưa, bằng cách chiến thắng
các đối thủ trong những trò chơi, cùng tập luyện sự tinh xảo và anh
dũng; cuối cùng nàngDaDuĐàLađược chọn lựa trong số những công chúa trẻ
đẹp, đã cùng đi với các thân phụ của họ đến tham dự cuộc đấu (mela).
25. Hỏi: Sống giữa
những lạc thú này làm sao thái tử có thểtrở nên người toàn trí?
Đáp: Bẩm sinh thái tử
vốn có nhiều trí tuệ, ngay khi còn nhỏ thái tử tỏ ra đã hiểu biết tất cả
các môn nghệ thuật và khoa học, mà hầu hết không cần phải học. Thái tử
có những giáo sư tài giỏi nhất, hễ bất cứ điều gì họ dạy, thái tử đều tỏ
ra nhanh chóng hiểu biết.
26. Hỏi: Phải chăng
thái tử đã thành Phật ở trong các lâu đài tráng lệ đó?
Đáp:
Không. Thái tử đã từ bỏ tất
cả và một mình vào tu trong rừng.
27. Hỏi: Tại sao
thái tử đã làm như vậy?
Đáp: Để Ngài tìm ra
nguồn gốc của mọi khổ đau và con đường giải thoát khỏi những khổ đau ấy.
28. Hỏi: Thái tử đã
hành động như thế, phải chăng vì lòng ích kỷ?
Đáp:
Không; vì lòng từ bi bao la
đối với tất cả chúng sanh khiến Ngài đã hiến thân cho phúc lợi của họ.
29. Hỏi: Nhưng làm
sao Ngài đã có được lòng từ bi rộng lớn này?
Đáp:
Với sự quyết tâm muốn thành
Phật, trải qua nhiều đời nhiều kiếp, thái tử đã tu tập hạnh từ bi đó.
30. Hỏi:Vào lúc ấy
thái tử đã từ bỏ những gì?
Đáp:
Những lâu đài tráng lệ, sự
phú quý xa hoa, thú vui, chỗ nằm êm ấm, y phục đẹp đẽ, thức ăn ngon và
sơn hà xả tắc; Ngài từ bỏ ngay cả người vợ hiền và đứa con độc nhất, La
Hầu La (Rahula).
31. Hỏi:Có ai đã hy
sinh nhiều như thế vì lợi ích cho chúng ta không?
Đáp:
Không có một ai trong thời
đại này của thế giới hiện nay: Chính vì thế mà các Phật tử đã kính yêu
Đức Phật, và những Phật tử thuần thành cố gắng mong được như Ngài.
32. Hỏi: Nhưng phải
chăng là ít có người chịu từ bỏ tất cả hạnh phúc thế gian, ngay cả chính
sự sống, vì phúc lợi cho đồng bào của họ?
Đáp:
Chắc chắn vậy. Nhưng chúng ta
tin rằng đức tánh vị tha và lòng yêu thương nhân loại này đã được chứng
tỏ qua sự từ bỏ hạnh phúc Niết Bàn của tháitử trong vô lượng kiếp trước,
khi Ngài sanh làm vị sa mônXu-Mê-Đa (Sumedha) vào thời đức Phật Nhiên
Đăng (Dipankara): Lúc ấy (nếu) thái tử nhập Niết Bàn, thái tử đã không
yêu thương nhân loại hơn chính mình. Sự từ bỏ này bao gồm cả sự tự
nguyện của thái tử chịu đựng mọi điều khổ hạnh trong cuộc sống thế gian
cho đến khi Ngài thành Phật, vì lợi ích khai thị cho tất cả chúng sanh
con đường giải thoát, và mang lại sự an lạc cho thế giới (nhân loại).
33. Hỏi: Thời gian
nào thái tử đã vào tu trong rừng?
Đáp: Vào năm Ngài 29
tuổi.
34. Hỏi:Cuối cùng
điều gì đã khiến thái tử quyết định từ bỏ tất cả mọi thứ mà người đời
thường hết sức đắm say để đi vào rừng tu hành?
Đáp: Khi Ngài ngồi
trên xe ngựa dạo ra ngoài thành, một vị thiên thần Deva
tạo ra trước mắt thái tử bốn cảnh tượng xúc động trong bốn trường
hợp khác nhau.
35. Hỏi:Bốn cảnh
tượng đó gồm những gì?
Đáp:
Một người rất già suy nhược
vì tuổi tác, một người bệnh, một xác người chết và một vị Sa Môn tu
hành.
36. Hỏi: Chỉ một mình
thái tử trông thấy những cảnh này?
Đáp:
Không, Xa Nặc (Channa), ngưòi
hầu cận của Ngài cũng trông thấy các cảnh đó.
37. Hỏi: Tại sao
những cảnh này, rất quen thuộc với mọi người, đã khiến thái tử đi vào
rừng tu hành?
Đáp:
Chúng ta thường thấy các cảnh
đó: Thái tử chưa từng gặp, nên chúng đã gây xúc động sâu xa đến tâm hồn
Ngài.
38. Hỏi: Tại sao
Thái tử đã không nhìn thấy chúng?
Đáp:
Khi Thái tử mới sinh các nhà
chiêm tinh Bà La Môn đã đoán trước rằng, một ngày nào đó thái tử sẽ từ
bỏ sơn hà xả tắc, và (đi tu) thành Phật. Vua cha (Tịnh Phạn) không muốn
vương quốc của mình không có ai thừa kế, đã cẩn thận ngăn ngừa không để
cho thái tử thấy bất cứ cảnh tượng nào có thể gợi ra trước mắt các cảnh
khổ đau, chết chóc của kiếp người. Ngay cả không một ai được phép nói
nhắc đến những điều đó với thái tử. Ngài hoàn toàn giống như một tù nhân
bị giam giữa những lâu đài và các vườn hoa xinh đẹp. Chúng được bao bọc
bởi các bức tường cao, và bên trong mọi vật được thiết bày vô cùng mỹ
lệ, ngõ hầu thái tử không còn muốn đi ra ngoài để nhìn thấy những cảnh
phiền lụy khổ đau trong cuộc đời.
39. Hỏi: Phải chăng
thái tử có từ tâm đến nỗi vua cha sợ rằng Ngài có thể muốn từ bỏ tất cả
vì hạnh phúc của thế gian?
Đáp:
Vâng; Hình như thái tử cảm
thấy quá từ bi thương xót tất cả chúng sanh.
40. Hỏi: Ở trong
rừng, làm sao thái tử hy vọng tìm hiểu được nguyên nhân của khổ đau?
Đáp:
Bằng cách tránh xa tất cả
những điều có thể ngăn cản Ngài suy nghiệm sâu xa về mọi nguồn gốc của
khổ đau và bản thể của con người.
41. Hỏi: Bằng cách
nào thái tử đã vượt thoát hoàng cung?
Đáp:
Vào một đêm, khi mọi người
say ngủ, thái tử thức giấc, nhìn lần cuối người vợ hiền và đứa
con thơ đang ngủ; Ngài cùng
Xa Nặc, cởi ngựa trắng Kiền Trắc thân yêu, và đi ra cửa cung điện. Chư
Thiên (Deva) đã làm cho những tên lính gác cổng thành của vua cha ngủ
say, để họ không thể nghe tiếng động của vó ngựa.
42. Hỏi: Nhưng các
cổng thành đều đóng chặt hết phải không?
Đáp:
Vâng; nhưng các Thiên Thần đã
mở cửa không một tiếng động nhẹ, và thái tử đã phóng ngựa lao vào đêm
tối.
43. Hỏi: Thái tử đi
đâu?
Đáp:
Đến bờ sông A-nô-ma (Anoma),
rất xa thành Ca Tỳ La Vệ.
44. Hỏi: Rồi thái
tử đã làm gì?
Đáp:
Ngài xuống ngựa, dùng lưỡi
kiếm cắt mớ tóc đẹp, khoác lên mình chiếc y vàng của nhà tu khổ hạnh,
trao đồ trang sức và ngựa Kiền Trắc cho Xa Nặc, bảo ông ta mang về cho
phụ hoàng.
45. Hỏi:Rồi thái tử
đi đâu?
Đáp:
Ngài đi bộ đến thành Vương Xá
(Rajagraha), kinh đô của vua Tần Bà Sa La (Bimbisara), xứ Ma Kiệt Đà
(Magadha).
46. Hỏi: Tại đây,
ai đã đến thăm thái tử?
Đáp:
Vua cha và cả triều đình.
46a. Hỏi: Sau đó,
thái tử đi đâu?
Đáp:
Đến Ưu Lâu Tần Loa (Uruvela),
gần chùa Đại Giác (Maha Bodhi) hiện nay, ở Bồ Đề Đạo Tràng (Buddha
Gaya).
47. Hỏi: Tại sao
Thái tử đến đó?
Đáp:
Vì trong rừng này có nhiều
nhà tu khổ hạnh, rất đạo đức mà thái tử về sau đã trở thành đệ tử của
họ, với hy vọng tìm ra chân lý mà Ngài đang tầm cầu.
48. Hỏi: Các đạo sĩ
này theo tôn giáo nào?
Đáp:
Theo Ấn Độ giáo (Hindu): họ
là các vị Bà La Môn – Brahmanas.
49. Hỏi: Họ dạy
những gì?
Đáp:
Tự hành hạ, dày vò mãnh liệt
thân xác để con người có thể đạt đến sự giác ngộ hoàn toàn.
50. Hỏi: Phải chăng
thái tử đã tìm thấy đúng như thế?
Đáp:
Không; thái tử đã tìm học
phương pháp và thực hành theo những cách tu ép xác của họ, nhưng Ngài
vẫn không tìm ra được nguồn gốc khổ đau của kiếp người và con đường dẫn
đến sự giải thoát hoàn toàn.
51. Hỏi:Rồi thái tử
đã làm gì?
Đáp:
Ngài đi vào rừng gần Ưu Lâu
Tần Loa (Uruvela), tu thiền định trong 6 năm, thực hành pháp môn ép xác
khổ hạnh nhứt.
52. Hỏi:Chỉ có một
mình thái tử?
Đáp:
Không; có năm người bạn Bà La
Môn cùng tu với Ngài.
53. Hỏi:Các vị đó
tên gì?
Đáp:
Kiều Trần Như (Kondanna), Bạc
Đề (Bhaddiya), Thập Lực Ca Diếp (Vappa), Ma Ha Nam (Mahànàma), và Ác Bệ
(Assaji).
54. Hỏi: Thái tử đã
áp dụng phương pháp tu hành nào nhằm khai mở tâm mình để thấu triệt toàn
bộ chân lý?
Đáp:
Ngài đã tọa thiền, định tâm
suy tưởng đến những vấn đề cao siêu của cuộc sống, và khép kín nhãn căn
và nhỉ căn, những điều có thể làm gián đoạn sự quán sát nội tâm mình.
55. Hỏi: Thái tử đã
nhịn ăn?
Đáp:
Vâng, suốt trong thời kỳ tu
tập. Thái tử ngày càng dùng ít đồ ăn và thức uống, cho đến khi Ngài mỗi
ngày chỉ còn dùng một hột gạo hay hột mè.
56. Hỏi: Phương
pháp tu hành này có mang lại cho thái tử sự giác ngộ mà Ngài mong cầu
không?
Đáp:
Không. Thân hình thái tử ngày
càng trở nên gầy yếu và sức khỏe kém sút dần cho đến một ngày kia, trong
lúc thái tử đang chậm rãi đi hành thiền, thình lình Ngài bị kiệt sức, và
té xỉu xuống đất bất tỉnh.
57. Hỏi: Các bạn
đồng tu với thái tử nghĩ thế nào?
Đáp:
Họ tưởng rằng thái tử đã
chết, nhưng một lát sau, Ngài tỉnh lại.
58. Hỏi: Rồi thái
tử làm sao?
Đáp:
Ngài nghĩ rằng sự giác ngộ
không bao giờ có thể đạt tới bằng cách hành hạ xác thân hay nhịn đói, mà
chỉ thành tựu được bằng sự giác ngộ nội tâm. Thái tử vừa thoát chết do
sự tuyệt thực mà vẫn không đạt được trí tuệ hoàn toàn. Cho nên Ngài
quyết định ăn uống trở lại hầu có thể sống lâu ít nhất đến ngày thái tử
thành bậc chánh giác.
59. Hỏi: Ai cúng
dường thức ăn cho thái tử?
Đáp:
Ngài nhận thức ăn ở nàng Tu
Xà Đề (Sujata), con gái của nhà quý tộc, cô ta nhìn thấy thái tử đang
ngồi nơi gốc cây đa. Ngài đứng dậy nhận bát sữa cúng dường, xuống tắm ở
sông Ni Liên Thuyền (Neranjara), dùng thức ăn xong và đi vào rừng.
60. Hỏi: Thái tử đã
làm gì ở đó?
Đáp:
Thái tử suy nghĩ để quyết
định vào lúc chiều tối, thái tửđi đếncâyBồ đề (Bodhi), nơi hiện nay có
chùa Đại Giác (Mahabodhi).
61. Hỏi: Rồi thái
tử đã hành động thế nào?
Đáp:
Thái tử quyết tâm sẽ không
rời khỏi địa điểm này, cho đến khi Ngài chứng thành đạo quả.
62. Hỏi: Chỗ nào
nơi cây Bồ đề thái tử đã ngồi thiền định?
Đáp:
Phía xoay về hướng đông.
63. Hỏi: Trong đêm
đó thái tử đã chứng ngộ những gì?
Đáp:
Ngài thấy rõ mọi kiếp trước
củamình, nguồn gốc của luân hồi sinh tử, và con đường diệt trừ hết những
dục vọng. Vào lúc bình minh hôm sau, tâm của Ngài đã hoàn toàn chứng
Đạo, như chiếc hoa sen nở trọn đều khắp, và từ nơi Ngài tỏa ra ánh sáng
của đạo vô thượng, hay Bốn Thánh Đế. Thái tử đã thành Phật - bậc Giác
Ngộ, đấng Toàn Giác (the Sarvajna).
64. Hỏi: Phải chăng
sau cùng, thái tử đã khám phá ra nguồn gốc khổ đau của nhân loại?
Đáp:
Cuối cùng, Ngài đã tìm thấy.
Như ánh sáng mặt trời ban mai xóa tan bóng tối của đêm đen, và phát hiện
cây cối, ruộng đồng, núi đá, biển cả, sông ngòi, thú vật, người cùng vạn
vật; từ nội tâm đức Phật tỏa ra toàn ánh sáng của Giác Ngộ, và Ngài đã
thấy rõ nguyên nhân sự khổ của kiếp người, cùng con đường giải thoát
những khổ đau ấy.
65. Hỏi: Phải chăng
Đức Phật đã chiến đấu dữ dội trước khi Ngài đạt tới sự toàn giác này?
Đáp:
Vâng, những cuộc tranh đấu
thật mãnh liệt và khủng khiếp. Đức Phật đã chinh phục nơi thân tâm Ngài
những ác tính tự nhiên, cùng các ham muốn và dục vọng của con người đã
gây chướng ngại cho sự tìm thấy chân lý của chúng ta. Ngài đã phải chế
ngự những ảnh hưởng xấu của thế giới tội lỗi xung quanh Ngài. Như một
chiến sĩ chiến đấu anh dũng nơi chiến trường chống lại nhiều kẻ thù, Đức
Phật đã chiến thắng như một anh hùng chinh phục, đạt được mục đích của
Ngài; và sự huyền bí của nỗi khổ đau nhân loại đã được tìm thấy.
66. Hỏi: Đức Phật
áp dụng đạo giác ngộ Ngài đã chứng được như thế nào?
Đáp:
Nói chung, đầu tiên Đức Phật
do dự thuyết giảng giáo lý đó cho mọi người.
67. Hỏi: Tại sao?
Đáp:
Bởi vì nó quá nhiệm mầu cao
siêu. Đức Phật sợ rằng rất ít người có thể thấu hiểu được.
68. Hỏi: Điều gì
khiến đức Phật đã thay đổi ý tưởng này?
Đáp:
Đức Phật nghĩ rằng Ngài có
trách nhiệm thuyết giảng càng rõ ràng và dễ hiểu càng tốt, điều Ngài đã
chứng ngộ, và tin tưởng chân lý có thể thâm nhập tâm trí đại chúng tùy
theo nghiệp lực của mỗi cá nhân. Đó là con đường giải thoát duy nhất, và
Đức Phật thấy rằng mọi người đều có khả năng đạt tới. Vì vậy, Ngài quyết
định bắt đầu giáo hóa cho năm người bạn cũ mà trước kia họ đã từ giã Đức
Phật khi thấy Ngài chấm dứt lối tu khổ hạnh.
69. Hỏi: Đức Phật
gặp những người này ở đâu?
Đáp:
Tại vườn Lộc Uyển ở Chư Thiên
Đọa Xứ (Isipatana), gần thành phố Ba La Nại (Benares).
70. Hỏi:Ngày nay
địa điểm này có thể tìm thấy không?
Đáp:
Vâng, một phần di tích của
ngôi tháp (stupa) hiện còn tồn tại ngay ở chỗ đó.
71. Hỏi:Năm người
bạn cũ có sẵn sàng thọ giáo với Đức Phật không?
Đáp:
Đầu tiên, họ không chịu nghe,
nhưng khi thấy Đức Phật xuất hiện với tướng hảo trang nghiêm, và lời dạy
của Ngài hiền hòa và có sức thu hút đến nỗi sau đó họ quay lại và hết
sức chú ý đến Ngài.
72. Hỏi: Bài pháp
này gây ảnh hưởng thế nào đến họ?
Đáp:
Vị niên trưởng, đức Kiều Trần
Như (Kondanna), người “hiểu biết” (Anna) là vị đầu tiên không còn thành
kiến, chịu thọ lãnh giáo pháp của Đức Phật trở thành đệ tử của Ngài, và
chứng đắc quả A La Hán (Arhatship). Bốn vị kia, ít lâu sau cũng theo
gương Ngài Kiều Trần Như.
73. Hỏi: Kế tiếp,
Đức Phật đã hóa độ cho ai?
Đáp:
Một thanh niên trẻ giàu có,
tên Da Xá (Yasa), con của một thương gia phú quý. Trong vòng 3 tháng, có
60 người trở thành đệ tử ( xuất gia) của Đức Phật.
74. Hỏi:Ai là nữ đệ
tử tại gia đầu tiên của Đức Phật?
Đáp:
Mẹ và vợ của Da Xá (Yasa).
75. Hỏi: Đức Phật
đã làm gì vào lúc đó?
Đáp:
Đức Phật gọi các đệ tử của
Ngài lại, chỉ giáo đầy đủ, và phái họ đi khắp nơi để truyền bá giáo pháp
của Ngài.
76. Hỏi: Căn bản
của giáo lý ấy là gì?
Đáp:
Đó là con đường giải thoát
dẫn đến đời sống thánh thiện và hành trì theo những giới luật (Phật chế)
mà chúng sẽ được giải thích sau.
77.
Hỏi: Xin cho tôi biết thực hành theo
cuộc sống đó, Đức Phật gọi là gì?
Đáp:
Bát Chánh Đạo.
78. Hỏi: Từ ngữ
Pali gọi như thế nào?
Đáp:
Ariyo Atthangiko Maggo.
79. Hỏi: Sau đó,
Đức Phật đi đâu?
Đáp:
Ngài đến Ưu Lâu Tần Loa
(Uruvela).
80.Hỏi: Đức Phật
làm gì ở đây?
Đáp:
Ngài hóa độ cho ông Ca Diếp
(Kashyapa), nhà thông bác trứ danh và là thầy của những tu sĩ (Jatilas),
một giáo phái lớn của các tín đồ thờ lửa, tất cả những người này đều trở
thành môn đệ của Đức Phật.
81. Hỏi: Kế tiếp,
vị đại đệ tử của Đức Phật là ai?
Đáp:
Vua Tần Bà Sa La (Bimbisara)
của vương quốc Ma Kiệt Đà (Magadha).
82. Hỏi: Vào thời
đó, hai vị nào là đệ tử trí tuệ và thân tín bậc nhất của Đức Phật?
Đáp:
Ngài Xá Lợi Phất (Sàriputta)
và Mục Kiền Liên (Moggallàna), trước kia họ là môn đồ chính của nhà tu
khổ hạnh Sanjaya.
83. Hỏi: Họ nổi
tiếng về những điều gì?
Đáp:
Ngài Xá Lợi Phất với trí tuệ
(Prajna) bậc nhất, và đức Mục Kiền Liên, có thần thông (Iddhi) đệ nhất.
84. Hỏi: Những thần
thông này có gì huyền bí không?
Đáp: Không, đó là điều
tự nhiên đối với mọi người, và người nào chuyên tu tập, đều có thể đạt
tới.
85. Hỏi: Sau ngày
xuất gia, Đức Phật có nhận được tin tức gì của gia đình hoàng tộc không?
Đáp: Có, khoảng 7
năm sau, trong lúc Đức Phật trú tại thành Vương Xá, vua cha Tịnh Phạn
(Suddhodana), đã gửi sứ thần đến triệu thỉnh Ngài trở về thăm phụ hoàng,
trước khi nhà vua băng hà.
86. Hỏi:Đức Phật có
trở về không?
Đáp: Có. Vua cha cùng
với thân tộc và các triều thần rất vui mừng ra gặp và nghênh đón Ngài.
87. Hỏi:Đức Phật có
bằng lòng nhận lại chức vị cũ của Ngài không?
Đáp:
Không, Đức Phật đã hiền từ giải thích cho phụ hoàng biết rằng thái tử
Tất Đạt Đa đã giải thoát khỏi cuộc sống (thế tục) và như thế, hiện nay
đã trở thành địa vị của một Đức Phật; mà mọi người đều có thể gần gũi,
thân thích với Ngài. Thay vì cai trịmộtbộ tộchayquốc gia, nhưmột nhàvua
thế
gian, đức Phật dùng giáo pháp
(Dharma) đã cảm hóa tâm hồn tất cả mọi người trở thành đệ tử của Ngài.
88. Hỏi:Đức Phật có
gặp nàng Da Du Đà La (Yasodhara) và con của Ngài là La Hầu La không?
Đáp:
Có. Vợ của Ngài đã hết sức
nhớ thương, khóc lóc thảm thiết. Nàng cũng bảo La Hầu La thỉnh cầu Ngài
ban cho mình quyền thừa kế Ngài, như con của một vị quốc vương.
89. Hỏi: Rồi sự
việc xảy ra như thế nào?
Đáp:
Đức Phật đã thuyết giảng giáo
pháp cho từng người và tất cả, nhằm chửa lành mọi thứ phiền não. Vua
cha, con, vợ, ngài A Nan (em con chú), Đề Bà Đạt Đa (em con chú, và anh
rể của Ngài), tất cả đều quy y, trở thành môn đồ của Đức Phật. Hai vị đệ
tử bác học khác là ngài A Na Luật (Anuruddha), sau này trở thành bậc đại
thiên nhãn; và ngài Ưu Bà Ly (Upali), thợ cạo tóc, sau thành vị trì luật
(Vinaya) đệ nhất. Cả hai ngài đều rất nổi danh.
90. Hỏi: Vị Tỳ Kheo
Ni (Bhikkhuni) đầu tiên là ai?
Đáp:
Bà Ba Xà Ba Đề (Prajàpati) là
dì và di mẫu của thái tử Tất Đạt Đa. Nhờ bà, nàng Da Du Đà La và nhiều
phu nhân khác được Đức Phật thu nhận làm nữ đệ tử xuất gia tức là Tỳ
Kheo Ni.
91. Hỏi: Việc xuất
gia của thái tử Tất Đạt Đa, convuaTịnh Phạn; Đề Bà Đạt Đa, cháucủavua;
Da Du Đà La, dâu của vua; và La Hầu La, cháu nội của vua; đã gây nên hậu
quả như thế nào đối với nhà vua?
Đáp:
Việc đó làm cho vua Tịnh Phạn
rất buồn, và nhà vua đã phiền trách Đức Phật, khiến Ngài phải chế ra
điều luật là giáo hội không nên nhận người xuất gia, mà không có sự bằng
lòng của cha mẹ họ đang còn sống.
92. Hỏi:Xin cho tôi
biết về số phận của Đề Bà Đạt Đa (Devadatta) như thế nào?
Đáp:
Đề Bà Đạt Đa là người rất
thông minh, và nhanh chóng liễu Đạo, nhưng cũng có nhiều tham vọng, nên
ông ta đã sanh tâm đố kỵ và oán thù Đức Phật; cuối cùng Đề Bà đã âm mưu
sát hại Ngài. Cũng do sự xúi giục của ông ta, vua A Xà Thế
(Ajàtashatru), con vua Tần Bà Sa La, đã giết hại người cha cao quý của
mình, và trở thành đệ tử của Đề Bà Đạt Đa.
93. Hỏi: Đề Bà có
gây tổn hại gì cho Đức Phật không?
Đáp:
Không được, nhưng ác tâm của
Đề Bà Đạt Đa âm mưu chống Đức Phật trở lại hại chính ông ta; và Đề Bà đã
phải (chịu quả báo) chết một cách thảm khốc.
94. Hỏi: Đức Phật
đã đi giáo hóa trong bao nhiêu năm?
Đáp:
Bốn mươi lăm năm, trong thời
gian này, Ngài đã thuyết rất nhiều bài pháp. Thói thường Đức Phật và đệ
tử của Ngài đi du hóa và thuyết giảng trong 8 tháng nắng, nhưng vào mùa
an cư (Was)- mùa mưa - đức Phật và các đệ tử dừng nghỉ, nhập hạ ở các
tịnh xá (pansulas) hay chùa (vihàras), được xây cất dâng cúng (cho Ngài
và Chư Tăng) bởi những vị vua chúa và thí chủ giàu có.
95. Hỏi: Những tịnh
xá nào danh tiếng nhất?
