CHÙA MÍA
Bình An
---o0o---
Chùa Mía nằm ở thị xã Sơn Tây , tỉnh Hà Tây , cách Hà Nội
40km về phía Tây Bắc . Chùa Mía có hiệu là “Sùng Nghiêm Tự” , nằm trên quả
đồi giữa làng Ðông Sàng (xã Ðường Lâm) . Chùa được xây dựng từ thời xa xưa
lắm . Ðến đầu thế kỷ thứ 17 , chùa bị hoang phế , điêu tàn . Người ta kể
chuyện rằng bà cung phi Ngọc Dong còn gọi là Ngô thị Ngọc Diệu là phi tần
trong phủ chúa Trịnh Tráng (1623-1657) , gốc người làng Mía , năm 1632 đã
bỏ tiền rồi đứng ra khuyên mộ dân trong vùng cùng nhau tôn tạo ngôi chùa .
Khi bà chết nhân dân trong vùng mến mộ uy đức của bà đã cho tạc tượng và
đưa vào phối thờ tại chùa Mía . Người dân trong vùng còn gọi bà bằng một
cái tên rất tôn kính là Bà Chúa Mía.
Chùa Mía là một ngôi chùa có thể nói có nhiều tượng phật nhất
trong tất cả các ngôi chùa ở Việt Nam . Tại đây có khoảng 287 pho tượng
được phân bố bài trí trang nghiêm , đó là 287 câu chuyện ngợi ca những đức
tính tốt đẹp tài trí của dân tộc Việt Nam.
Khách đến chùa phải đi qua chợ Làng Mía, táp nập , đông vui ,
cả bốn mùa. Cổng chùa đơn sơ , thoạt nhìn vào khó đoán được cảnh trí bên
trong chùa , chỉ thấy cửa Tam quan thấp thoáng trong tán cây đa già như
những vệt màu đen loang lỗ trên màu trời và màu cây . Tầng trên tam quan
có một quả chuông lớn đúc từ năm Cảnh Hưng thứ 6 (1745) thuộc đời Lê và
một chiếc Khánh Ðồng , đúc năm Thiệu Trị thứ 6 (1846) . Cổng Tam quan nằm
dưới một cây đa đại thụ , tán phủ rất rộng , rễ cây chi chít , nổi lên
trên mặt đất. Có tuổi dễ chừng cũng đã hàng trăm năm mà vẫn xanh um tươi
tốt . Cây đa này gần như trùm hết toàn cảnh phía trước ngôi chùa . Bước
vào chùa , khu vực dưới tán cây đa là một khoảng không thanh tịnh , thoáng
đãng và yên tĩnh , có cảm giác như bước vào một nơi khác hẳn , chỉ ngăn
cách một bức tường rào nhưng bên trong và bên ngoài như hai thế giới khác
biệt.
Cấu trúc chùa Mía gồm có các tòa Tam quan , chính điện ,
thượng điện , nhà tổ, hành lang san sát nối kề , trong ngoài bao bọc đan
xen , tạo dáng thành hình chữ mục . Ðối đỉnh với ngọn cây đa là Tòa bảo
tháp cử phẩm Liên hoa . Tòa tháp này mới được xây dựng gần đây để thờ vọng
Xá lị đức Phật . Ðây cũng là ngọn Tháp bút , Kính Thiên , bổ túc và chấn
giữ cho mạch văn của làng quê phát triển. Bên trong là khu nội điện gồm :
Tiền đường , Ðại Hùng , Bảo Ðiện , Thượng điện được cấu trúc theo kiểu
“Nội công ngoại quốc” trông rất bề thế , phô diễn vẻ uy nghiêm chốn phật
đường . Phía trái tiền đường có dựng một tấm bia lớn đặt lên lưng rùa ,
ghi rõ niên đại Ðức Long năm thứ 6 (1632) đời Lê. Ngoài ra còn có một tấm
bia kích cỡ lớn nhất và có niên đại cổ nhất ở khu vực chùa . Chân bia có
chạm hình lưỡng long chầu nguyệt , phía dưới có đài sen rực rỡ.
Bên trong toà Ðại Hùng bảo biện , nguy nga đồ sộ có 287 pho
tượng trong đó có 6 tượng đồng , 107 tượng mộc và 174 tượng thổ . Ðặc biệt
ở chùa Mía có những cây cột bằng gỗ mít rất to lớn một người ôm không hết
, lên nước láng bóng rất đẹp .
Ðến chùa Mía ngày rằm hay mùng một du khách sẽ thấy lại quang
cảnh rất đẹp và trang nghiêm của các cụ bà trong làng . Ở đây vẫn còn giữ
phong tục đi lễ chùa ngày rằm, mùng một rất nghiêm túc . Các cụ bà áo dài
tứ thân, khăn đen vấn đầu , đi lễ chùa cầu kinh . Các cụ đi từng đoàn từ
mái tam quan , vào chùa , ngồi cầu kinh , lạy phật , rồi từ đó đi ra sau
nhà chính . Tiếng chuông , tiếng mõ , câu kinh , hòa lẫn vào dòng người áo
dài vấn khăn du khách sẽ có cảm giác như trở về thời xa xưa , hay giống
như mình đang xem một bộ phim lịch sử nào đó . Tượng và người như thể
không phân biệt được . Vòng ra phía sau chùa , vườn hoa cây cảnh thơ mộng
và đặc biệt là một không gian yên tĩnh gần như tuyệt đối làm lòng người
chợt thấy thanh thản .
Bên ngoài , cách chùa Mía khoảng 200 mét , có một ngôi đình
làng mới được xây dựng , những ngày lễ , các cụ ông , cụ bà ra đình ngồi
uống chén nước , trò chuyện , hay cùng chờ nhau đi lễ chùa . Tại đình
những câu chuyện làng được đem ra bàn luận , tổ chức ngày lễ , hội ....
Nhất là những ngày đầu xuân , tại đây có tổ chức những nghi lễ , những
phong tục cổ truyền của dân tộc . Ðến đây du khách sẽ được thấy lại một
trong những đặc trưng của văn hóa miền quê xứ Bắc . Gặp gỡ những con
người có thể kể lại vanh vách những câu chuyện huyền thoại , những nét đẹp
văn hóa cổ .... tưởng đã mất hẳn theo thời gian và theo dòng phát triển
của thời hiện đại . Chùa Mía , nơi không thể thiếu khi có dự định đi thăm
các ngôi chùa trên đất Bắc.
---
o0o
---
|
Tủ
sách Phật học
|
--- o0o ---
Trình
bày
:
Nhị
Tường
Cập
nhật
ngày: 01-01-2003
