LỜI KHẢI BẠCH
Không. Sự ra đi của Ngài còn
trăm lần mất mát thương đau hơn như thế. Sự ra đi của Ngài không thể dùng hình
ảnh điển cổ để có thể nói lên nghìn vạn nổi niềm!
Ngài-Đứng trên đôi chân giới đức
và trí tuệ, kiên chí bền lòng, suốt cả đời người vươn vai chống đỡ, góp phần xây
đắp ngôi nhà Phật Pháp.
Ngài-Một tay cầm bút trang trải
lên nghìn trang giấy trắng những kiến thức thâm uyên từ nội tâm kiên định của
bậc xuất trần thượng sĩ-Pháp tử Như Lai.
Ngài-Một tay cầm
phấn mài nhẵn bảng đen, làm người đưa đò nhẫn nại, nghìn đông trăm hạ, độ lớp
lớp người qua…
…Là người con ưu tú
của non sông và hồn thiêng đất Việt, Ngài vượt biển đông, đắm trong tuyết lãnh
Phù Tang để một sớm trời xuân, bừng ngát hương mai, rạng danh Thích tử.
Mượn ngọn trúc xanh,
thuận tay cảm phóng. Cùng hoa đào gió lộng, ngoạn mục thanh sơn; thông thái một
thiền tăng đạo phong trác tuyệt, nụ cười hỷ xả bên chén trà thiền…
…Hành trạng của Ngài
là tấm gương sáng cho hiện đời và hậu thế.
Tấm gương trong lành
không dính mảy bụi lợi danh.
Tấm gương sáng tròn
được làm nên bời chất liệu giới đức và trí tuệ.
Tấm gương hòa ái,
khiêm cung mà nghìn sau vẫn mãi sáng ngời, khi pháp lục hòa còn là suối nguồn
nuôi dưỡng mạng mạch tăng thân.
Tấm gương vị nhân
hoằng pháp, trong ngần, không chấp nê nơi cao nơi thấp, bỉ thử.
Tám mươi năm đi qua
cõi đời ngũ trược, Ngài là dòng sông vượt bao ghềnh thác để về với biển giác
nhiệm mầu, cũng là dòng sông mang hương sắc thanh lương cho vạn loại hữu tình
triêm ân công đức…
Tập Kỷ yếu này chỉ
là một lời giữa nghìn lời tán thán, chỉ là một nốt nhạc giữa trời nhạc, một cánh
hoa giữa rừng hoa, mà Tăng Ni, Phật tử khắp nơi đã đến và vọng hướng dâng lên
giác linh Hòa thượng khi Ngài thuận thế vô thường…
Xin tán thán công
đức Sơn môn pháp phái và bốn chúng đệ tử Tổ đình Vĩnh Nghiêm đã cố công hoàn
thành tập Kỷ yếu quý giá này để dâng cúng trong ngày lễ Tiểu tường Hoà thượng
Tôn sư.
Hòa thượng THÍCH HIỂN PHÁP
Phó chủ tịch kiêm Tổng Thư ký
HĐTS. GHPGVN
---o0o---
TIỂU
SỬ
HÒA THƯỢNG THÍCH THANH KIỂM
I.THÂN THẾ
Hòa thượng Thích Thanh Kiểm, đạo
hiệu Chân Từ, thế danh Vũ Văn Khang, sinh ngày 23- 12-1921 (Tân Dậu) taị làng
Tiêu Bảng, Huyện Ý Yên , tỉnh Nam Định. Thân phụ cụ ông Vũ Văn Khánh, thân mẫu
là cụ bà Đỗ Thị Thinh. Hòa thượng là con thứ 3 trong 4 anh chị em (2 trai, 2
gáí).
II.XUẤT GIA TU HỌC
1.Xuất Gia
Lên 6 tuổi Hoà thượng được song
thân cho theo học chữ Hán vơí các Cụ đồ tại địa phương. Năm 15 tuổi, Hòa thượng
noi gương chị gái là sư bà Đàm Hữu , phát tâm xuất gia với sư cụ chùa Liên Đàm,
xã Linh Đường – Thanh Trì – Hà Nội. Về sau xin y chỉ với Thượng toạ Thích Thanh
Khoát trụ trì chùa Bạch Chữ, thuộc sơn môn Trung Hậu, tỉnh Vĩnh Phú. Đến năm 18
tuổi, Hòa thượng được Bổn Sư cho đăng đàn thọ giới Sa Di tại chùa Tây Thiên.
Năm 22 tuổi, Hoà thượng đăng đàn thọ giới cụ túc, viên mãn tam đàn giới pháp
tại chùa Linh Ứng, làng Trung Hậu, tỉnh Vĩnh Phú.
2.Tu học
Từ năm 1937-1950, Hòa thượng đã
lần lược tham học các trường Phật Học Bằng-Sở, Cao Phong, Trung Hậu, Bồ Đề,
Hương Hải, Quán Sứ, tốt nghiệp Cao đẳng Phật học tại Quán Sứ. Năm 1951, Hòa
thượng được cử làm Thư ký Giáo hội Tăng già Bắc Việt, kiêm Giảng sư. Trong
chương trình đào tạo Tăng tài cho Phật Giáo, năm 1954 Tổng hội Phật giáo Việt
Nam, Giáo Hội Tăng Già Bắc Việt cử Hoà thượng cùng hòa thượng Tâm Giác đi du học
Nhật Bản. Tại Đại học đường Rissho ở Thủ đô Tokyo, Hòa thượng đã lần lượt thi
đậu các Bằng Cử nhân Phật học, Thạc sĩ Phật học (1959), Bằng Tiến sĩ Phật học
(1961).
III. HÓA ĐẠO
1.Trước Giải Phóng
Sau khi tốt nghiệp, năm 1962 Hòa
thượng trở về quê hương phục vụ đạo pháp. Tại SàiGòn, năm 1963 Hòa thượng đã
cùng quý Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức Tăng Ni, Phật tử tích cực đấu tranh
chống sự đàn áp Phật giáo của chế độ độc tài gia đình trị Ngô Đình Diệm. Cuối
năm 1963, GHPGVNTN ra đời, Hòa thượng được cử làm Vụ trưởng vụ Phiên dịch thuộc
tổng vụ Hoằng Pháp do cố Hòa thượng Thích Trí Thủ làm Tổng Vụ Trưởng.
Năm 1964-1974, Hòa thượng cùng
Hòa thượng Thích Tâm Giác và chư tôn dưc Tăng Ni, Phật Tử miền Vĩnh Nghiêm xây
dựng Chùa Vĩnh Nghiêm làm trụ sở cho miền – Hòa thượng là Phó Đại diện miền, Phó
ban Kiến thiết kiêm Thủ quỹ xây dựng Chùa. Năm 1973, Hòa thượng Thích Tâm Giác
viên tịch, Hoà thượng được suy cử lên thay thế làm chánh Đại diện miền kiêm Trụ
trì Chùa Vĩnh Nghiêm cho đến ngày viên tịch.
2. Sau Giải Phóng
Năm 1975-1981, Hòa thượng là Ủy
viên Ban Liên lạc Phật giáo yêu nước. Năm 1980, Hòa thượng là thành viên trong
Ban vận động thống nhất Phật giáo Việt Nam. Sau khi Phật giáo thống nhất, Giáo
Hội Phật Giáo Việt Nam thành lập, Hòa thượng được đaị hội suy cử làm Uûy viên
Ban Hoằng pháp TWGHPGVN, phó ban Trị sự Thành hội Phật Giáo Tp.HCM.
Từ đại hội Phật giáo
toàn quốc nhiệm kỳ I tới nay, Hòa thượng được suy cử vào nhiều chức vụ như sau:
+ Trưởng ban Phât giáo chuyên
môn (1981-1997)
+ Trưởng ban Kinh
tế tài chính Trung Ương, phó ban giáo dục Tăng Ni kiêm Phó ban Phật giáo quốc tế
(1992)
+ Phó
ban Tư tưởng Văn hóa – Đạo đức Phật giáo (1994) taị Phân viện Nghiên cứu Phật
học Việt Nam
+ Chứng
minh Ban hoằng pháp TW kiêm Phó viện Trưởng học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà
Nội
+ Phó
ban Trị sự Thành hội, ủy viên Phật giáo quốc tế, sau đó là Trưởng ban Phật giáo
quốc tế Thành Hộ Phật Giáo Tp. HCM.
3. Các Phật Sự Khác
Với trình độ Phật học uyên thâm,
quảng bác và giới đức trang nghiêm, thanh tịnh mô phạm chốn tòng lâm, Hòa thượng
đã tham gia giảng dạy, giáo dục và đào tạo tăng tài cho Phật giáo, là Giáo sư
Viện cao đẳng Phật học, Đại học Vạn Hạnh, Trường Cao cấp Phật học, Trung cấp
Phật học, Hoc viện Phật giáo Việt Nam…
Từ những thập niên 60 đến nay,
Hòa thượng được thỉnh làm Giới sư, Tôn chứng sư, Yết ma A Xà Lê, Tuyên Luật sư,
Chứng minh truyền giới, Đàn đầu Hòa thượng trong các giới đàn taị Tp.HCM, Đồng
nai, Lâm Đồng, Long An…
Ngoài các công tác hoằng dương
Phật pháp, tiếp dẫn hậu lai, báo Phật ân đứùc, Hòa thượn còn lưu lại nhiều tác
phẩm văn hóa giáo dục Phật giáo:
+ Diễn Thuyết tập – Hà Nội, 1951
+ Phật Pháp Sơ học – Hà Nội,
1952
+ Nghiên cứu về tư tưởng bản
giác của Phật giáo (Nhật Ngữ)
+ Lịch sử Phật giáo Trung Quốc
+ Lược sử Phật giáo Ấn Độ
+ Lược giảng Kinh Pháp Hoa
+ Khóùa Hư Lục
+ Kinh Viên Giác
+ Thiền Lâm Baỏ Huấn
+ Pháp Hoa Yếu Lược
+ Luật học Đại cương
+ Luận A Tỳ Đàm Câu Xá
+ Sách dạy cắm hoa
Và nhiều bài đăng trên các báo
Phật giáo: Phương Tiện, Đuốc Tuệ, Vạn Hạnh, Từ Bi,
Giác Ngộ…
Từ năm 1987, Tổ đình
Vĩnh Nghiêm được chọn làm nơi mở Trường hạ cấp Thành phố, Hòa thượng luôn đảm
nhiệm ngôi vị Phó Thiền chủ kiêm Hóa chủ, chuyên lo việc tu học, ẩm thực cho chư
Tăng. Năm 1988, trường cơ bản Phật học mở tại chùa Vĩnh Nghiêm Hòa thượng làm
hiệu Phó đặc trách giám luật cho đến ngày xả báo an tường.
Để đền đáp công ơn
Thầy Tổ và trang nghiêm ngôi tam bảo, Hoà thượng đã cùng sơn môn pháp phái nỗ
lực trùng tu chốn Tổ Trung Hậu, tỉnh Vĩnh Phú hoàn thành trang nghiêm tú lệ,
xứng đáng là cơ sở Phật giáo tại địa phương và Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Đối với công đức
của Hòa thượng đã hiến dâng trọn đời cho đạo pháp và chúng sinh cũng như xã hội,
Ủy ban Trung ương Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam tặng huy chương Vì sự nghiệp đoàn
kết toàn dân, bằng khen Người tốt việc tốt của Ủy ban nhân dân Thành phố, Mặt
Trận Tổ Quốc Thành phố và nhiều bằng khen giấy khen khác cũng như bằng Tuyên
dương công đức của GHPGVN.
IV.VIÊN TỊCH
Những tưởng Hòa thượng trên
bước đường phục vụ Đạo pháp và chúng sinh còn đóng góp nhiều hơn nữa, thế nhưng
vào ngày 26-10-2000, Hòa thượng lâm trọng bệnh. Mặc dù đã được Giáo hội, Thành
hội Phật giáo, Ban Đại diện Phật Giáo quận 3, môn phái tổ đình Vĩnh Nghiêm và
các Y Bác sĩ bệnh viện Chợ Rẫõy tận tình cứu chữa, nhưng Hòa thượng đã thuận lý
vô thường, thâu thần an nhiên thị tịch vào lúc 1 giờ 30 ngày 30-12-2000 (nhằm
ngày 5 tháng 12 năm Canh Thìn), trụ thế 80 năm, hạ lạp 58 năm. Thế là Hoà
thượng đã từ bỏ huyễn thân, trỏ về thế giới Niết bàn vô tung bất diệt, nhưng
công đức và đạo hạnh của Hoà thượng vẩn còn lưu lại thế gian, trong tâm tư ký ức
của Tăng Ni, Phật tử Việt Nam, trong lịch sử Phật giáo Việt Nam hiện tại và mai
sau.
NAM MÔ MA HA SA MÔN TỲ KHEO BỒ
TÁT GIỚI PHÁP HÚY THÍCH THANH KIỂM HIỆU CHÂN TỪ, VŨ CÔNG ĐẠI LÃO HÒA THƯỢNG
THUYỀN TỌA HẠ.
---o0o---
ĐIẾU VĂN
TƯỞNG NIỆM
ĐIẾU VĂN
TRUNG ƯƠNG GIÁO HỘI PGVN
THÀNH HỘI PHẬT GIÁO TP. HCM
Kính bạch Giác linh Hòa thượng,
Trước khi cử hành lễ
cung tống kim quan Hòa thượng nhập Tháp tại khuôn viên Tổ đình Vĩnh Nghiêm, nơi
an nghỉ nghìn thu của trần thế, chúng tôi được mạn phép thay mặt Hội đồng Chứng
minh, Hội dồng Trị sự Giáo hội phật Giáo Việt Nam, Thành hội Phật giáo Tp. HCM
xin có đôi lời tưởng niệm.
Kính bạch Giác linh
Hòa thượng,
Mây trời Nam Định
còn in bóng
Vĩnh Nghiêm – Trung
Hậu còn lồng lộng
Mãi mãi sáng ngời
thể pháp thân
Giáo hội kính ghi công đạo hạnh
Thế gian hằng lưu bóng chân nhân
Nhớ Giác linh xưa,
từ chân tính hiện thân Đại sĩ, giữa phàm trần không nhiễm hồng trần, sông nước
Vị Hoàng thao thao dòng Phật thủy, đất Non Côi gió quyện mây từ, xứ Nam Định
một đời thụ mạng.
Hòa thượng vốn đã
sẵn có duyên lành, phát chí xuất trần từ thuở nhỏ, chốn Không môn tìm đạo xuất
gia, nêu cao chí cả, nhẹ bước vân du trên đường giải thoát, bỏ ngoài ngàn dặm
lòng tham ái, để lẻ huyền vi còn mãi trong tâm.
Bằng thuận duyên có
đủ, hạnh nguyện có thừa, Hòa thượng đã bao năm chầy tháng quyết chí học hành,
nấu sử sôi kinh, nghiên tầm áo nghĩa khắp chốn Tùng Lâm, chốn Tổ, Nhật Bản Đông
Kinh hải ngoại, thấu lẽ huyền vi, đèn lòng sáng tỏ, tùy thuận chân như. Rồi đến
độ tâm hoa khai phát, suố nghĩa dạt dào dụng vô phương.
Bằng giới đức trang
nghiêm, Đạo hạnh song toàn, Đạo tâm trác thế, trí tuệ cao siêu, tục Phật tuệ
đăng, báo Phật ân đức, Hòa thượng đã đăng đàn thuyết pháp, thí giới khai tâm qua
bao Đạo tràng, các Trường Phật học, Trường Hương, Khóa Hạ, Học viện PGVN, từng
Đàn Giới tử, Phậït tử xa gần, Giới thể chu viên, Đạo tâm kiên cố, vững chí tiến
tu trên đường phụng sự Đạo pháp, phụng sự chúng sinh, làm tốt Đạo đẹp đời.
Hòa thượng là hiện
thân của giới luật, là sức sống miên viễn của Phật pháp, là thạch trụ chốn Tùng
lâm, với đức tính khiêm cung vô ngã, vị tha, từ bi, hỷ xả, nhiếp hóa mọi người.
Mổi lời nói là những âm ba giải thoát xoa dịu lòng người, mổi cử chỉ, mỗi bước
đi là dấu chân của Đạo pháp xuôi dòng bản thể thuận lý chân như! Qua đó, những
ai đủ thiện duyên một lần diện kiến Hoà thượng thì đều được nhuần ân giải thoát,
tiến tu Đạo nghiệp.
Với tin thần đoàn
kết, hòa hợp một lòng, Lục hòa cộng trụ, Hoà thượng đã thể hiện tinh thần thống
nhất cao độ của người con Phật, động viên Tăng Ni Phật tử góp phần xây dựng
thành công ngôi nhà thống nhất Phật giáo Việt Nam trải qua 2000 năm lịch sử
truyền thừa, mà Giáo hội Phật giáo Việt Nam là đỉnh cao của thời đại, đã và đang
phát triển vững mạnh trang nghiêm trong lòng dân tộc, mà Hòa thượng có phần đóng
góp lớn lao và trân trọng.
Quả Vậy!
Mỗi người mỗi nước mỗi non,
Khi vào cửa Phật như con một nhà,
Cùng nhau thực hiện Lục hòa,
Chúng sinh lợi lạc chan hòa tình
thương.
Qua công đức trang
nghiêm ngôi Tam Bảo, Hòa thượng đã cùng Sơn môn, pháp phái, nỗ lực duy trì trùng
tu chốn Tổ Trung Hậu, Vĩnh Nghiêm, hoàn thành trang nghiêm, thanh tịnh xứng đáng
là cơ sở của Giáo Hội Phật giáo Việt Nam hiện hữu trong lòng dân tộc. Phật giáo
toàn quốc và địa phương, đất nước Hùng Vương chốn Tổ, Tp. Hồ Chí Minh lịch sử
tên vàng mãi mãi khắc ghi công lao xây dựng, bảo tồn của Hòa thượng, để mãi mãi
còn trong ý nghĩa:
Giữ gìn Tổ ấn Tông phong,
Tốt đời đẹp đạo giữa lòng nhân
gian.
Thế những tưởng,
trên bước đường phụng sự Đạo, phụng sự chúng sinh, Hòa thượng còn đóng góp nhiều
hơn nữa, để làm bóng cây che mát cho Tăng Ni, Phật tử, Giáo hội Phật giáo Việt
Nam, Phật giáo Tp. Hồ Chí Minh, hoạt động ngày càng có hiệu quả, tốt Đạo đẹp Đời,
vững mạnh trang nghiêm trong lòng dân tộc. Nào ngờ đâu, lẽ vô thường, âm dương
cách biệt, Hòa thượng đã thâu thần thị tịch:
Quảy dép về Tây chốn nghỉ ngơi,
Hạc vàng cất cánh hướng chân
trời.
Dung nhan đã khuất nơi trần thế.
Kẻ ở người đi luống ngậm ngùi.
Vẫn biết
rằng:
Sinh như thể đắp chăn đông.
Thác như cởi áo hạ hồng khác
chi.
Xưa nay các pháp hữu vi.
Không sao tránh khỏi hiệp ly vô
thường.
Nhưng sự ra đi vĩnh viễn của
Hòa thượng là một sự mất mát to lớn đối với Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Thành
hội Phật giáo, và Sơn môn Pháp phái Vĩnh Nghiêm. Sự mất mát này, chúng tôi làm
sao tìm lại được hình bóng đạo phong khả kính, công đức cao dày của một bậc Đại
sĩ, vì Đạo và chúng sinh của Phật giáo Việt Nam thời hiện đại.
Than ôi!
Người xưa nay đã còn đâu,
Chỉ còn mây bạc sầu tiếc thương.
Ra vào lòng dạ vấn vương.
Bóng hình Đại sĩ muôn phương một
mầu.
Thế nhưng, dù thời gian có qua
đi, không gian có biến dịch, công đức, Đạo nghiệp của Hòa thượng đã suốt đời
hiến dâng cho Đạo pháp và dân tộc cùng chúng sinh sẽ còn sống mãi trong tâm tư,
ký ức của người con Phật, trong trang sử muôn màu của Phật giáo Việt Nam thời
hiện đại.
Quả thật!
Một mai thân xác tiêu tan.
Danh thơm vẫn ở thế gian muôn
đời.
Pháp thân lồng lộng tuyệt vời.
Chiếu soi Pháp giới, rạng ngời
Chân như.
Hôm nay, trong giờ phút nghìn
thu vĩnh biệt này, chúng tôi một lần nữa thay mặt Hội đồng Chứng minh, Hội đồng
Trị sự, Thành hội Phật giáo Tp. Hồ Chí Minh và Tăng Ni, Phật tử Việt Nam xin
thắp nén tâm hương tưởng niệm và kính nguyện cầu giác linh Hoà thượng: Vận thần
thông tọa ngự cửu Liên đài, xả báo thân chứng nhập Pháp thân, siêu Tịnh độ không
rời uế độ, gia hộ cho chúng tôi là những người bạn đạo, đồng sự Pháp lữ Đại thừa
trong chính pháp, đầy đủ nghị lực, đầy đủ sức gia trì, hòa hợp đoàn kết một lòng,
để đi suốt đoạn đường còn lại và hoàn thành công tác Phật sự mà Hoà thượng còn
bỏ dở, góp phần thực hiện phương châm hoạt động của Giáo hội: Đạo pháp – Dân
tộc – Chũ nghĩa Xã hội. Thôi! Nơi Bảo tháp trang nghiêm tại chốn Tổ đình Vĩnh
Nghiêm, nhục thân Hoà thượng hãy an nghỉ; nơi thế giới Niết Bàn vô tung bất diệt,
Giác linh Hòa thượng hãy ngao du tự tại với Pháp thân lồng lộng tựa hư không, sẽ
sống mãi trong lòng Pháp lữ, trong tư duy cùng Pháp giới chân hư. Cuối cùng xin
kính nguyện:
Linh Sơn nghĩa cũ tình xưa
Ta bà tịnh độ say sưa pháp mầu
Kiếp sau xin nhớ nguyện đầu
Xây tình pháp lữ nhịp cầu tâm
giao
Đời nay đến những đời sau
Chung lo Phật sự với bao nhiêu
tình
Quyết lòng độ tận chúng sinh
Từ bi trí tuệ thỏa lòng ước mong
Không rời bản thể chân không
Tùy duyên hóa đôï thong dong mọi
miền.
Xin bái biệt Hòa thượng
---o0o---
ĐIẾU-VĂN
Chư tôn đức Tăng Ni Phật tử
Môn phái Tổ đình chùa Vĩnh Nghiêm
Ta Bà một thuở ra
đi
Hạc vàng cất cánh
Tây quy nhẹ nhàng
Bát cơm ngọc, Tấm
lòng vàng
Hương hoa lễ nhạc
cúng dàng tôn sư.
Kính Dâng
Giác linh Hoàa
Thượng Thích Thank Kiễm,
Hiệu Chân Từ, thế danh Vũ Văn
Khang,
Trụ thế 80 tuổi,
Hoằng đạo 58 năm,
Viên tịch sáng ngày 30-12-2000,
Tức ngày 05/12 Canh Thìn,
Tại Tổ đình Vĩnh Nghiêm, quận Tp
HCM.
NAM MÔ BẢN SƯ THÍCH CA MÂU NI
PHẬT
Than ôi!
Khuất bóng Tôn sư
trời giá lạnh,
Vắng lời giáo huấn
gió đìu hiu.
Vĩnh Nghiêm môn phái
se thắt,
Phật tử muôn phương
lệ thấm đều.
Nhớ Hoà thượng xưa,
Làng Tiêu Bảng, Ý
Yên, Nam Định,
Ngài xuất thân nếp
sống gia phong.
Cửa Khổng, sân Trình
thường lui tới,
Tuổi hoa niên chớm
nở tinh thông.
Tuổi mười lăm, thiện duyên sẵn
có,
Được song thân cho
phép xuất gia.
Chùa Linh Đường so
tâm đầu Phật,
Cùng chị hiền Đàm
Hữu sư bà.
Mười tám tuổi, tầm
sư học đạo,
Ngài y theo Đại đức Bạch Chữ.
Rồi thụ giới Sa di,
Cụ túc,
Đều đăng đàn Trung
Hậu Đại sư.
Lãnh sứ mạng Như Lai sứ giả,
Ngài dấn thân theo học tổ Cồn.
Cao Phong, Bồ Đề và Quán Sứ,
Ba tạng kinh quán triệt thiền
môn.
Một chín bốn lăm (1945), chùa
Quán Sứ
Cụ Tố Liên lập Phật học đường.
Ngài đậu thủ khoa Trường Cao
đẳng,
Và bổ sung thế học các trường.
Chánh Thư Ký Tăng già Bắc Việt
(1953).
Trước khi Ngài du học Dông kinh
(1954).
Năm saú mốt (1961) bảng vàng
Tiến sĩ.
Ngài hồi hương toại nguyện bình
sinh (1962)
Vì Đạo pháp, Quê hương, Dân tộc,
Năm sáu ba (1963), Ngài quyết
đấu tranh.
Và xây dựng Chùa Vĩnh Nghiêm
hiện tại,
Cùng đại sư Tâm Giác thiền huynh.
Nhằm đào tạo Tăng tài thừa kế,
Ngài tham gia giảng dạy các
trường.
Và phiên dịch các bộ môn Phật
học,
Làm sách giáo khoa cho các học
đường.
Năm bảy lăm (1975) tổ quốc Việt
Nam thống nhất,
Ngài nhiệt tình tham dự mọi
phong trào.
Tốt đạo, đẹp đời làm mục đích,
Dựng xây Giáo hội vững ngàn sau.
Thật là,
Trọn đời Ngài dâng
cho Phật pháp,
Xá chi danh lợi giữa
trần ai.
Phúc trí viên dung
gương sáng mãi,
Thị phi thế sự gác
ngoài tai.
Thế rồi,
Thuận thế vô thường
Ngài viên tịch,
Chùa Vĩnh Nghiêm Tổ
ấn miền nam.
Cả Giáo hội Tăng Ni Phật Tử
Đều nguyện cầu Hòa thượng siêu
thăng.
Trước kim quan giác linh Hoà
thượng,
Dâng tâm hương bái biệt Giác
linh.
Phật quốc cao đăng nơi thượng
phẩm,
Ta bà thị hiện độ quần sinh.
Nam Mô Tây Phương Cực Lạc Thế
Giới Đại Từ Đại Bi Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Phật
Nam Mô Vĩnh Nghiêm Tháp, Ma Ha
Sa Môn Tỳ Khưu, Bồ Tát Giới Thích Thanh Kiểm,
Hiệu Chân Từ, Thế Danh Vũ Văn
Khang, Vĩnh Nghiêm Viện Chủ, Thùy từ Chứng Giám, Liên Tọa Hạ.
---o0o---
CẢM NIỆM
TÔN SƯ
Của Pháp quyến hiếu đồ
Nam mô Bản Sư Thích Ca Mâu Ni
Phật.
Kính bạch Giác Linh Hòa thượng
Tôn Sư,
Thế là chỉ trong
giây lát nữa thôi, chúng con thực sự vĩnh viễn không bao giờ được nhìn thấy tôn
dung của Tôn sư, sẽ vĩnh viễn không bao giờ còn được quỳ dưới chân đấng Từ phụ
để được nghe những lời giáo huấn khi tiết hạ xuân về. Thế là chúng con vĩnh
viễn như đàn chim non bơ vơ trong đêm tối khi phong ba bão táp kéo về.
Giờ này, trước linh
đài bảo tọa của Tôn sư chúng con biết nói gì đây? Không giấy mực nào có thể
diễn tả được nỗi đau buồn của chúng con, không nước mắt nào có thể xóa tan được
sự thương đau của chúng con.
Chúng con vẫn biết
rằng mọi vật đều vô thường nhưng chúng con không thể không đau buồn trước sự ra
đi của Tôn sư. Chúng con đã khóc, đã khóc rất nhiều ngay từ buổi sáng nhận được
hung tin Tôn sư lâm trọng bịnh. Chúng con khóc, chúng con buồn vì biết rằng Tôn
sư sẽ ra đi, sẽ vĩnh viễn ra đi trong một ngày gần đây. Điều đó đã đến, Tôn sư
đã vĩnh viễn khuất bóng. Chúng con buồn rằng anh em chúng con tuy có lớn có nhỏ
nhưng đạo tâm chưa vững, đạo lực chưa sâu, chưa có thể gánh vác được vĩ nghiệp
Tôn sư dã suốt cuộc đời gầy dựng thì bỗng nhiên:
Chốn song lâm Từ phụ hướng về
Tây
Miền Thiếu thất Tổ sư truyền y
bát
Than ôi!
Trăm năm trần thế, không hoa ảo
ảnh
Nhất niệm linh quang, liên đài
bảo chứng.
Chúng con trộm nghĩ,
cho dù trăm ngàn kiếp lăn lộn trong chốn hồng trần cũng không thể gặp lại một vị
Thầy đầy đức độ khoan dung như Tôn sư. Tôn sư đã sống một cuộc đời khiêm cung
giản dị, cuộc đời của “Vô vị Chân Nhân”. Bằng vào đức độ khiêm cung giản dị,
Tôn sư đã thắp sáng vạn tấm lòng, không những chỉ có chúng con mà cả những ai
cóphúc đức nhân duyên diện kiến Tôn sư. Cho nên cho dù chúng con có khôn lớn
đến bao nhiêu thì cũng không thể thiếu được sự dạy dỗ ân cần, đôn hậu Cuả Tôn sư.
Nhưng hỡi ôi! Ngôi
Phạm vũ vẫn còn đó mà Trụ trì vị đã ra đi để Thiền thất sớm hôm chìm trong hương
không sắc.
Hồi chuông sớm đưa Thầy về cõi
Niết
Con bàng hoàng khóc ngất giữa
đêm đen
Sự ra đi của Tôn sư
là một sự mất mát to lớn không những chỉ đối với riêng chúng con, mà còn đối với
tất cả những ai khát vọng đi tìm sự bình an của tâm hồn. Tôn sư là hiện thân
của giải thoát, là hình ảnh cuả Đức Từ phụ trên non Linh Thứu hơn hai ngàn năm
về trước, là viên minh châu gạn đục khơi trong mọi tâm tư trần cấu.
Trước giờ phút trang
nghiêm này, anh em chúng con xin Tôn sư hãy tha thứ cho những lỗi lầm anh em
chúng con đã gây ra hay vì mải lo đeo đuổi nghiệp bút nghiên mà không được sớm
hôm phụng dưỡng Tôn sư.
Chúng con xin nguyện
thực hành theo những lời vàng ngọc của Tôn sư. Xin giác linh tôn sư phù hộ cho
chúng con được đầy đủ tâm lực, đạo lực để gánh vác vĩ nghiệp mà tôn sư đã để lại.
Chúng con xin thành tâm đê đầu
bái biệt Tôn sư tam bái.
NAM MÔ TÔN SƯ ĐẠI LÃO HÒA
THƯỢNG THÂN GIÁO SƯ THÍCH THANH KIỂM-ĐẠO HIỆU CHÂN TỪ GIÁC LINH THÙY TỪ CHỨNG
GIÁM.
Vĩnh Nghiêm, Quý Đông
Đệ Tử Thích Giác Dũng khấp
bái.
---o0o---
LỜI
CẢM TẠ
CỦA BAN TỔ CHỨC LỄ TANG
Kính bạch:
- Chư Tôn Giáo phẩm
Hội đồng Chứng minh
- Hội dồng Trị sự
Trung ương GHPGVN
- Ban Trị sự Thành hội
Phật giáo Tp. Hồ Chí Minh.
Kính bạch:
- Chư Tôn đức Ban Trị
sự Phật giáo các Tỉnh hội
- Ban Đại diện Phật
giáo các Quận-Huyện
- Chư Tăng Ni Phật tử
các Tự Viện, Tịnh xá.
Kính thưa Quý cơ quan Chính
quyr62, Tôn giáo, Mặt trận Tổ quốc và các Ban ngành đoàn thể.
Kính thưa Quý Liệt
Vị,
Cố Hòa thượng Thích
Thanh Kiễm – Trưởng Ban Kinh tế Tài Chánh Trung ương GHPGVN, Phó Ban giáo dục
Tăng Ni Trung ương GHPGVN, Phó Viện Trưởng Học Viện PGVN tại Hà Nội, Phó Ban Trị
sự kiêm Trưởng ban Phật giáo Quốc Tế Thành hội Phật giáo Tp. HCM; Phó Hiệu
Trưởng Trường Cao Trung cấp Phật học Tp. HCM; Viện Chủ Tổ dình Vĩnh Nghiêm, sau
một thời gian lâm bệnh, đã được Trung ương GHPGVN, Ban Trị sự thành hội Phật
Giáo Tp. HCM, Ban Đại diện Phật Giáo Q.3, Môn Phái tổ đình Vĩnh Nghiêm, Ban Giám
Đốc và các Y Bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy tận tình chăm sóc, nhưng Hòa thượng đã
thuận thế vô thường thâu thần thị tịch vào lúc 01h30’ ngày 30-12-2000 (nhằm ngày
05-12 Canh Thìn) tại Tổ đình Vĩnh Nghiêm, số 339 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường 7,
Quận 3 Tp. HCM, trụ thế 80 năm, Hạ lạp 58 năm.
Lễ Tang Cố Hoà
thượng được Trung ương Giáo Hội PGVN, Thành hội Phật giáo Tp. HCM, Ban Đại diện
Phật giáo và Môn đồ Pháp quyến tổ chức trang nghiêm long trọng trong thời gian
05 ngày, từ ngày 31-12-2000 đến ngày 04-01-2001 (nhằm ngày 06-09-12 Canh Thìn).
Để tỏ lòng cảm niệm
công đức của Hoà thượng đã suốt đời phụng sự Đạo pháp và chúng sinh, Chư Tôn
Giáo phẩm Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo
Việt Nam, Ban Trị sự Thành Hội Phật Giáo Tp. HCM và các Tỉnh, Ban Đại diện Phật
giáo các Quận – Huyện, chư Tăng Ni Phật tử các Tự Viện tại Tp. HCM và các tỉnh
đã đến đỉnh lễ Giác linh Hòa thượng mộ cách trang nghiêm, đông đảo và thành kính.
Quý phái đoàn đại diện Ban Tôn giáo của chính phủ, Ban Dân Vận Trung ương, Ủy
ban Trung ương MTTQVN, ban Tôn Giáo Thành Phố, Ủy Ban Mặt trận Tổ Quốc Thành Phố,
Quận Ủy, HĐND Quận, UBND quận chính quyền, Ban Tôn giáo quận, UBMTTQ quận, các
Ban ngành Đoàn thể Phường 7 – Quận 3, và các quận huyện trong thành phố dã đến
kính viếng Giác linh Hoà thượng và phân ưu cùng Ban Tổ chức Lễ tang cũng như
Môn đồ Pháp quyến Cố Hòa thượng, nhất là trong buổi Lễ Truy Niệm và Cung Tống
Kim Quan Hoà thượng nhập Tháp tại Tổ đình Vĩnh Nghiêm hôm nay được thập phần
trang nghiêm, trọng thể và thành tựu viên mãn.
Giờ đây, Lễ Truy
Niệm và Cung Tống Kim Quan Hoà thượng Thích Thanh Kiễm lưu nhập Bảo Tháp đã sắp
hoàn mãn, thay mặt Ban Tổ chức Lễ tang xin chân thành cãm tạ và tri ân Chư Tôn
Giáo Phẩm, Hội Đồng chứng minh, Hội đồng trị sự, Ban trị sự Thành Hội Phật giáo
Tp. HCM và các Tỉnh Thành Hội Phật Giáo trực thuộc GHPGVN, các Ban ngành viện
trực thuộc Trung ương Giáo Hội, các ban đại diện Phật Giáo Quận-Huyện, chư Tôn
Đức Tăng Ni và toàn thể nam nữ Phật tử, Quý phái đoàn Ban Tôn Giáo của Chính phủ,
Ban Dân vận TW, UBTWMTTQVN, MTTQVN Tp. HCM, Quận Ủûy, HĐND, UBND, Ban tôn giáo
UBMTTQ Quận, các Ban ngành đoàn thể Quận 3 – Phường 7 sở tại và chính quyền các
quận, huyện trong Tp. HCM; xin chân thành cảm ơn các Cơ quan Chính quyền, Mặt
trâïn, ngành An Ninh Quận 3 – Phường 7 đã tạo điều kiện thuận lơiï và hết lòng
hỗ trợ cho Giáo Hội, Thành hội Phật giáo và Ban Tổ chức Lễ Tang hoàn thành công
tác tổ chức, truy niệm và cung tống kim quan Hoà thượng Thích Thanh Kiểm nhập
Tháp được trang nghiêm và thành tựu viên mãn.
Ban tổ chức Lễ Tang
xin chân thành tri ân Chư Tôn Đức Tăng Ni, các Tự Viện, Tịnh Xá, Tịnh Thất, Niệm
Phật Đường trong địa bàn Quận 3 đã trực tiếp và gián tiếp trợ duyên giúp cho Lễ
Tang Cố Hoà thượng được thành tựu tốt đẹp.
Trong thời gian cử
hành Lễ Tang, mặc dù Ban Tổ chức đã cố gắng hết sức mình để trang nghiêm đạo
tràng và cung tiếp Chư Tôn Giáo phẩm, Chư Tôn Đức Tăng Ni và quý liệt vị nhưng
cũng không sao tránh khỏi nhiều sơ xuất, kính mong Chư Tôn Giáo Phẩm, Đại Đức
Tăng Ni và quý liệt vị niệm tình hỷ xả.
Một lần nữa Ban Tổ
chức xin chân thành cảm tạ, tri ân đến toàn thể quý liệt vị thân tâm thường an
lạc, thành tựu ý nguyện, vạn sự an lành, cát tường khang thái.
NAM MÔ HOAN HỶ TẠNG BỒ TÁT MA
HA TÁT
---o0o---
Bái
vọng Giác linh
Cố Hoà thượng
Thích Thanh Kiểm
|
THANH
TỊNH
PHÁP
THÂN
NAM
TRUNG
BẮC
TĂNG
NI
ĐỒNG
KÍNH
NGƯỠNG
|
KIỂM
DUYỆT
TẠNG
THƯ
NHẬT
VIỆT
HOA
TÍN
ĐỒ
QUY
BÁI
VỌNG
|
HÒA THƯỢNG THÍCH TRÍ TÂM
CHÙA TỔ ĐÌNH NGHĨA PHƯƠNG
KÍNH BÁI
---o0o---
THƯƠNG TIẾC
BẬC CAO TĂNG ĐÃ RA ĐI
Hòa thượng Thích Hiển Pháp
Tôi với Hoà thượng
Thích Thanh Kiểm vốn có nhiều kỷ niệm. Ngày 20-08-1963 chính quyền Ngô Đình
Diệm tấn công các chùa chiền bắt Tăng Ni, cư sĩ đấuT tranh chống kỳ thị tôn giáo,
tôi và Hoà thượng Thích Thanh Kiểm bị giam chung một phòng tại bệnh viện Rạch
Gia. Và khi Ban Liên lạc Phật giáo yêu nước cho đến Ban Vận động Thống nhất
Phật giáo rồi sau đó là Giáo hội Phật giáo Việt Nam ra đời, tôi với Người cùng
hành đạo có nhiều gắn bó.
Sau tháng 4 năm
1975, Ban Liên lạc Phật giáo yêu nướcTP Hồ Chí Minh ra đời, văn phòng đặt tại
chùa Vĩnh Nghiêm do Hòa thượng Thích Minh Nguyệt làm chủ tịch, cả tôi và Hoà
thượng Thanh Kiểm đều là thành viên của Ban. Tình hình lúc nầy được xem như
“Buổi giao thời” nên cả xã hội và Phật giáo đều gặp khó khăn. Ban Liên lạc Phật
giáo yêu nước, do đó, thường xuyên có những buổi họp, và luôn bàn thảo những vấn
đề nóng bỏng nếu không muốn nói là phức tạp. Tôi còn nhớ, cứ sau mỗi buổi họp,
Hòa thượng Thanh Kiểm thường mời Hoà thượng Thiện Hào và tôi ở lại để bàn con
đường phát triển Phật giáo. Có lần Hòa thượng trăn trở: “Chúng ta nên có kế
hoạch, chương trình hành động để hình thành tổ chức Giáo hội chứ cứ mãi “Ban
liên lạc” thế này thì rất khó để thực hiện tâm nguyện hoằng Pháp độ sinh”. Quả
thật, niềm trăn trở đang còn nung nấu thì tia sáng loé dạng: Năm 1980, Ban Vận
động Thống nhất Phật giáo Việt Nam ra đời. Tất cả các tổ chức, Giáo hội, hệ
phái lúc bấy giờ đều là thành viên Ban Vận Động. Ban Liên lạc Phật giáo yêu
nước TP Hồ Chí Minh đương nhiên cũng là thành viên của ban.
Cũng trong năm nầy,
giới Phật giáo TPHCM được tiếp đón Hoà thượng Thích Đức Nhuận, Hội trưởng Hội
Phật giáo Thống Nhất Việt Nam từ Hà Nội vào (sau nầy Hòa Thượng Đức Nhuận là
Pháp chủ HĐCM. GHPGVN). Mặc dù, thời gian còn thong thả để đón Hòa thượng, Hòa
thượng Thanh Kiểm vui mừng khôn kể, thường xuyên liên lạc, trao đổi với Ban Liên
lạc Phật Giáo yêu nước và Ban Vận động Thống nhất Phật giáo về buổi tiếp đón
quan trọng nầy. Hòa thượng kể rất nhiều về đạo hạnh và công đức của Ngài Hội
trưởng trong việc hoằng pháp tại miền Bắc, nhất là sự đóng góp của Ngài vào
trường Phật học Quán Sứ, do đó tôi cũng phấn khởi và mong muốn được tiếp kiến
Ngài Hội Trưởng. Và cũng chính thời gian này, tôi với Hoà thượng Thanh Kiểm
càng gắn bó, thân thiện hơn.
Tháng 11 năm 1981,
GHPGVN được thành lập, Hoà thượng Thanh Kiểm được bầu vào làm Hội đồng Trị sự
của Giáo Hội. Năm 1982, tại Đại hội Kỳ III TWGH , Hòa thượng được bầu làm
Trưởng Ban Kinh Tế Tài Chính GHPGVN. Những ngày Đại hội Phật giáo hoặc Hội nghị
thường niên của Giáo hội, Hòa thượng rất tích cực trong việc vận động tài chính,
sắp xếp thời gian chương trình đón tiếp Quý phái đoàn Đại biểu Phật giáo phía
Bắc, góp phần cho các Đại hội, Hội nghị của Giáo hội được thành công, khiến tôi
vô cùng khâm phục.
Năm 1982, Hội nghị
Đại biểu Thành hội Phật giáo TPHCM nhiệm kỳ I, Hoà thượng được bầu làm Phó Ban
Trị sự. Năm 1989, trường Cơ bản Phật học (nay là trường Trung cấp Phật học)
TPHCM ra đời, Hòa thượng được bầu làm Hiệu phó Giám Luật. Phải nói rằng Hoà
thượng đóng góp rất lớn cho sự nghiệp giáo dục của Giáo
Hội. Không chỉ tại trường Trung
cấp Phật học, Hòa thượng còn là Giáo sư của Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà
Nội và tại TPHCM cho đến trọn cuộc đời. Tôi còn biết rất rõ, Hòa thượng đã đi
Hà Nội để giảng dạy cho Tăng Ni sinh tại Học viện hơn 1 tháng, ngày 14-10-2000
Hòa thượng về TPHCM thì chỉ 3 ngày sau đó, 17-10-2000 Hòa thượng lâm bệnh cho
đến khi thị tịch Quả là một hạnh nguyện “Giáo nhân bất quyện”
Trong thập niên
1980, chùa Vĩnh Nghiêm hàng năm là điểm An cư tập trung do Thành hội Phật giáo
TPHCM tổ chức Hoà thượng Thích Thiện Hào làm Thiền chủ, làm phó Thiền chủ tôi và
Hoà thượng Thanh Kiẻm làm Hóa chủ. Tinh thần Tăng chúng lúc nầy còn đang hoang
mang, chao đảo cho nên Ban lãnh đạo chủ trương tổ chức thực tập diễn giảng, viết
báo tường và tổ chức hội thi làm cho không khí các trường Hạ sôi nổi hẳn lên,
gây được phong trào tu học cho đến bây giờ được Hoà thượng Thanh Kiểm đồng tình
và hết mình ủng hộ. Rồi đến thập niên 1990, năm nào cũng có tổ chức An cư do
Hoà thượng đứng ra thực hiện. Gần 20 năm tham dự khóa An cư tại nơi nầy, tôi
tiếp nhận ở Hoà thượng hai điều: Đức khiêm cung và Tài độ chúng.
Là người có kiến
thức rộng, học vị cao, Hòa thượng bao giờ cũng tỏ ra khiêm tốn, giản dị, không
phô trương. Là Đường chủ cuả một đại Già lam nhưng lúc nào Hòa thượng cũng hòa
nhã, tế nhị và hoà mình trong đại chúng để hành đạo. Có được mấy ai như Hoà
thượng, làm Trụ trì nhưng khi có Phật sự do Giáo hội giao phó phải vắng Chùa,
Hòa thượng đều đứng ra giữa đại chúng để bạch Tăng.
Thế rồi thời gian
trôi qua, cái quy luật sinh lão bệnh tử không có ngoại lệ. Hay tin Hoà thượng
lâm bệnh, tôi vào bệnh viện Chợ Rẩy viếng thăm, Sức khỏe có suy giảm nhiều nhưng
trí tuệ vẫn minh mẫn, Hoà thượng đưa tay lên ngực như chào hỏi. Một thời gian
ngắn sau đó, Hoà thượng được đưa về chùa điều trị. Tại ngôi chùa Vĩnh Nghiêm tú
lệ, nơi gắn liền với Hoà thượng gần suốt gần 30 năm hành đạo, Hòa thượng đã viên
tịch.
Suốt cuộc đời hành
đạo gói trọn trong thế kỷ 20, những gì Hòa thượng Thích Thank Kiểm đã nói, đã
nghĩ, đã làm như những gì chư Phật, chư Tổ đã nói, đã nghĩ, đã làm. Không cầu
nguyện mà chỉ có tin tưởng, rằng Hòa thượng Thích Thanh Kiểm đã Phật quốc cao
đăng.
PL. 2545 – Ngày Trọng Hạ năm Tân
Tỵ
---o0o---
Nam Định, Ngày 21-10-1996
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni
Phật
Kính gửi: Hòa Thượng Viện Chủ
trụ trì Tổ Đình Vĩnh Nghiêm Thành Phố Hồ Chí Minh
Nhã Giám
Bạch Hòa thượng!
Mặc dù
bận trăm công ngàn việc, song Hòa thượng đã bất từ lao quyện sắp xếp thời giờ
vàng ngọc của mình ra miền Bắc góp phần hội giảng cho trường Cao Cấp Phật học cơ
sở I GHPGVN chùa Quán Sứ Hà Nội – Không những thế Hòa thượng còn giúp cho các
Tăng Ni sinh miền Bắc vào Nam tu học bằng cả tinh thần lẫn vật chất - Để nâng
cao trình độ cho các Tăng Ni sinh miền Bắc được ngang tầm với các trường Phật
học trong cả nước. Hòa thượng đã đóng góp một phần không nhỏ cho quê hương xứ
sở nơi mà Hòa thượng đã sinh ra và lớn lên. Tấm lòng của Hòa thượng vô cùng cao
quý – Tăng Ni sinh hết lời ca ngợi.
Xin cầu Tam Bảo minh
luân gia hộ Hòa thượng Pháp Thể Khang an Tuệ tâm diễm diễm, để thừa hành Phật sự,
mọi sự thành tựu viên mãn.
Kính thư
Giám Viện Thích Tâm Thông
---o0o---
TƯỞNG NHỚ
MỘT BẬC CAO TĂNG ĐỨC HẠNH
Hòa thượng Thích Thanh Tứ
Quyền Phó Chủ Tịch thường trực
HĐTS. GHPGVN
Hòa thượng Thanh Kiểm là bậc
chân tu, hiền từ đức độ, đã cống hiến trọn đời cho Đạo pháp và Dân tộc, tấm lòng
rộng mở, tiết kỷ cung tha, chan hòa đạo vị. Riêng đối với đoàn Phật giáo miền
Bắc mổi khi vào họp Người đón tiếp tận tình.
Theo thông lệ hàng năm, cứ vào
tiết thu, khí hậu miền Bắc mát mẻ hơn, Hoà thượng đã thu xếp công tác Phật sự
của mình tại Thành Phố Hồ Chí Minh để ra Hà Nội dạy học cho Tăng Ni sinh Học
viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội. Đó là những cơ duyên tốt để chúng tôi lại
có dịp trao đổi về công tác Phật sự, thỉnh thoảng tranh thủ ngày chủ nhật đi
tham quan các thắng cảnh miền Bắc, thăm quê hương của Hòa thượng hay quê hương
của tôi.
Năm nay, Hòa thượng ra Hà Nội
cũng vào những ngày đầu củ tiết thu để hướng dẫn cho Tăng Ni sinh Khóa III Học
viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội với môn học “A Tỳ Đạt Ma Câu Xá Luận” tròn
đúng một tháng, kết thúc quyển thứ ba của môn học.
Quả thực, sinh thời Hòa thượng
là một vị cao Tăng tài đức song hành, và là chiếc cầu nối trong mối quan hệ thân
thiện giữa Phật giáo miền Bắc với Phật giáo miền Nam trong những ngày đất nước
hai miền còn chia cắt. Khi đất nước thống nhất, Tăng Ni, Phật tử cả nước có cơ
duyên thực hiện hạnh nguyện thống nhất Phật giáo trong cả nước thành một tổ
chức thống nhất từ Trung ương đến các địa phương. Trong những ngày Phật giáo
hai miền tiến hành vận động thống nhất Phật giáo cả nước trước năm 1981, thì
chùa Vĩnh Nghiêm Thành Phố Hồ Chí Minh, nơi Hòa thượng trụ trì là điểm dừng chân
cho các đoàn sinh đại biểu Phật giáo miền Bắc mỗi khi vào miền Nam họp bàn công
tác Phật sự, và được phát huy cho đến tận ngày nay.
Công tác giáo dục đào tạo Tăng
tài là lĩnh vực Hòa thượng tốn nhiều công sức nhất. Bởi Hòa thượng mong muốn có
một lớp Tăng tài kế cận có đủ đức, đủ tài để duy trì và phát triển Phật giáo
nước nhà ngang tầm với thời đại. Chính vì vậy, dù bận trăm công nghìn việc nơi
trụ xứ, công tác Phật sự của Giáo hội nhưng Hòa thượng vẫn giành thời gian cho
việc nghiên cưú dịch thuật, dạy học cho Tăng Ni sinh Học viện Phật giáo Việt Nam
tại Hà Nội và Thành Phố Hồ Chí Minh. Với chức vụ Phó Viện Trưởng Học viện Phật
giáo Việt Nam tại Hà Nội, Hòa thượng đã không quản ngại đường xá xa xôi để ra Hà
Nội hướng dẩn nghiên cứu cho Tăng Ni sinh bằng những kinh nghiệm thực tiễn của
mình. Là Trưởng Ban Tài Chính Trung ương Giáo hội, Hòa thượng đã vận động Tăng
Ni, Phật tử trong và ngoài nước đóng góp tài chính cho Giáo hội hoạt động, trồng
rừng phủ xanh đất trống đồi núi trọc, tạo nguồn kinh phí cho Giáo hội. Là Phó
Ban trị sự Thành hội Phật giáo Thành Phố Hồ Chí Minh, Hòa thượng đã có nhiều
đóng góp cho sự nghiệp xây dựng đại đoàn kết trong sự phát triển Phật giáo Thành
phố. Ngoài ra còn tham gia tích cực các hoạt động xã hội, các phong trào của
Mặt trận Tổ quốc và được các tầng lớp nhân dân tính nhiệm, yêu mến. Dù công tác
Phật sự trong Giáo hội, hay tham gia các hoạt động xã hội, Hoà thượng luôn luôn
hoàn thành tốt nhiệm vụ, thể hiện rõ những Sứ giả của Như lai vì đạo, vì đời.
Thế rồi bỗng nhiên
tôi được tin Hoà thượng bị bệnh duyên sau khi hoàn thanh việc giảng dạy cho Tăng
Ni sinh học Học viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội với môn học “A Tỳ Đạt Ma Câu
Xá Luận”. Nhớ lại cách đó hai ngày tôi và Hoà thượng vẫn còn ngồi với nhau tại
chùa Quán Sứ – Hà Nội, Hòa thượng đã tâm sự cùng tôi những ước muốn của mình
trong việc đào tạo tăng tài để thúc đẩy phát triển Phật giáo trong tương lai.
Những lời lẽ của Hoà thượng đã làm tôi vô cùng xúc động. Khi tiễn chân Hòa
thượng về Vĩnh Nghiêm tại sân bay Nội Bài, Hòa thượng hẹn với tôi tết xong sẽ ra
Hà Nội để hướng dẫn tiếp cho Tăng Ni sinh các môn còn lại. Khi về đến chùa Vĩnh
Nghiêm, Hòa thượng còn gọi điện thoại cho tôi thông báo là đã về đến nơi an toàn,
sức khoẻ tốt.
Tin Hòa thượng phải
đi cấp cứu, tôi đã đáp máy bay vào thăm ngay. Nhưng lúc này sức khoẻ Hoà thượng
rất yếu, tôi đến bên cạnh nắm tay Người. Biết tôi vào thăm, Hòa thượng cố cử
động bàn tay và tỏa ra hơi ấm thầm nhắn gửi một điều gì sâu kín. Thế rồi theo
luật vô thường, Hòa thượng đã siêu đăng Phật quốc nhằm ngày các đại biểu toàn
quốc vào Thành phố dự họp tổng kết công tác Phật sự năm 2000 và bàn phương hướng
năm 2001. Sự ra đi của Hòa thượng quả là một tổn thất lớn đối với Tăng Ni, Phật
tử Việt Nam
Mặc dù Hòa thượng đã
cao đăng Phật quốc, nhưng những đóng góp của Hòa thượng cho sự nghiệp xây dựng
và phát triển Giáo hội đã được các lớp hậu thế trân trọng và phát triển, đưa
Phật giáo nước nhà ngày một hưng long. Riêng tôi, Hòa thượng ra đi đã để lại
trong tôi nỗi u hoài bất tận, lòng kính tiếc vô biên. Đối với tôi, Hòa thượng
không chỉ là tình đồng đạo, mà còn là nghĩa tương thân, có những khi đàm đạo cao
thâm, lại nhớ lúc ngao du sơn thủy, nói sao cho hết nghĩa cả tình thâm!
Mùa Đông năm Canh Thìn – DL 2000
---o0o---
NGHĨ VỀ HÒA THƯỢNG THÍCH THANH
KIỂM
Hòa thượng Thích
Trí Quảng
Năm 1963, trong cuộc
đấu tranh Phật giáo, tôi mới được biết Hòa thượng, Ngài tốt nghiệp Tiến sĩ Phật
học về kinh Pháp Hoa tại Đại học Rissho, Tokyo. Và từ đó tôi có cảm tình với
Ngài một cách tự nhiên, có lẽ vì những nguời đồng hạnh đồng nguyện thì dễ thông
cảm với nhau.
Cũng từ duyên lành
này, Hòa thượng giới thiệu tôi sang Đại học Rissho, nơi mà Ngài đã học trước kia,
để tôi theo học về tư tưởng kinh Pháp Hoa. Trong thời gian học, tôi đã được gặp
những người bạn cũ của Hòa thượng ở trường Đại học cũng như những vị Hoà thượng
trụ trì các Tổ đình. Nhắc đến Hoà thượng, họ đều dành cảm tình với Hoà thượng
rất sâu đậm. Chính vì vậy, họ cũng chiếu cố và giúp đỡ tôi trong công trình
nghiên cứu.
Sau khi sinh hoạt
của Phật giáo Việt Nam được thống nhất cả nước, Giáo hội cử tôi làm Trưởng ban
Hoằng pháp Trung ương, Hòa thượng vẫn tham gia vào ngành hoằng pháp, rất tích
cực trong mọi hoạt động. Ngoài ra, trong suốt thời gian dài làm việc trong Ban
trị sự Thành hội Phật giáo Thành Phố Hồ Chí Minh, tôi cũng chưa thấy Hòa thượng
tỏ ra bất bình với Hoà thượng hay Thượng Tọa nào. Nhìn thấy đức tánh cao đẹp ấy
của Hoà thượng, tôi càng kính trọng Ngài hơn.
Hôm nay Hòa thượng
vắng bóng trên cuộc đời, nhưng đức hạnh của Ngài vẫn còn lưu dấu ấn tốt đẹp
trong tâm hồn tôi.
Khể Thủ
---o0o---
Tưởng-Niệm
Hòa thượng Thích Giác Hải
Ăn quả nhớ người trồng cây
Uống nước ơn nguồn phải nhớ
Nhớ đức Chân Từ xưa:
Tuổi
thiếu niên chữ Nho theo học, sách Thánh hiền sớm tối cần chuyên.
Độ thanh
xuân đạo Phật rèn tu, lời giáo huấn ngày đêm suy ngẫm.
Thế rồi:
Rời quê cha Nam Định
cần cù
Sang đất lạ phồn hoa
Nhật Bản
Vào Đại học ngày đêm đèn sách,
sau năm năm tốt nghiệp Cử nhân
Trở lại lớp sớm tối luyện rèn,
đoạt cho được mảnh bằng Tiến sĩ.
Giữa lúc ấy:
Phật giáo đồ gặp cơn nguy nạn,
dưới Triều Ngô độc tài đàn áp dã man.
Cùng Phật tử cương quyết đấu
tranh, góp công lớn phá tan xích xiềng kỳ thị.
Mừng thay:
Trật tự vãn hồi, tự
do tín ngưỡng. Đôi vai gầy trĩu nặng trách nhiệm trao.
Giáo hội phục hưng, cửa chùa
rộng mở. Vầng mắt sáng ngời Người thương đời mến đạo.
1963 Đại hội Phật giáo Thống
nhất nhất tâm cử Người vụ trưởng dịch phiên.
1964-1971 Cùng Hòa thượng Tâm
Giác đã hoàn thành viên mãn ngôi Vĩnh Nghiêm Tự.
1973 Hòa thượng Tâm
Giác được Phật Tổ triệu về cùng năm ấy Người thay ngôi Chánh Đại diện.
1975 Cách mạng đã
thành công, thống nhất vẹn non sông, Phật giáo vững niềm tin, trên đà lo phát
triển.
Phong trào Phật giáo yêu nước
bừng bừng khí thế chốn Thiền môn.
Nhân dân Thành phố hân hoan đón
chào Người Phó Ban Lãnh Đạo.
Lao tâm sáng tác hai mươi đầu
sách ý ngọc vẫn còn lưu.
Đăng đàn thuyết pháp, chục tỉnh
thị thành lời vàng như vang vọng.
Cũng tưởng rằng:
Tuổi thọ trời ban lẻ
ngoài trăm để lo đạo giáo giúp đời.
Có ngờ đâu:
Thuận theo duyên
mệnh, tám chục tròn Niết Bàn đi vễ cõi.
Thôi thế từ nay:
Cặp mắt dịu hiền đà
khép lại
Đôi môi trìu mến đã
mòn hơi.
Thôi đành:
Âm dương đôi ngã
Sinh tử hai đường
Thắp nén tâm hương
Thiên thu vĩnh biệt
Nhất tâm thành kính
Khể thủ bách bái
Nhân tuần Bách nhật, thuận tiết
cuối xuân
Một nén tâm hương, cúi xin chứng
giám.
---o0o---
GƯƠNG SÁNG SOI CHUNG
Thiền đệ Thích Đức
Nghiệp
Qua quá trình tu
học, làm việc Phật, giáo dục, từ thiện xã hội và kinh nghiệm sống gần Hoà thượng
Thích Thanh Kiểm, đạo hiệu Chân Từ, trong 56 năm qua, từ 1945 tới nay, ở ngoài
Bắc và trong Nam, tôi thành kính ghi lại nơi đây đôi điêù kỷ niệm với đạo tình
huynh đệ thân thương, nhằm:
Dâng lên Giác linh
Hòa thượng, hiện tôn thờ tại Tổ đình Vĩnh Nghiêm, Tp Hồ Chí Minh và
Nêu gương sáng đạo
đức chung cho tất cả Tăng Ni và Phật tử Việt Nam ở trong và ngoài nước, hầu bày
tỏ lòng tri ân trong muôn một đối với Giác linh Hòa thượng.
Do vậy tôi chỉ nêu lên hai dấu
ấn cao đẹp và cụ thể nhất của Hòa thượng mà chúng ta có thể học tập và vận dụng
vào nếp sống tu dưỡng hàng ngày, nhằm đạt tới mục tiêu “Tốt đạo, Đẹp đời” và
“Giác ngộ, Giải thoát”, cho bản thân chúng ta và cho mọi người trong Phật giáo
hiện nay và mai sau. Đó là đạo phong của Hoà thượng, được thể hiện rõ nét trên
hai mặt: khiêm cung hỷ xã và hóa độ tuỳ duyên.
1. Về mặt khiêm cung, hỷ
xã:
Là một trong những bậc Cao tăng
khả kính tại Việt Nam, Hòa thượng sẵn có phước duyên xuất giađồng tử từ thửo
nhỏ, chân tu và thật học cả Phật pháp và Thế pháp. Ít nhất trải qua 20 năm,
Ngài tu học tại nước nhà và tại Nhật Bản thế nhưng tuyệt nhiên không hề bao giờ
tỏ ra là người học vị cao, Ngài luôn luôn kính trên, nhường dưới, trai giới
thanh tịnh, hòa hợp với mọi người trong đạo và ngoài đời, không phụ ai, không
mất lòng ai… thậm chí, đôi khi, bị đối xử phũ phàng với những lời lẽ thô bạo của
moat hai người thiếu trình độ văn hóa và không có căn bản tu học, Ngài vẫn hoan
hỷ bỏ qua, đúng như đức hạnh cứu khổ, ban vui của Bồ tát Thường Bất Khinh trong
kinh Pháp Hoa vậy.
2. Về mặt hóa độ tuỳ
duyên:
Hướng theo tinh thần hoằng pháp
lợi sinh và phụng đạo yêu nước, thực sự Hòa thượng đã dấn thân làm tròn sứ mạng
của một Như Lai xứ giả, trên đền đáp bốn trọng ân, dưới cứu giúp ba đường khổ.
Nghĩa là, Ngài đã thực hiện cụ thể những nghi lễ tôn giáo như cầu an, cầu siêu
nhằm cứu sinh độ tử; những Phật sự như sáng tác các sách Phật, phiên dịch kinh
điển, giảng dạy tại các trường Phật học và truyền trao giới pháp tại các Đại
giới đàn của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trên toàn quốc; đồng thời Ngài còn tích
cực tham gia các công tác từ thiện xã hội, nhằm mục đích mang Đạo Phật vào cuộc
đời, làm vơi đi những khổ đau, những hiện tượng tiêu cực trong xã hội; va góp
phần xây dựng, bảo vệ đất nước, sớm đạt được giàu mạnh, công bằng, tiến bộ, văn
minh cùng nhịp bước với các nước hùng cường trên thế giới. Như vậy là: Hòa
thượng đã làm đúng theo lời dạy của chư Phật Tổ, còn ghi rõ trong các kinh
điển. Ví dụ:
Kinh Lăng Nghiêm dạy: tuỳ duyên
bất biến;
Kinh Phật Báo Aân dạy: Hòa
quang đồng trần;
Bồ tát Phổ Hiền phát nguyện:
Tuỳ thuận chúng sanh nhi vi lợi ích;
Tổ Huệ Năng dạy trong Kinh Pháp
Bảo Đàn:
Đạo Phật ở trong
cuộc đời; Không thể tách rời cuộc đời mà có giác ngộ được.
Nghĩa là, Đạo Phật cũng như bông
sen nở giữa hồ nước, làm cho hồ nước được tươi đẹp và ngát thơm.
Chính vì thế mà Giác linh Hòa
thượng đã trở thành một tấm gương trong sáng cho Tăng Ni và Phật tử chúng ta soi
mãi không quên!
Tp Hồ Chí Minh, Chùa Vĩnh
Nghiêm, Phật lich 2545
---o0o---
ĐIẾU VĂN TRUY TIẾN
Từ Hải Ngoại hướng về nước Việt
Hòa thượng Thanh Kiẻm nhập Niết
Bàn
Vĩnh Nghiêm gióng tiếng chuông
vàng
Tứ chúng Phật tử bàng hoàng nhớ
thong
Nhớ bậc Tôn trưởng dòng Trung
Hậu
Thương người đạo hạnh phái Vĩnh
Nghiêm
Xuất gia từ thuở ấu niên
Vân du cầu học khắp miền danh
Tăng
Bắc Trung Nam công năng huân tập
Học kinh luận giới luật thông
làu
Nhật Bản nghiên cứu đạo màu
Văn học tiến sĩ dẫn đầu Vũ Khang
Công đức Ngài huy hoàng để lại
Cảnh Vĩnh Nghiêm danh dự Già Lam
Phật điện thắng cảnh huy hoàng
Bảy tầng Bảo tháp đẹp sang tuyệt
vời
Mở Phật trường nhiều nơi giáo
huấn
Chùa Kim Cương, Quán Sứ, Vĩnh
Nghiêm
Tăng tài chủ đích ưu tiên
Dịch kinh viết sách lưu truyền
hậu lai
Văn học sử trong ngoài thấu lý
Khoa Ngũ minh triết lý thông
rành
Đức Ngài lưu lại quần sinh
Tinh nghiêm giới hạnh rạng danh
Tăng tài
Chùa Vĩnh Nghiêm nước ngoài
ngưỡng vọng
Lễ truy niệm lệ đọng trên mi
Nguyện cầu đức Phật từ bi
Di đà tiếp sứ Tây quy sen vàng
Trượng thừa Phật lực từ quang
Chư Tôn sứ giả hai hàng tiếp
nghinh
Hỡi ơi tưởng niệm Giác linh
Sinh tiền cõi thế hiển vinh một
thời
Giờ đây hạnh nguyện mãn rồi
Nguồn vui thế sự buông xuôi cõi
trần
Tăng Ni Phật tử quây quần
Cùng nhau tưởng niệm một lần
tiển đưa.
NAM MÔ TIẾP DẪN ĐẠO SƯ A DI ĐÀ
PHẬT
Chùa Vĩnh Nghiêm Pomana CA
Ngày 31 tháng 12 năm 2000
Hòa thượng Thích Minh Thông
---o0o---
NHẬP DÒNG TỲ LƯ
Miền Thiếu Thất gió vàng hiu hắt
Giá cà sa lạnh ngắt Nghiêm Đông
Vẳng nghe hai chữ sắc không
Tử sinh vinh tạ trong vòng đổi
thay
Ngẫm thân này giọt sương ngọn cỏ
Luật vô thường nay có mai không
Xuất gia từ thưỏ đồng chân
Dốc lòng tin Phật cố công theo
Thầy
Chùa Bạch Chữ tháng ngày tu tập
Cảnh Tây thiên mấy chập đi về
Quản chi chinh chiến nhiễu khê
Phương Nam lánh nẻo tính bề lập
thân
Đem công sức góp phần tôn tạo
Cảnh Vĩnh Nghiêm phúc báp trang
nghiêm
Mặc cho thế tục đảo điên
Thị phi rũ sạch nhân hiền để tâm
Kìa những lúc sưu tầm hải ngoại
Góp lực tài trở lại quê hương
Thiện Gia Bảo Huấn chủ trương
Mong sao Nam Bắc bốn phương một
nhà
Sum vầy cùng đàn na thiện tín
Độ Tăng Ni suợng chín kể chi
Vê tròn quả hạnh từ bi
Dứt không tứ tướng sá gì nhị
biên
Trống Bát nhã rộn miền triều dã
Chuông Tam Huyền gióng giả nơi
nơi
Nhọc nhằn nào có nghỉ ngơi
Khi thì Quán Sứ lúc thì Mê Linh
Thuyền Lục Độ cứu sinh xuôi
ngược
Ghế Thập Sư há khước truyền trao
Mây từ pháp vũ dồi dào
Long xà dung nạp biết bao nhiêu
tình
Sen mọc giữa bãi sình đua nở
Đạo dựng trong trắc trở mà nên
Phồn hoa mà chí lâm tuyền
Nhổ gai nhân ngã kết duyên lục
hoà
Danh đã xứng Thuyền gia thạch
trụ
Đức lại không để phụ lòng người
Tuổi đà vừa tròn tám mươi
Tiếng vàng đâu đã gọi người hữu
duyên
Vượt ái hà mượn thuyền Bát nhã
Hội Liên Trì hoa đã nảy bông
Gia bang Phàm Thánh hội đồng
Bọt Tỳ Lư lại nhập dòng Tỳ Lư
Thương thay hàng môn đồ tứ chúng
Đường ai đưa nẻo đúng mà đi
Đầy trời tham vọng sân si
Có bao nhiêu bậc từ bi như Thầy
Đèn thuyền nối đến đây trọn vẹn
Thừa đương ai không thẹn giống
dòng
Cúi xin Phật Tổ hồng ân
Tổ đình thu vãn lập đông có
người
Vẳng đâu đây hương trời nhã nhạc
Đón Thầy về Cực lạc quê xưa
Còn đâu ấm lạnh nắng mưa
Thiên hà sao sáng ngày thưa thưa
dần.
Vũng Tàu ngày
02-01-2001
Viện chủ Linh Phong Thuyền Uyển
Hòa thượng Thích Trí Tịnh
Kính bái
---o0o---
NHỚ HÒA THƯỢNG
Thành kính tưởng niệm nhân lễ
tuần Chung thất
Đại lão Hoà thượng THÍCH THANH
KIỂM
Viện chủ Tổ đình Vĩnh Nghiêm Tp.
HCM
Nhớ Hoà thượng, nhớ hạnh tu
Thân trang nghiêm, hiện bóng từ
khinh an.
Mỗi bước đi, mỗi dịu dàng
Như lai chơn tánh ẩn tàng vô ưu.
Nhớ Hoà thượng, nhớ kinh thư
Nụ cười hiền, toả pháp như thanh
bình
Mổi lời chan chứa đạo tình
Như nguồn suối mạch uy linh thâm
trầm.
Nhớ Hoà thượng, nhớ chơn tâm
Tĩnh lòng, tĩnh ý..nói làm tịch
nhiên.
Ngày đêm, thức ngủ…lặng yên.
Ra vào, sáng tối… như thiền như
không.
Nhớ Hoà thượng, nhớ mật tông
Tự mình, mình biết…đừng hòng hỏi
ai!
Phật là tự tánh Như lai
Tu là tự giác trong ngoài như
nhau.
Nhớ Hoà thượng, nhớ công lao
Đạo xưa nối pháp một màu tịnh
thanh
Việt Nam, Nhật Bản …thọ, hành
Tinh tấn hiển thị, tâm lành nở
hoa
Nhớ Hoà thượng, đức bao la
Vĩnh Nghiêm tổ tổ, một toà tông
phong
Bắc Nam khai mở rực hồng
Phật trường dũng xuất… tươi dòng
Thế Tôn.
Nhớ Hoà thượng, nhớ tâm hồn
Thiền na, thiền vị…ngát hương
huy hoàng
Thân giáo, khẩu giáo nghiêm
trang
Đáp ơn Thầy Tổ, mở đàng tương
lai.
“Nhất chi thiên diệp” hiền tài
Hàng hàng lớp lớp, nối dài hoằng
dương.
Một phương thắp sáng mười phương
Tăng Ni ngưỡng vọng dâng hương
chí thành.
Giác linh thượng phẩm, thượng
sanh
Vô lượng công đức Niết Bàn đăng
quang.
Trần Quê Hương
---o0o---
Nỗi niềm
Người ở lại
Hằng năm mai nụ đông tàn
Đệ về lễ Tổ trà thơm tết người
Năm nay ngày Táo lên trời
Đệ về lễ Tổ tết Người hương hoa!
Kiếp người ôi cũng thực là…
Hôm qua còn đấy thế mà nay đâu?!
Trời xanh có thấu nỗi sầu
Làm ơn bắc giúp nhịp cầu cho
nhau
Thẫn thờ nhìn trước ngó sau
Tháp người hoa phủ hương sầu
quyện bay!
Lòng người như tỉnh như say!
Như mơ thấy bóng những ngày đã
qua
Nỗi niềm thước cũng khôn đo
Bao xuân một mái nay đò nơi đâu?!
Thuyền đi xa cõi bể dâu…
Sông buồn bến lạnh chuông lầu
biếng ngân
Xuân về ngồi ngắm hoa xuân
Cánh hoa như úa như tàn cuối thu
Trà thơm lẻ bóng ưu tư
Vần thơ xuân họa lời như vôi
nồng
Thuyền đi chở cả khuôn vàng…
Ý thơ hương ngát vầng trăng sáng
ngời?!
Thuyền đệ
Thích Quang Khải
Ngày 23-12 Canh Thìn (2001)
---o0o---
VẪN SÁNG MỘT VÌ SAO
Từ xưa đến nay, các hàng Bồ Tát,
Hiền nhân, Cao tăng thạc đức, bằng tâm hồn thanh tịnh, vô ngã, vị tha và vô
tướng, các Ngài đến với cõi đời nầy như những vì sao lấp lánh trên nền trời
trong đêm đen, rồi trong số các vì sao ấy đã băng hoại, nhưng ánh sáng vẫn còn
chan hòa trong bầu trời vô tận.
Cũng vậy, các bậc Bồ Tát, Hiền
nhân, Cao tăng thạc đức, các Ngài xuất hiện ở đời đã làm đẹp cho đời, trang
nghiêm cho Đạo, sau khi hoàn thành sứ mạng độ sinh, chu toàn Phật sự, thượng
hoằng hạ hóa, các Ngài trở về thế giới Niết bàn vô tung bất diệt, nhưng Pháp
thân lồng lộng, công đức vô lậu, đạo hạnh vô tướng vượt ngoài hình thể vẫn còn
in đậm trong tâm tư, trong ký ức của những người đệ tử Phật và tất cả chúng sinh.
Thực vậy, cố Hoà thượng Thích
Thanh Kiểm – Trưởng ban kinh tế tài chính TWGH, phó ban Giáo Dục Tăng Ni TW, phó
ban Trị sự Thành Hội Phật giáo Tp. Hồ Chí Minh, Hiệu phó trường Trung cấp Phật
học, lớp Cao đăûng Phật học Tp. HCM, Trụ trì Tổ đình Vĩnh Nghiêm, Ngài đã hiện
thân trong cõi đời này vào thập niên đầu của thế kỷ và đã ra đi vào cuối của thế
kỷ hai mươi này. Hòa thượng hơn 80 năm trụ thế, gần 50 năm cống hiến cho đời,
phục vụ Đạo pháp và chúng sinh, làm trọn hạnh nguyện của một vị Bồ tát trong các
lĩnh vực Tục đế và Chân đế, như Toàn Nhật Đại sư đã nói:
“Luật rằng phương tiện xảo quyền.
Từ bi lợi vật pháp truyền xưa
nay”
Hơn thế nữa, trên lĩnh vực Chân
đế, Hòa thượng đã trải thân phụng sự Đạo pháp, trang nghiêm giáo hội, làm cho
Phật pháp huy hoàng, Pháp âm truyền bá khắp nơi, đăng đàn thí giới, thuyết pháp
độ sinh, mở trường Phật học, đào tạo Tăng tài, kế vãng khai lai, báo Phật ân đức.
Qua đó từng đàn giới từ, pháp tử, bốn chúng tại gia xuất gia đều được đượm nhuần
ân tế độ và hưởng trọn phần Pháp lạc và thăng tiến trên đường tiến tu giải thoát,
phụng lý chân như. Quả thật như người xưa đã nói:
“Sinh tiền giáo dưỡng đắc nhơn,
vô tử như hữu tử.
Một hậu thanh danh tại thế tuy
vong giả bất vong”
Trên tinh thần hòa hợp, tứ chúng
đồng tu, lục hòa cộng trụ, tình Linh sơn cốt nhục, Nghĩa Thích tử côn bằng, một
cội sinh năm nhánh như nhau, suối Tào Khê nước chảy từ nguồn, dòng đạo mạch sáng
soi muôn thuở, Hòa thượng đã thể hiện trọn vẹn tinh thần thống nhất Phật giáo
Việt Nam, góp phần xây dựng thành công ngôi nhà Giáo hội Phật giáo Việt Nam và
Thành hội Phật giáo Tp. HCM trong những ngày đầu khó khăn thử thách của lịch sử,
phát triển vững mạnh trang nghiêm trong lỏng dân tộc. Quả thật!
“Cùng nhau thực hiện lục hòa,
Trong tình đạo pháp chan hòa Bắc
Nam”.
Nhìn lại đoạn đường Hoà thượng
đã đi qua, thời gian Hòa thượng đã hiện hữu trong cõi đời, mỗi bước chân đi đều
in đậm dấu chân Đạo pháp, hình ảnh hiền hòa khả kính của Hoà thưoơng là hình ảnh
bất diệt trong tâm hồn người con Phật, trong tình Pháp lữ đại thừa, mổi lời nói
còn đọng lại tiếng đạo tình, từ hơi thở là mạch sống rạt rào của đạo mạch, hương
giới đức vẫn còn thơm lây, chan hòa trong vũ trụ, làm khơi dậy sức sống miên
trường cho đạo pháp. Bao công đức, những hạnh nguyện là những trang sử sáng
ngơì và sóng động cuả Phật pháp. Bao công đức, những hạnh nguyện là những
trang sử sáng ngời và sống động của Phật giáo Việt Nam, và gương sáng cho đàn
hậu thế soi chung và làm hải đăng định hướng cho lộ trình trên bước đường phụng
sự đạo pháp và chúng sinh.
Quả thật !
“Hư không còn có ngày mòn
Tấm gương đức hạnh sắt son đời
đời”
Theo dòng thời gian vận hành,
không gian biến dịch, vạn vật đổi thay, luật vô thường đã cuốn đi những pháp hữu
vi giã tạm, Hòa thượng không còn hiện hữu trong cõi đời, nhưng Pháp thân Hòa
thượng vẫn còn hằng hữu quang minh, công đức và đạo hạnh Hoà thượng hiến dâng
cho Đạo pháp và chúng sinh vẫn còn sống mãi trong lòng người con Phật và trang
sử muôn màu của Phật giáo Việt Nam thời hiện đại. Như người xưa đã nói:
“Ngàn năm bia đá dễ mòn
Ngàn năm tâm khảm vẫn còn khắc
ghi”
Với đôi lời truy niệm thâm ân,
ghi lòng công đức về đạo hạnh vô vàn của cố Hoà thượng. Đồng thời kính nguyện
Giác linh Hòa thượng:
“Linh Sơn nghiã cũ tình xưa
Ta Bà tịnh độ say xưa pháp màu
Ngàn sau xin nhớ nguyện đầu
Xây tình pháp lữ nhịp cầu tâm
giao
Dù sanh bất cứ nơi nào
Chung lo Phật sự với bao nhiêu
tình
Quyết lòng độ tận chúng sinh
Từ bi trí tuệ thỏa tình ước mong
Không rời bản thể chân không
Tuỳ duyên hóa đạo thong dong mọi
miền”
Tỳ kheo Thích T
