Nhân Vật Phật Giáo Việt Nam

 

 

Kỷ Yếu Sư Bà Đàm Lựu
Chùa Đức Viên - Cali - 2004
Ấn hành

---o0o---

 

Tang Lễ Truyền Thống

 

 

THÀNH PHẦN BAN TỔ CHỨC TANG LỄ
 

BAN CHỨNG MINH

Hòa thượng Thích Tâm Châu

Hòa thượng Thích Thanh Cát

Hòa thượng Thích Mãn Giác

Hòa thượng Thích Giác Nhiên

Hòa thượng Thích Hộ Giác

Hòa thượng Thích Kim Triệu

Hòa thượng Thích Đức Niệm

Hòa thượng Thích Thắng Hoan

Hòa thượng Thích Tâm Thành

Hòa thượng Thích Thanh Đạm

Hòa thượng Thích Trí Hiền

Thượng tọa Thích Thanh An

Thượng tọa Thích Nguyên Lai

BAN TỔ CHỨC

Trưởng ban:  

Thượng tọa Thích Minh Thông

Phó trưởng ban:

Hòa thượng Thích Trí Hiền (đặc trách Tăng vụ)

Thượng tọa Thích Tịnh Từ (đặc trách điều hợp Nghi lễ)

Thượng tọa Thích Minh Đạt (đặc trách Trật tự)

Ni sư Thích nữ Như Hòa (đặc trách Tài vụ)

Ni sư Thích nữ Giác Hương (đặc trách Tiếp tân)

Ni sư Thích nữ Nguyên Thanh (đặc trách Ni vụ)

Ban thư ký:

Đại đức Thích Hạnh Tuấn

Đại đức Thích Quảng Chơn

Đại đức Thích Minh Đức (đặc trách điều hợp)

Đại đức Thích Minh Thiện

Đại đức Thích Đức Tuấn

Đại đức Thích Từ Lực

Sư cô Thích nữ Tiến Liên

Sư cô Thích nữ Thanh Ý

Ban Nghi lễ:

Nghi lễ theo truyền thống miền Bắc:

 

Hòa thượng Thích Tâm Thành

Hòa thượng Thích Trí Hiền

Đại đức Thích Đức Tuấn

 

Nghi lễ theo truyền thống miền Trung:

Đại đức Thích Giác Như

Đại đức Thích Bổn Đạt

Đại đức Thích Thiện Duyên

Đại đức Thích Pháp Chơn

Đại đức Thích Phước Toàn

 

Nghi lễ theo truyền thống miền Nam:

Thượng tọa Thích Tâm Thọ

Thượng tọa Thích Minh Mẫn

Thượng tọa Thích Thiện Thinh

Ban tài vụ:

Ni sư Thích nữ Như Hòa

Sư cô Đàm Khiết

Ban tiếp  tân:

Hòa thượng Thích Tâm Thành

Ni sư Thích nữ Giác Hương

Sư cô Thích nữ Trung Chính

Sư cô Thích nữ Nhật Hải

Sư cô Thích nữ Nhật Hiếu

Sư cô Đàm Siêu

Phật tử chùa Đức Viên

Giáo viên trường Việt ngữ Đức Viên

Ban tiếp lễ và xướng ngôn:

Đại đức Thích Giác Như

Đại đức Thích Bổn Đạt

Sư cô Thích nữ Minh Nghiêm

Ban trật tự:

Thượng tọa Thích Minh Đạt

Đại đức Thích Từ Lực

Sư chú Thích Phổ Hòa

Đoàn cựu huynh trưởng San Jose

Gia đình Phật tử

Đoàn Hướng đạo Phật tử

Cảnh sát thành phố San Jose

Ban vận chuyển và cư trú:

Thượng tọa Thích Thiện Tâm

Đại đức Thích Nhật Huệ

Phật tử chùa Đức Viên

Ban trai phạn:

Chùa Quang Nghiêm

Chùa Duyên Giác

Trung tâm Phật Giáo Hayward

Chùa An Lạc

Chùa Đức Viên

Ban thị giả:

Đại đức Thích Giác Minh

Đại đức Thích Quảng Diệu

Sư cô Thích nữ Trung Hậu

Ni cô Thích nữ Chúc Minh

Ni cô Viên Thành

Ni cô Viên Bảo

Quý sư chú chùa Quang Nghiêm và TTPG Hayward

Ban thiết trí và trang hoàng:

Thượng tọa Thích Quảng Thanh

Thượng tọa Thích Thiện Tâm

Đại đức Thích Nhật Huệ

Đại đức Thích Pháp Chơn

Sư cô Thích nữ Hạnh Thanh

Sư cô Đàm Nhật

Sư cô Đàm Khiết

Phật tử chùa Đức Viên

Ban phim ảnh, ánh sáng, và âm thanh:

Đại đức Thích Nhật Huệ

Ni cô Viên Diệu

Phật tử chùa Đức Viên

Ban y tế:

Bác sĩ  Huỳnh Thêm

Bác sĩ  Phan Đông Tùng

Bác sĩ  Nicole Thái Hồng Phương

Bác sĩ  Huỳnh văn Minh

Bác sĩ  Trần Đức Thắng

Trần Lan Anh

Ban chung cổ:

Quý sư chú chùa Quang Nghiêm

Phật tử chùa Đức Viên

Ban vệ sinh:

Sư cô Đàm Định

Phật tử chùa Đức Viên

 

CHƯƠNG TRÌNH TANG LỄ

Thứ Bảy, ngày 27/3/1999

9:00     Đưa nhục thân Sư Bà đến nhà quàn để làm thủ tục y tế

17:00   Đón nhục thân Sư Bà về lại Chùa

Tại Linh Đường: Bắt đầu luân phiên niệm Phật không gián đoạn trong suốt thời gian Tang lễ.

Chủ Nhật, ngày 28/3/1999

15:00   LỄ NHẬP QUAN

·        Sái tịnh, niêm hương, lễ Tam Bảo

·        Tụng chú Đại Bi (3 biến), gồm có:

-  HT Thích Mãn Giác khai ấn Kim quan  (biến thứ nhất)

- Môn đồ pháp quyến võng nhục thân Sư Bà vào Kim quan (biến thứ hai)

- Chư Hòa thượng và ba Sư cô đóng nắp Kim quan (biến thứ ba)

·        Tụng chú Vãng sinh (7 biến)

·        Niệm Phật, nhiễu Phật (một vòng)

·        Tụng Bát nhã

·        Hồi hướng

·        Cung tiễn chư Hòa Thượng về hậu liêu nghỉ ngơi

16:00   LỄ THỌ TANG

Thứ Hai, ngày 29/3/1999  đến Thứ Sáu, ngày 2/4/1999

Trên Chánh Điện: Truy niệm công đức và phúng viếng của các Tự viện, Hội đoàn theo thời khóa.

5:30     Công phu khuya

9 -11  Truy niệm công đức và phúng viếng

11:30   Tiến Linh

13-16  Truy niệm công đức và phúng viếng

16:30   Mông sơn thí thực

17:30-20:00  Truy niệm công đức và phúng viếng

19:30   Thời Tịnh độ

Thứ Sáu, ngày 2/4/1999

14:00   LỄ TỤNG GIỚI BỒ TÁT  VÀ THỈNH LONG VỊ SƯ BÀ BÁI YẾT TAM BẢO

·        Cung thỉnh chư Tôn Đức Tăng Ni quang lâm Chính Điện

·        Lời tác bạch của Môn đồ Hiếu quyến

·        Lễ Phật cầu nguyện và Lời cảm niệm với Giác linh Sư Bà

·        Cung thỉnh chư Tôn Đức Tăng Ni quang lâm Linh đường để tụng giới Bồ tát

·        Lễ tụng giới Bồ tát

·        Cung thỉnh Long vị Sư Bà bái yết Tam Bảo

·        Hồi hướng - Hoàn mãn

Thứ Bảy, ngày 3/4/1999

9:30     LỄ DI QUAN

1.      Cung thỉnh chư Tôn đức Tăng, Ni quang lâm Linh Đường

2.      Giới thiệu chương trình

3.      Giới thiệu chư Tôn đức Chứng Minh

4.      Diễn văn của Ban tổ chức (TT Thích Minh Thông)

5.      Tuyên đọc Tiểu sử Sư Bà tọa chủ (SC Đàm Khiết)

6.      Cảm niệm của Môn đồ pháp quyến (SC Đàm Siêu)

7.      Môn đồ pháp quyến đảnh lễ tiễn biệt Giác Linh và đóng Kim quan

8.      Cung thỉnh chư tôn Hòa thượng chứng minh niêm hương bạch Phật

9.      Tán Dương chi

10.  Lễ sái tịnh

11.  Tụng Bát-nhã và chú Vãng sinh

12.  Hiến trà và pháp quyến đảnh lễ Giác Linh

13.  Lễ triệt linh sàng

14.  Hòa thượng chứng minh tuyên Pháp ngữ niệm Tiếp dẫn

15.  Lễ động quan

12:30   LỄ TRÀ-TỲ

1.      Đạo từ của Hòa thượng Thượng thủ Thích Tâm Châu

2.      Lời cảm tạ của Ban tổ chức (TT Thích Minh Đạt)

3.      Môn đồ pháp quyến lễ tạ chư tôn Thiền đức

4.      Thỉnh kim quan đến hỏa đàn

5.      Lễ khai hỏa đàn (HT Thích Mãn Giác)

            14:30   Thỉnh Long vị và Di ảnh trở về Đức Viên an vị

            15:00   Cung thỉnh chư tôn Thiền đức thụ trai

            16:00   Cúng Sơ Thất

            18:00   Thỉnh linh cốt Sư Bà trở về Chùa

 

LỊCH TRÌNH LỄ TRUY NIỆM CÔNG ĐỨC

VÀ PHÚNG VIẾNG CỦA CÁC CHÙA VÀ HỘI ĐOÀN

 

 

 

 

ĐẠO TỪ

HT Thượng Thủ Thích Tâm Châu

Kính bạch chư Tôn Hòa Thượng, chư Thượng Tọa, Đại Đức Tăng, Ni,

Thưa Toàn thể Đồng bào Phật tử,

Hôm nay, trước giờ làm lễ trà tỳ Sư Bà Đàm Lựu hiệu Thích Diệu Thanh chắc chắn rằng chư tôn Hoà Thượng, chư Thượng Tọa, Đại Đức Tăng, Ni cũng cảm niệm như tôi.  Đối với Sư Bà Đàm Lựu là một vị tu sĩ từ thuở nhỏ cho đến lúc viên tịch, lúc nào cũng giữ giới hạnh thanh tịnh, đem tinh thần từ bi hỷ xả đối với  tất cả và tận tụy hy sinh, làm việc, nhẫn nhục, chịu đựng cho đến khi viên tịch.  Công đức ấy, tất cả Thập phương Tam Bảo chứng minh, tất cả Tăng-già và thiện tín đều thấy rõ.  Giờ phút này, toàn thể Đại Chúng nhất tâm cầu nguyện Sư Bà được cao đăng Thượng phẩm.  Tất cả công hạnh của Sư Bà còn lưu lại, chắc chắn rằng đệï tử của Sư Bà, pháp quyến của Sư Bà, luôn luôn y theo hạnh nguyện của Sư Bà để cùng đạt đến đích là phụng sự Tam Bảo, phụng sự chúng sinh.  Sứ mệnh của Sư Bà, đức hạnh của Sư Bà luôn luôn là tinh thần từ bi, nhẫn nhục, khiêm cung, hòa ái để phụng sự đạo, phụng sự chúng sinh.  Vậy pháp quyến của Sư Bà luôn đem tinh thần lục hoà mà đối xử với nhau, đem tinh thần đoàn kết trong sự làm việc và tinh tiến tu hành làm trọn sứ mạng là người con Phật và đệ tử của Sư Bà.

Rất mong mỏi pháp quyến y theo tinh thần đó, để sau này xứng đáng là đệ tử, là pháp quyến của Sư Bà.  Giờ phút này, chư Tôn Đức Tăng-già, tất cả thập phương thiện tín một lần nữa nhất tâm cầu nguyện Giác Linh Sư Bà vãng sanh Lạc quốc.

 

Diễn văn của Ban Tổ chức

Sự tịch diệt của Sư Bà đã để lại cho hậu thế một đức tính khiêm cung giới hạnh, cần mẫn tận tụy phục vụ đạo và đời, tạo dựng một đạo tràng Đức Viên mang mầu sắc văn hóa đặc thù Việt tộc.  Song song với sắc tướng thiết lập chùa cảnh, Sư Bà còn đặc biệt lưu tâm mở các khoá tu học, hướng dẫn Phật tử huân tu Tịnh độ chuyên chú niệm Phật mà các bậc Danh Tăng Tổ Sư miền Bắc xưa kia đã chứng đắc đạo quả.  Chính điểm đó tiếng niệm NAM MÔ A DI ĐÀ PHẬT đã vang vọng suốt 8 ngày trong tang lễ Sư Bà và mong rằng chương trình tiến tu hành đạo pháp môn này sẽ được các pháp tử môn đồ kế thừa hoằng truyền đạo nghiệp.  Công nghiệp của Sư Bà đã in sâu vào giáo sử truyền bá Phật đạo của đoàn sứ giả Như Lai tại Hoa Kỳ.

Hôm nay, trước sự vân tập của quý Ngài và chư quý vị về đạo tràng Đức Viên, cung tiễn kim quan của Sư bà Đàm Lựu hiệu Thích Diệu Thanh tới hỏa đàn để thiết lễ trà tỳ.  Sự hiện diện của quý Ngài và quý vị đã thể hiện tinh thần thương kính một bậc chân tu đạo hạnh trong hàng Ni giới, đã từng dâng hiến trọn cuộc đời cho lý tưởng tiến tu Phật đạo và phục vụ chúng sinh.

Thay mặt cho Ban tổ chức tang lễ và pháp quyến môn đồ chúng tôi trân trọng tri ân công đức của quý Ngài và quý vị đã niệm tình đồng đạo, đồng hương góp lời cầu nguyện cho Giác Linh Sư Bà được thượng phẩm thượng sinh cao đăng Phật quốc.

Chúng con kính thỉnh Hoà thượng Thượng Thủ Thích Tâm Châu chủ lễ, Hoà thượng Trị Sự Trưởng Thích Thanh Cát và Hoà thượng Hội Chủ Thích Mãn Giác chứng minh cùng chư Tôn Giáo phẩm đại chúng đồng hành lễ.

Nam Mô Chứng Minh Sư Bồ Tát Ma Ha Tát tác đại chứng minh.  

T. T. Thích Minh Thông,

Trưởng ban tổ chức Tang lễ Sư bà Đàm Lựu

tọa chủ chùa Đức Viên, San Jose

 

 

TIẾN TRÌNH TANG LỄ

Trích từ các báo địa phương 

Báo Tin Việt (1/4/99): 

Buddhist leader's death draws faithful

Vietnamese nun Dam Luu built San Jose Temple

    San Jose Mercury News, ngày04.04.1999

From throughout California and as far away as Europe, more than 3,000 Vietnamese Buddhists came to a temple in San Jose on Saturday morning to pay respect to the nun who built it into one of the biggest in the nation--and one of the few run by women.  Thich Dam Luu, who two decades ago fled her native Vietnam on a boat and later came to San Jose to found the Chua Duc Vien, or Virtue Fulfilled Temple, died of cancer March 26 at the age of 67.

As abbess, she started the temple in a small house and over the years-raised funds to construct a magnificent temple of ancient Chinese design on McLaughlin Avenue just south of Tully Road.  Opened only five years ago, it is a Vietnamese convent where nuns and novices learn the teachings of Buddha and where Dam Luu taught people in the Vietnamese community as well.

And so, on Saturday morning in the temple she built, Buddhist monks and nuns in shaved heads and brown or yellow robes prayed for Dam Luu.  As hundreds of Vietnamese attended the memorial services inside, several hundred others braved gusty, cold winds to watch the prayers on closed-circuit television outside.

After the memorial, a long funeral cortege led by three pickup trucks topped with flower-bedecked scaffolding traveled two miles west on Tully Road to carry Dam Luu to Oak Hill Memorial Park. 

"In Buddhism, when the master passes away, he or she will go to heaven.  We're not allowed to cry for her.  We just pray for her, " said Quoc Tran of San Jose, one of Dam Luu's students who rode on one of the flower trucks.  "Today I have come to pay respect to her for all the things she taught to me," he said. 

Tran said mourners came from Sacramento, Los Angeles and as far away as France for the prayer services.

Born to poor farmers in a northern Vietnam village, she was raised by the nuns at a Buddhist temple and was educated to be a nun.  She grew up to be called Dam Luu--a spiritual name meaning Mother of Buddha.  After graduating from high school, she studied sociology at a college in West Germany, then returned to Vietnam in 1969 to practice Buddhism.

There she operated a home for war orphans, including children of American servicemen.  But when Saigon fell in 1975, the communists "took everything  away and threw everybody in the streets," she said in a 1993 interview with the Mercury News.

Dam Luu eventually fled Vietnam in a small boat overloaded with 200 refugees with no water or food, suffering through a six-day journey to Malaysia.  There she stayed, in a refugee camp, for nearly two years until she was sponsored to come to the United States by Thanh Cat, a monk at Giac Minh temple in East Palo Alto.

Assigned to practice Buddhism in San Jose, she started the new temple in a rented house in the early 1980s and began raising the money to build a permanent facility.  Dam Luu save for 10 years to raise the $400,000 down payment.

About 30 percent came from recycling newspapers, cans, bottles, cardboard boxes and computer paper, while the remainder came from donations from 3,000 temple members throughout the Bay Area.

At the end of 1993, she and the other nuns presided over the new, million-dollar temple a 9,000-square-foot building with stone pillars and iron gates.  The temple has not been without controversy, however.

Last year, crowds of Vietnamese staged noisy demonstrations in front of the temple to protest the presence of a Buddhist monk whom they accused of having ties to the Viet Cong during the Vietnam War.

But the temple's nuns said the demonstrators were mistaken in their beliefs about the 93-year-old monk and that his visit was purely religious, coinciding with Buddha's birthday.  And Buddhist tradition dictates they must extend their welcome to any visiting Buddhist monk or nun.

 

 

---o0o---

 

ĐẠO TỪ

---o0o---

 

Đạo từ Hòa Thượng
  Thượng Thủ Thích Tâm Châu của  Hòa Thượng Thượng Thủ Thích Tâm Châu

 

Kính bạch chư Tôn Hòa Thượng,
chư Thượng Tọa, Đại Đức Tăng, Ni,
Thưa Toàn thể Đồng bào Phật tử,

Hôm nay, trước giờ làm lễ trà tỳ Sư Bà Đàm Lựu hiệu Thích Diệu Thanh chắc chắn rằng chư tôn Hoà Thượng, chư Thượng Tọa, Đại Đức Tăng, Ni cũng cảm niệm như tôi.  Đối với Sư Bà Đàm Lựu là một vị tu sĩ từ thuở nhỏ cho đến lúc viên tịch, lúc nào cũng giữ giới hạnh thanh tịnh, đem tinh thần từ bi hỷ xả đối với  tất cả và tận tụy hy sinh, làm việc, nhẫn nhục, chịu đựng cho đến khi viên tịch.  Công đức ấy, tất cả Thập phương Tam Bảo chứng minh, tất cả Tăng-già và thiện tín đều thấy rõ.  Giờ phút này, toàn thể Đại Chúng nhất tâm cầu nguyện Sư Bà được cao đăng Thượng phẩm.  Tất cả công hạnh của Sư Bà còn lưu lại, chắc chắn rằng đệï tử của Sư Bà, pháp quyến của Sư Bà, luôn luôn y theo hạnh nguyện của Sư Bà để cùng đạt đến đích là phụng sự Tam Bảo, phụng sự chúng sinh.  Sứ mệnh của Sư Bà, đức hạnh của Sư Bà luôn luôn là tinh thần từ bi, nhẫn nhục, khiêm cung, hòa ái để phụng sự đạo, phụng sự chúng sinh.  Vậy pháp quyến của Sư Bà luôn đem tinh thần lục hoà mà đối xử với nhau, đem tinh thần đoàn kết trong sự làm việc và tinh tiến tu hành làm trọn sứ mạng là người con Phật và đệ tử của Sư Bà.

Rất mong mỏi pháp quyến y theo tinh thần đó, để sau này xứng đáng là đệ tử, là pháp quyến của Sư Bà.  Giờ phút này, chư Tôn Đức Tăng-già, tất cả thập phương thiện tín một lần nữa nhất tâm cầu nguyện Giác Linh Sư Bà vãng sanh Lạc quốc.

 

DIỄN VĂN CỦA BAN TỔ CHỨC

 

-   Kính bạch Hòa thượng Thượng Thủ,

Giáo Hội Tăng-già Phật Giáo Việt Nam trên Thế giới.
-   Kính bạch Hòa thượng Trị Sự Trưởng

Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ.
-   Kính bạch Hòa thượng Hội Chủ

Tổng Hội Phật Giáo Việt Nam tại Hoa Kỳ.
-   Kính bạch chư tôn Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức Tăng, Ni thuộc các Giáo hội, hội đoàn, tự viện.
-   Kính thưa quý vị đại diện các Tôn giáo bạn, quý vị đại diện các cơ quan Truyền thanh, Truyền hình, báo chí Việt ngữ.
-   Kính thưa quý vị thiện hữu Phật tử.

Kính thưa chư quý vị,

Đời người ví tựa như cánh bướm bông hoa,
Vận hạn tới nơi như nắng chiều sương sớm.

Nhớ xưa:

Đức Phật mình cao trượng sáu, cũng còn tịch diệt chốn song lâm,
Lão Quân thuốc luyện chín viên, trót hết hồn quy nơi thệ thủy
Bành Tổ sống tám trăm năm,
Nhan Hồi tuổi hơn ba chục.
Trẻ già dẫu khác,
Sống thác hơn chi?

Lại như:

Tam Hoàng tuổi thọ chẳng khỏi luân hồi,
Ngũ Đế sống lâu chưa là bất tử.

 Là người ai cũng trải qua định luật hữu sinh tất hữu diệt, Sư bà Đàm Lựu hiệu Thích Diệu Thanh thị tịch cũng theo giòng sinh diệt của các bậc tiền hiền cổ Thánh.

Nhà thơ Trung Hoa Văn Thiên Tường đã nói:

 

Nhân sinh tự cổ thùy vô tử,
Lưu thủ đan tâm chiếu hãn thanh.

 Sự tịch diệt của Sư Bà đã để lại cho hậu thế một đức tính khiêm cung giới hạnh, cần mẫn tận tụy phục vụ đạo và đời, tạo dựng một đạo tràng Đức Viên mang mầu sắc văn hóa đặc thù Việt tộc.  Song song với sắc tướng thiết lập chùa cảnh, Sư Bà còn đặc biệt lưu tâm mở các khoá tu học, hướng dẫn Phật tử huân tu Tịnh độ chuyên chú niệm Phật mà các bậc Danh Tăng Tổ Sư miền Bắc xưa kia đã chứng đắc đạo quả.  Chính điểm đó tiếng niệm NAM MÔ A DI ĐÀ PHẬT đã vang vọng suốt 8 ngày trong tang lễ Sư Bà và mong rằng chương trình tiến tu hành đạo pháp môn này sẽ được các pháp tử môn đồ kế thừa hoằng truyền đạo nghiệp.  Công nghiệp của Sư Bà đã in sâu vào giáo sử truyền bá Phật đạo của đoàn sứ giả Như Lai tại Hoa Kỳ.

Hôm nay, trước sự vân tập của quý Ngài và chư quý vị về đạo tràng Đức Viên, cung tiễn kim quan của Sư bà Đàm Lựu hiệu Thích Diệu Thanh tới hỏa đàn để thiết lễ trà tỳ.  Sự hiện diện của quý Ngài và quý vị đã thể hiện tinh thần thương kính một bậc chân tu đạo hạnh trong hàng Ni giới, đã từng dâng hiến trọn cuộc đời cho lý tưởng tiến tu Phật đạo và phục vụ chúng sinh.

Thay mặt cho Ban tổ chức tang lễ và pháp quyến môn đồ chúng tôi trân trọng tri ân công đức của quý Ngài và quý vị đã niệm tình đồng đạo, đồng hương góp lời cầu nguyện cho Giác Linh Sư Bà được thượng phẩm thượng sinh cao đăng Phật quốc.

Chúng con kính thỉnh Hoà thượng Thượng Thủ Thích Tâm Châu chủ lễ, Hoà thượng Trị Sự Trưởng Thích Thanh Cát và Hoà thượng Hội Chủ Thích Mãn Giác chứng minh cùng chư Tôn Giáo phẩm đại chúng đồng hành lễ.

Nam Mô Chứng Minh Sư Bồ Tát Ma Ha Tát tác đại chứng minh.

 T. T. Thích Minh Thông,
Trưởng ban tổ chức Tang lễ Sư bà Đàm Lựu tọa chủ chùa Đức Viên, San Jose

 

---o0o---

TIẾN TRÌNH TANG LỄ

  Trích từ các tờ báo điạ phương

Báo Tin Việt (1/4/99): 

 *  Trầm trọng từ nửa năm qua:  Được biết, từ cuối tháng 9/98, Bác sĩ điều trị đã thông báo cho Sư Bà và Ni chúng của Chùa biết tình trạng các căn bệnh nan y mà y học bó tay là ung thư, đông máu và tiểu đường đến hồi tái phát đã ở mức trầm trọng, không còn có thể chạy chữa được nữa và chuyện ra đi của Sư Bà không biết trước là sẽ đến vào lúc nào.  Bác sĩ khuyên Sư Bà trở về chùa tĩnh dưỡng chờ ngày viên tịch. Tuy nhiên, còn nước vẫn còn tát, các đệ tử và Phật tử vẫn cố gắng, nỗ lực tìm đủ mọi thầy, mọi thuốc với ước nguyện duy trì hơi thở của vị Tọa chủ kính thương.

       Cũng từ khi các chứng bệnh nan y tái phát, đã có nhiều tin đồn được tung ra là Sư Bà đã từ trần.  Các tin tức sai lầm này, một hai tuần lại được loan truyền.  Nhưng lần nào kiểm chứng lại thì đều là không chính xác.

       Gần nửa năm nay, dù cố gắng chữa chạy với đủ cách thức, với sự điều trị tự nguyện của nhiều bác sĩ nhưng bệnh trạng của Sư Bà vẫn không thuyên giảm và một ngày một trầm trọng hơn.  Với bản tính thích sống trong tĩnh mịch, tránh tối đa mọi cuộc tiếp xúc với trần duyên, thời gian nửa năm trước ngày viên tịch việc gặp gỡ, tiếp xúc với Sư Bà càng trở nên hiếm hoi.

       Từ sau Tết Nguyên Đán, Sư Bà đã giới hạn tối đa việc tiếp xúc với Ni chúng và Phật tử để chuyên tâm niệm Phật.  Ngoài một lần, theo thỉnh cầu của Ni chúng, Sư Bà từ phòng tĩnh dưỡng đã lên Chánh Điện trong cuộc gặp gỡ chung một số Ni chúng và Phật tử ở một buổi chúc thọ đơn sơ nhưng không kém phần trang nghiêm.  Trong buổi chúc thọ này, mọi người nhìn thấy Sư Bà nét mặt tươi tỉnh, dù không nói ra, nhưng mọi người đều biết đó là lần chúc thọ cuối cùng Sư Bà tham dự cầu nguyện.  Tình trạng chạy chữa vẫn tiếp tục, nhưng không có hiệu quả, sức khỏe của Sư Bà một ngày một sút giảm thấy rõ. Vào ngày thứ hai, 15/3/1999, Sư Bà đã quyết định xả bỏ nhục thân để về cõi Tây Phương hầu đức Phật Tổ.  Từ đó, Sư Bà hàng ngày, vào những lúc yên tĩnh, vẫn cố gắng thăm dạo trong khuôn viên Chùa.  Đến thứ tư, 24/3/99 thì Sư Bà hoàn toàn nằm một chỗ, nhưng vẫn tỉnh táo niệm Phật kéo dài cho đến 7 giờ tối ngày thứ Sáu, 26/3 và ra đi lúc 9:27 phút cùng ngày.

       Cũng vào những ngày mà khởi điểm là bắt đầu từ ngày thứ hai, 15/3, Chùa Đức Viên trong âm thầm chuẩn bị Tang lễ cho Sư Bà.  Nhiều tháng trước đây, khi căn bệnh nan y của Sư Bà tái phát, vào những ngày thứ bảy và chủ nhật hàng tuần, Chùa đều tổ chức những lễ Cầu An cho Sư Bà.  Thế nhưng, kể từ ngày Sư Bà quyết định xả bỏ nhục thân, không tiếp tục việc chữa chạy, thì Chùa Đức Viên đã đổi chương trình lễ Cầu An cho Sư Bà thành lễ Cầu Nguyện cho Sư Bà thoát khỏi trần duyên nghiệp chướng, sớm siêu sinh Tịnh Độ.

*  Hàng Giáo Phẩm Phật Giáo nhìn mặt lần cuối cùng:  Chiều Chủ Nhật, 21/3/1999, hầu như đa số chư Tôn Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức Tăng, Ni trong hàng giáo phẩm Phật Giáo Việt Nam khắp thế giới đã vân tập về Chùa Đức Viên trong một buổi lễ Cầu nguyện cho Sư Bà sớm siêu thoát và cũng là để nhìn mặt lần cuối cùng vị Sư Bà mà Thiền Sư Nhất Hạnh đặt cho cái tên là "Giọt Sương Mong Manh Trong Buổi Sớm."  Vào giờ phút này thì sức khỏe Sư Bà chỉ còn heo hắt như ngọn đèn trước gió.  Cũng trong lần vân tập về Chùa Đức Viên lần này, chư Tôn đức đã thảo luận sơ bộ một ban Tổ chức Tang lễ trước để đáp ứng kịp thời khi Sư Bà viên tịch.  12 vị Hòa Thượng có uy tín đã được mời vào ban Chứng minh.  Riêng ban Tang lễ, những vị lãnh đạo tinh thần của Phật tử được đề cử vào là những nhân vật ở tương đối gần San Jose như ở Nam California, ở Stockton... để Tang lễ của Sư Bà không vì việc khó khăn trong vấn đề di chuyển mà bị chậm trễ.

       Các tin tức mà phái viên Tin Việt thu thập được, ngay từ buổi lễ cuối cùng này, BTC Tang lễ được thành lập với toàn bộ chư Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức Tăng, Ni và hàng cư sĩ Phật tử chỉ phụ giúp cho quý vị này chứ không được đề cử vào bất cứ vai trò chính thức nào, cho dù là những cư sĩ rất thân cận với chùa Đức Viên.  Điều này, nói lên sự quý trọng của quý vị lãnh đạo tinh thần Phật Giáo đối với công đức mà Sư Bà đã đóng góp cho Phật Giáo Việt Nam.

*  Phước hạnh lớn: câu chuyện trở thành lịch sử:  Với tựa đề: "Giọt Sương Mong Manh đã tan giữa thinh không, Hoàng Quân, trong một bài viết được đăng tải trên Sàigòn USA số phát hành đầu tuần đã viết:

       "Sư Bà Đàm Lựu, một Ni sư mà tên tuổi gắn liền với câu chuyện nhặt giấy báo cũ, lượm lon để xây chùa, ngày nay mỗi khi nhắc đến chùa Đức Viên hay Trung Tâm Việt Ngữ Đức Viên thì hầu như ai ai, trong đạo hay ngoài đời cũng đều nhớ tới người tu sĩ Phật giáo đó.  Tuần trước, đông đảo Tăng Ni của Phật giáo VN tại hải ngoại, từ khắp nơi trên thế giới đã vân tập về chùa Đức Viên để cầu an và viếng thăm Sư Bà lần chót, sau khi hay tin bệnh viện có lời khuyên đem Sư Bà về Chùa tĩnh dưỡng chờ ngày viên tịch, y học đã bó tay.  Nhiều Phật tử nói rằng đó là một phước hạnh lớn của Sư Bà.  Nếu như lần này Sư Bà qua khỏi, câu chuyện sẽ trở thành lịch sử, nếu không, thì câu chuyện cũng là lịch sử đượm nhiều tiếc thương.  Sư Bà viên tịch vào lúc 21 giờ 27 phút đêm thứ Sáu ngày 26 tháng 3 nhằm ngày 9 tháng 2 năm Kỷ Mão, trụ thế 67 tuổi.  Buồn và thương tiếc là tâm trạng chung của Phật tử và đạo hữu chùa Đức Viên tại San Jose cùng những ai đã từng có những sinh hoạt hay liên hệ với chùa Đức Viên."

*  Một BTC Tang Lễ hùng hậu : Ngay sau khi Sư Bà qua đời, vào tối thứ Sáu, 26/3, thành phần BTC Tang lễ quy tụ quý Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức Tăng, Ni trên thế giới đã được thành lập trước đó được chính thức công bố.  BTC Tang lễ này gồm có:

       Ban Chứng Minh Tang lễ gồm có: Hòa thượng Thích Thanh Cát, Chùa Giác Minh, Cali; Hòa thượng Thích Tâm Châu, Tổ Đình Từ Quang, Canada; Hòa thượng Thích Giác Nhiên, Tổ Đình Minh Đăng Quang, Cali; Hòa thượng Thích Mãn Giác, Chùa Việt Nam, Cali; Hòa thượng Thích Hộ Giác, Giáo Hội Nguyên Thủy; Hòa thượng Thích Đức Niệm, Giám Đốc Phật Học Viện Quốc Tế; Hòa thượng Thích Thắng Hoan, Hải Ngạn Tịnh Thất, Cali; Hòa thượng Thích Trí Hiền, Chùa Pháp Quang, Texas; Hòa thượng Thích Thanh Đạm, Chùa Giác Hoàng, Washington D.C.; Hòa thượng Thích Tâm Thành; Hòa thượng Thích Thanh An, An Tường Tự viện, Oakland;  Hòa thượng Thích Nguyên Lai, Chùa Duyên Giác, Cali; Hòa thượng Thích Kim Triệu, Như Lai Thiền Viện, Cali và nhiều chư tôn thiền đức khác...

       BTC Tang lễ gồm có Thượng tọa Thích Minh Thông, Nam Cali, Trưởng Ban, Phó Trưởng Ban gồm quý Ngài sau đây: Hòa thượng Thích Trí Hiền, Chùa Pháp Quang, Cali, đặc trách Tăng vụ; Thượng tọa Thích Tịnh Từ, Tu Viện Kim Sơn, đặc trách Kinh Sư; Thượng tọa Thích Minh Đạt, Chùa Quang Nghiêm Stockton, đặc trách Trật tự; Ni Sư Thích nữ Như Hòa, Chùa Dược Sư, Santa Ana, đặc trách Tài vụ; Ni Sư Thích nữ Giác Hương, Chùa Vạn Hạnh, Seatle, đặc trách Tiếp tân và Ni Sư Thích nữ Nguyên Thanh, Chùa An Lạc, San Jose, đặc trách Ni vụ.

       Ngoài ra, một Ban Thư Ký cũng gồm các Thượng Tọa, Đại Đức tên tuổi khác tham gia để lo phần Tang lễ cho Sư Bà Đàm Lựu.

*  Nhìn qua màn hình Tivi:     Phái viên Tin Việt có mặt tại Chùa Đức Viên ngay những phút đầu tiên khi Sư Bà mới viên tịch và được quý vị có trách nhiệm cho biết, theo giới luật của nhà Phật, không một cư sĩ hay một Phật tử hoặc một người thường nào được hiện diện trong căn phòng nơi có nhục thân của Sư Bà kể từ khi Sư Bà trút hơi thở cuối cùng.  Trong phòng này, chỉ có các Thượng tọa, Đại đức và các Ni sư ngồi chung quanh hai bên giường đặt nhục thân của Sư Bà được phủ mền vàng, chừa khuôn mặt, luân phiên niệm Phật.  Chương trình tụng niệm này, theo quy luật sẽ kéo dài đúng 8 tiếng đồng hồ.  Nghĩa là vào khoảng 5:30 sáng ngày thứ Bảy, 27/3/99, sau 8 giờ theo giới luật nhà Phật thì ban Tang lễ mới cho phép các cư sĩ, báo chí vào bên trong để viếng hay chụp hình.

       Tuy nhiên, tin tức Sư Bà Đàm Lựu đã viên tịch được loan truyền một cách nhanh chóng.  Ít ra, ngay giây phút đầu tiên đã có hai đài đưa tin tức sơ khởi về sự viên tịch của Sư Bà, đó là Radio Saigon và Saigon Radio hải ngoại. Các Phật tử từ khắp nơi đổ dồn về Chùa mỗi lúc một đông.  Nhưng tất cả chỉ đứng ở bên ngoài căn buồng nhỏ và giản dị, nơi Sư Bà lâm chung.  Căn phòng này là phòng nghỉ riêng của Sư Bà lúc còn sinh tiền.  Để đáp ứng với lòng thương tiếc Sư Bà của Phật tử khắp nơi, BTC Tang lễ cho thực hiện một màn hình tivi, được máy video quay trực tiếp từ trong buồng, mà mọi người Phật tử được nhìn thấy nhục thân của Sư Bà.

       Sau đó, đúng 9:00 sáng nhục thân của Sư Bà sẽ được BTC Tang lễ di chuyển đến nhà quàn Oak-Hill để cho nhà quàn lo thủ tục tẩm liệm theo quy định.  Sau khi được nhà quàn tẩm liệm xong, nhục thể Sư Bà sẽ được di chuyển trở về Chùa Đức Viên vào lúc 4:00 chiều cùng ngày chuẩn bị cho lễ Nhập quan được tổ chức vào ngày hôm sau theo nghi thức nhà Phật.

*  Khoảng 1500 người tham dự LỄ NHẬP QUAN:  Kể từ khi Sư Bà viên tịch, lúc nào Chùa cũng tấp nập người ra vào trung bình ở mức độ khoảng gần 200 người trong khi Chùa tạm thời bớt các khóa lễ theo quy định thường ngày để tổ chức liên tục niệm Phật cho Sư Bà 24/24.  Các Phật tử, dưới sự đôn đốc, chỉ dẫn của hàng Giáo Phẩm trong BTC Tang lễ, trong vòng chưa đầy 2 ngày, kể từ khi Sư Bà viên tịch, đã biến tầng dưới Chánh Điện trở thành một Linh đường vô cùng trang nghiêm để chuẩn bị cho buổi lễ chính thức khởi đầu cho 7 ngày Tang lễ.  Đó là Lễ Nhập Quan, theo đúng nghi thức Phật Giáo.

       Theo chương trình, lễ Nhập quan sẽ được chính thức tổ chức vào lúc 3:00 chiều ngày Chủ nhật, 28/3, thế nhưng trong ngày này số người hiện diện trong chùa đông đảo hẳn lên.  Lúc cao điểm, là lúc 3:00 chiều, chúng tôi ghi nhận có khoảng trên 1500 người có mặt tại nơi đây: trong Chánh Điện, dưới Linh Đường ... Riêng ở Chánh Điện, ngoại trừ một lối đi nhỏ để di chuyển, Chánh Điện rộng lớn tràn ngập Phật tử đứng chật kín.  Thật khó khăn để di chuyển trong lúc này.

*  5 Hòa Thượng chứng minh  Lễ Nhập Quan:    Đúng 3 giờ chiều chương trình diễn ra với sự hiện diện của 5 Hòa Thượng trong số 12 Hòa Thượng ở trong Ban Chứng Minh sẽ chủ trì cuộc lễ.  Đó là Hòa Thượng Thích Thanh Cát, Hòa Thượng Thích Mãn Giác, Hòa Thượng Thích Hộ Giác, Hòa Thượng Thích Kim Triệu và Hòa Thượng Thích Đức Niệm và đầy đủ Chư Tăng Ni Nam Bắc, California và một số tiểu bang Hoa Kỳ; đại diện Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất Hải ngoại tại Âu Châu là Thượng Tọa Thích Như Điển cùng một phái đoàn về tham dự Tang lễ.  Trong số những Hòa Thượng tham dự, chúng tôi ghi nhận còn có cả sự hiện diện của Hòa Thượng Thích Giác Lượng ở trong hàng Tăng Ni.

       Chương trình diễn theo tuần tự:

- Ban Cung Nghinh cung thỉnh Chư Tôn Đức Hòa Thượng, Thượng Tọa, Đại Đức hành lễ từ hậu liêu của Chùa đến Chánh Điện.

- Thượng Tọa Thích Minh Đạt, đến từ Stockton, Phó Trưởng Ban Tang Lễ, cung thỉnh quý vị Hòa Thượng, Thượng Tọa chứng minh lễ Nhập quan vào chủ trì các nghi thức.

- Đại diện các môn đồ, pháp quyến của Sư Bà Đàm Lựu đảnh lễ cung thỉnh Chư Tôn Đức Hòa Thượng, Thượng Tọa, Đại Đức và Tăng Ni chứng minh lễ Nhập quan.

* Pháp quyến: 12 đệ tử và 4 dưỡng nữ

       Được biết Sư Bà có tất cả 23 đệ tử và 4 dưỡng nữ.  Các đệ tử của Sư Bà được chia ra làm hai phần được gọi là “Đồng Tử Xuất Gia” và “Y Chỉ Xuất Gia”.

-           Đồng Tử Xuất Gia là những Sư cô khi bắt đầu thọ giới, cạo tóc xuất gia và đến nay chỉ có một Sư Phụ gọi là Nghiệp Sư là người đặt cho pháp hiệu và pháp danh.

Đồng Tử Xuất Gia gồm 15 người:

Sư cô Đàm Nguyệt pháp danh Viên Quang, Sư cô Đàm Thiện pháp danh Viên Thiện, Sư cô Đàm Hợp pháp danh Viên Huệ, Sư cô Đàm Chí pháp danh Viên Nghiệp, Sư cô Đàm Định pháp danh Viên Hạnh, Sư cô Đàm Liên pháp danh Viên Hậu, Sư cô Đàm Dung pháp danh Viên Hòa, Ni cô Đàm Ngộ pháp danh Viên Tâm, Ni cô Đàm Trí pháp danh Viên Thành, Ni cô Đàm Từ pháp danh Viên Đạt, Ni cô Đàm Lý pháp danh Viên Diệu, Ni cô Đàm Nghiêm pháp danh Viên Tường, Ni cô Đàm Âm pháp danh Viên Ngữ, Ni cô Đàm Châu pháp danh Viên Bảo, và Ni cô Đàm Liên pháp danh Viên Hoa.

-           Y Chỉ Xuất Gia là những Sư cô, lúc thọ giới, cạo tóc xuất gia bởi một vị Ni sư khác, nay tiếp tục tu hành học đạo dưới sự chỉ dạy của Sư Bà và nhận Sư Bà là Sư  Phụ gọi là Y Chỉ Sư, được gọi là “Y Chỉ Xuất Gia” là các Sư cô có pháp danh do Nghiệp Sư đặt và pháp hiệu do Y Chỉ Sư đặt.

Những Sư cô này gồm tám người:  Sư cô Đàm Nhật tức Như Phước, Sư cô Đàm Khiết tức Như Nghiêm, Sư cô Đàm Siêu tức Như Nguyên, Sư cô Đàm Tịnh tức Hạnh Thanh, Sư cô Đàm Bình tức Huệ Hảo, Sư cô Đàm An tức Chân Vị, Sư cô Viên Hỷ và Ni cô Chúc Minh.

-           Về pháp quyến, Sư Bà có 4 dưỡng nữ đều là những trẻ em mồ côi.  Sư Bà nhận làm dưỡng nữ khi Sư Bà làm Giám Đốc Cô Nhi Viện Lâm Tỳ Ni tại Sài Gòn.  Đó là Đàm Ngọc Diễm, Đàm Ngọc Nhã, Vũ Ngọc Yến Thu và Hà Thoại Mỹ Quyên.  Ngoài ra, Sư Bà cũng có nam dưỡng tử hiện là một Đại đức đang tu học tại Việt Nam.

       Nội chuyện đặt tên cho hàng đệ tử, chúng ta nhìn thấy tất cả tâm tư, ước nguyện của Sư Bà, một người suốt cả đời nương náu và phục vụ cho ngôi Tam Bảo.  Một con người nguyện xa lánh thế tục từ tấm bé để ở dưới chân Đức Từ Bi.  Đó là: “Nhật Khiết Siêu Nguyệt Thiện Định Hợp Chí Dung Ngộ Từ Trí Lý Âm Nghiêm Liên Hậu Hỷ Châu Tịnh Bình An Minh”.

       Chương trình được tiếp tục trong phần cung thỉnh Chư Tôn Đức Tăng Ni xuống Linh đường.  Tại Linh đường, chỉ có chư Tôn Đức Tăng, Ni chủ lễ, và giới hạn một số khoảng đồng bào Phật tử đã chờ sẵn trong Linh đường từ trước.  Không một ai được bước xuống nơi đây.  Giới truyền thông, báo chí thì Ban trật tự là những Huynh Trưởng của Gia Đình Phật Tử chỉ để cho những người nào có thẻ do Ban Tang lễ cấp mới được vào.  Vào Linh đường chỉ có ký giả Lý Kiến Trúc của Ban Văn Hóa Nam California và phái viên Tin Việt.

       Khi Chư Tôn Đức Tăng Ni tiến vào địa điểm hành lễ, Ban Tang lễ đã cung thỉnh Hòa thượng Thích Thanh Cát, Trưởng Pháp Phái Sơn Môn Trung Hậu tại Hoa Kỳ chủ lễ Sái tịnh Nhục Thân Sư Bà.  Tiếp tục, Hòa Thượng Thích Mãn Giác, chủ lễ Sái tịnh Kim Quan an trí nhục thân Sư Bà.  Sau đó nhục thân Sư Bà được 12 môn đồ và pháp quyến di chuyển đến bên cạnh Kim quan rồi cùng nhau đan tay nâng cao nhục thân Sư Bà đặt vào Kim quan.

       Khi nhục thân Sư Bà đã yên vị trong Kim quan, trong khi đại diện môn đồ gồm ba Sư cô Như Phước, Như Nghiêm và Như Nguyên quỳ lạy theo nghi thức Tôn Giáo thì 3 Hòa Thượng trong ban Chứng minh là Hòa thượng Thích Hộ Giác, Hòa thượng Thích Kim Triệu, Hòa thượng Thích Đức Niệm chủ trì lễ đóng 2/3 nắp Kim quan.

       Sau khi Ban Tang lễ cung thỉnh Chư Tôn Đức Tăng Ni trở về hậu liêu thì một cuộc phát tang tập thể với khoảng 500 người do Thượng Tọa Thích Minh Thông chủ lễ.  Những người thọ tang tập thể này là những Hướng Đạo, Giáo viên và học sinh trường Việt Ngữ Đức Viên, Huynh trưởng, Đoàn viên Gia đình Phật tử và các đồng bào Phật tử.

       Mỗi người chấp nhận thọ tang đều gắn trên ngực mình một mảnh vải màu vàng nhỏ và một huy hiệu có in hình Sư Bà Đàm Lựu với dòng chữ ở bên dưới ghi: “Chúng Con Thương Nhớ Thầy” do chùa Quang Nghiêm cúng dường.

       Sau cuộc phát tang tập thể này, tuần tự nhiều người lần lượt xuống Linh đường để tình nguyện thọ tang.  Phái viên chúng tôi ghi nhận chiều Chủ Nhật, 28/3/99, Chùa Đức Viên tràn ngập những mảnh vải màu vàng nhỏ và huy hiệu Sư Bà gắn trên ngực mọi người.  Hầu như người ta nhìn thấy, đa số người bước ra khỏi Chùa, kể cả những người ngoại quốc, đều gắn băng tang và huy hiệu có hình Sư Bà.

       Theo BTC Tang lễ, Kim quan an trí nhục thân của Sư Bà Đàm Lựu sẽ được quàn cho Tôn đức Hòa thượng, Thượng tọa, Tăng, Ni và tất cả đồng hương viếng thăm hết ngày thứ Sáu, 2/4/1999.  Đến sáng thứ Bảy, 3/4/1999, lễ Trà-tỳ tức di quan hỏa thiêu nhục thân sẽ được tổ chức.  Trong thời gian quàn, theo Ban Tổ Chức Tang lễ, các phái đoàn Phật tử, các Tổ Chức Hội Đoàn, các cá nhân sẽ phúng điếu, chia buồn tại Chánh Điện và sau đó được hướng dẫn xuống Linh đường để viếng Sư Bà trong im lặng.  Việc tổ chức viếng Kim quan của Sư Bà cũng được tổ chức rất quy củ.   Vì theo chương trình, trong suốt những ngày này, chư Tăng Ni và Phật tử luân phiên tụng niệm 24/24.  Do đó, BTC Tang lễ cứ quy định mỗi một tiếng đồng hồ sẽ có một lần, ban Tiếp tân hướng dẫn khách viếng thăm, phúng điếu đến viếng Kim quan.

*  Một Tang lễ thanh tịnh và trang nghiêm nhất:  Với tình hình diễn ra trong những ngày qua, sau khi Sư Bà nằm xuống, người ta dự đoán, vào ngày thứ Bảy, 3/4/1999 tới đây, Tang lễ của Sư Bà được xem là một đám tang sẽ có đông người Việt Nam tham dự nhất trong vùng Bắc Cali từ trước tới nay.

       Nhưng đặc biệt hơn cả, như một xác định về công đức của Sư Bà không những dành riêng cho PGVN và còn là một sự đóng góp cho sự tự do Tôn giáo của Hoa Kỳ, một phái đoàn do ông Thị Trưởng Thành Phố San Jose cùng nhiều nhân vật trong Hành pháp và Lập pháp của Quận hạt Santa Clara vào chiều Thứ Sáu, 2/4/1999, cũng sẽ đến Chùa Đức Viên để chia buồn với chùa Đức Viên và viếng Linh quan Sư Bà.

       [Xin xem phần “Lịch trình Lễ Truy Niệm Công Đức và Phúng Viếng của các Chùa và các Hội đoàn ở trang 7.]

       Ngoài ra, còn có sự phúng điếu của rất nhiều tư nhân, đồng bào Phật tử khắp nơi mà trong những ngày qua diễn ra không dứt.

 LỄ TRÀ-TỲ

Báo Cali Today (8/4/99): "Ngay từ sáng sớm thứ Bảy, khuôn viên chùa Đức Viên đã trở nên đông đảo một cách đáng kể.  Trên đường McLaughlin ngay trước Chùa, 11 chiếc xe chở học sinh (school bus) đã sắp một hàng dài và ngay trong sân Chùa không còn một chỗ đậu xe.  Tôi phải chạy lòng vòng các con lộ của khu nhà xung quanh Chùa mà cũng không tìm ra được một nơi nào để đậu tạm chiếc xe.  Cuối cùng, tôi cũng tìm được một chỗ đậu xe nằm cách Chùa trên 1/ 2 cây số.  Tôi đoán ra được rằng số người đến chùa Đức Viên để tiễn đưa Sư bà Đàm Lựu sẽ đông vô cùng.  Quả đúng như vậy.  Trong Chùa, chật ních người.  Trong Chánh Điện chùa, Phật tử ngồi dày đặc và trong khuôn viên Chùa thật đông người, tụ thành nhiều khu, nhất là khu có những chiếc TV đang chiếu hình Sư Bà nằm yên nghỉ trong chiếc Kim quan được đặt tại Linh đường-ở basement của chùa."

       "Xung quanh Chùa là một màu vàng rực.  Từ trên đường McLaughlin, khách qua đường đã thấy những tấm băng-rôn vàng rực--màu tiêu biểu của Phật giáo.  Xuống Linh đường là một màu vàng bao trùm cả khu basement.  Phải thừa nhận là người nghĩ ra ý kiến trang trí Linh đường là một sáng kiến hay: Vừa kết hợp được tinh thần Phật giáo (màu vàng thật nổi trội) và vừa tiết kiệm được tiền bạc (chi phí chỉ trên 2 ngàn đồng mà thôi).  Thế nhưng, chỉ trong một thời gian ngắn mà tìm ra được chừng ấy vải vàng y là một điều không  dễ dàng, dù cho ngay tại đất Hoa Kỳ này.

       Những túp lều đã được dựng thêm trong khuôn viên Chùa để khách phương xa có thể có chỗ tá túc vài ngày và cũng là nơi tiếp khách trong tuần Tang lễ.  Cho dù khuôn viên Chùa không rộng, nhưng cách tổ chức chu đáo của Ban Tổ chức Tang lễ đã làm cho đám tang, dù là lớn nhất của Bắc Cali trong 24 năm qua, cũng đã diễn ra rất trật tự, chu đáo và gần như không có thiếu sót đáng kể nào."

 Báo Tin Việt (8/4/99):  "Ngay từ sáng sớm, người ta nhìn thấy Cảnh Sát thành phố đã đóng một lane đường, nằm phía phải, sát lề đường để dành ưu tiên cho đoàn xe Tang lễ đã được quy định là 34 chiếc [có cảnh sát dẫn đường, chạy thẳng đến hỏa đàn Oakhill không bị gián đoạn].  Lúc cao điểm, chúng tôi phỏng đoán có khoảng 3,000 người hiện diện tại nơi đây.  Đúng 9:15 sáng, sau ba hồi chuông trống bát nhã, BTC đã cung thỉnh Chư Tôn Hòa Thượng, Thượng Tọa, Đại Đức Tăng, Ni quang lâm chứng minh lễ Di quan mà đi đầu là Hòa Thượng Thích Tâm Châu, Thượng Thủ Giáo Hội Tăng Già PGVN Trên Thế Giới và Hòa Thượng Thích Thanh Cát, Trị Sự Trưởng Giáo Hội PGVN tại Hoa Kỳ, kế tiếp là chư Thượng Tọa, Đại Đức Tăng, Ni."

       " Kế đó, sau phần nghi lễ, lễ Di quan được bắt đầu với Chư Tôn Đức Giáo Phẩm đi đầu, tiếp theo là Sư cô Đàm Nhật, pháp danh Như Phước, sẽ là Trụ trì nhiệm kỳ đầu tiên của Chùa Đức Viên, hai tay kính cẩn bưng bát nhang to lớn, rồi tới Sư cô Đàm Siêu (Như Nguyên) thỉnh Long vị, tiếp theo là Sư cô Đàm Khiết (Như Nghiêm) thỉnh y bát của Sư Bà, và hai môn đồ rước di ảnh của Sư Bà, theo sau là Kim quan.  Khi tới trước Chánh Điện, Kim quan được dừng lại, đầu quay vào bên trong Chánh Điện để Sư Bà lễ Tam Bảo giã từ nơi mà Người đã đổ ra bao nhiêu công sức để gầy dựng lên.  Sau đó Linh quan được từ từ di chuyển để đưa lên xe di chuyển của nhà quàn Oak Hill.  Đoàn xe Di quan 34 chiếc gồm có: xe Tiếp dẫn, 15 xe chở chư Tôn Đức Giáo  Phẩm, xe Long vị, xe Di ảnh, xe Kim quan, 5 xe chở môn đồ pháp quyến, 11 xe buýt chở Phật tử (Những xe buýt này liên tục quay trở về để chở tiếp đồng bào đến địa điểm tổ chức Lễ Trà Tỳ)."  Theo sau là những xe của tư nhân.

 Báo Cali Today (8/4/99):  "Điều bất ngờ nhất là ba chiếc xe hoa màu vàng rực dẫn đường cho đám tang từ Chùa về nghĩa trang Oakhill.  Những chiếc xe chạy thật chậm.  Cảnh sát block những con đường lúc đoàn xe đi qua.  Đông đảo người ngoại quốc tò mò muốn biết cái gì đang xảy ra.  Khi tôi đứng ngay ngã tư Tully và McLaughlin để chụp những chiếc hình của đám tang, thì mấy người ngoại quốc đến hỏi tôi:

-           Cái gì vậy?

-           Đám tang của một nữ tu Phật Giáo!

-           Có quá nhiều người và xe?

-           Đúng vậy!

       Những người Mỹ tần ngần đứng quan sát đám tang mà có lẽ lần đầu tiên họ chứng kiến trong đời.  Trong trạm xăng, trong nhà hàng, người qua đường đều dừng lại xem và hỏi han đủ điều.  Gần như không thấy ai khóc cả.  Trên 1 ngàn Phật tử xin thọ tang, nhưng không một ai khóc cả.  Sư Bà từng dạy rằng người tu hành đạo Phật hiểu rõ ý nghĩa vô thường và ý nghĩa của sự chết nên không có gì phải khóc và không nên khóc than.  Chính vì vậy mà gần như không thấy ai khóc cả, dù rất nhiều người thương mến Sư Bà.  Tôi cảm động khi thấy có gia đình còn rất trẻ đã quỳ giữa nghĩa trang, tay cầm đóa huệ trắng để cầu nguyện cho Sư Bà.

       Dòng xe bus chở Phật tử từ Chùa sang nghĩa trang đều dán miếng vải vàng-ý nghĩa Tang lễ Phật Giáo-ngay trước xe. Với những hình ảnh đó, đám tang Sư bà Đàm Lựu đã trở thành một biểu hiện tuyệt vời của tinh thần Phật giáo.  Khi đoàn xe vào nghĩa trang Oak Hill cũng nhằm ngày Thanh Minh nên hoa được đặt trên từng ngôi mộ trong nghĩa trang lớn nhất này.  Đoàn xe dừng lại, mọi người xuống xe và nối nhau từng đoàn dài tiến về phía Hỏa đàn-nơi sẽ thiêu nhục thể của Sư Bà." 

       Phần cung nghinh theo nghi lễ Phật Giáo được sắp xếp theo thứ tự sau giữa hai hàng tràng phan và vòng hoa do Phật tử chùa Đức Viên phụ trách:

 Kiểng dẫn thỉnh
Lư trầm
Hoa
Bê
Tàng
Xe Tiếp dẫn và Ban Kinh Sư đi hai bên
Chư Tôn đức Tăng
Bát hương
Long vị
Y, Bát
Di ảnh
Lọng                Lọng
Tán hoa                Linh xa              Tán hoa
Lọng                                 Lọng
Môn đồ pháp quyến
Chư Tôn đức Ni
Phật tử

"Oakhill vang vọng lời tụng niệm: "Nam Mô Tiếp Dẫn Đạo Sư A Di Đà Phật" trên môi của hàng ngàn người hòa với tiếng mõ và tiếng chuông.  Tất cả đã tạo ra bầu không khí thật linh thiêng và đượm màu Phật Giáo-một hình ảnh đầy ấn tượng mà nghĩa trang Oakhill lâu đời nhưng chưa bao giờ chứng kiến những giây phút như thế này. Đám tang Sư bà Đàm Lựu đã trở thành một biểu hiện cô động nhất tinh thần và nghi lễ Phật giáo."

 Báo Tin Việt (8/4/99):  "Tại buổi  Lễ Trà Tỳ, Hòa thượng Thượng Thủ Thích Tâm Châu trong phần cảm niệm đã nói: "Hôm nay, trước giờ làm Lễ Trà Tỳ cho Sư bà Đàm Lựu, hiệu Thích Diệu Thanh.  Chắc chắn rằng, chư Tôn Hòa Thượng, Thượng Tọa, Đại Đức Tăng, Ni cũng cảm niệm như tôi.  Đối với Sư Bà Đàm Lựu là một vị tu sĩ từ thuở nhỏ cho đến lúc viên tịch lúc nào cũng giữ được giới hạnh thanh tịnh.  Lúc nào cũng đem tâm, tinh thần Từ Bi Hỷ Xả đến với tất cả, tận tụy hy sinh, làm việc, nhẫn nhục, chịu đựng cho đến khi viên tịch..."

       Chương trình được tiếp tục với khoảng 30 Sư cô là môn đồ pháp quyến sắp hàng dưới sự đứng đầu của Sư cô Như Phước, Như Nghiêm, Như Nguyên đã lễ tạ chư Tôn đức Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức Tăng, Ni tất cả 15 vái lạy.

       Sau đó, Linh quan được chuyển đến hỏa đàn và nhị vị Hòa Thượng Tâm Châu và Mãn Giác làm lễ theo nghi thức Phật giáo, đúng 1:08 phút, Sư cô Viên Quang đã bấm nút điện để hỏa thiêu nhục thân của Sư Bà trong tiếng khóc nức nở của mọi người hiện diện.

       Ngay sau khi Tang lễ chấm dứt, Hòa thượng Thích Mãn Giác, Hội Chủ Tổng Hội PGVN tại Hoa Kỳ tuyên bố: "Sư Bà Đàm Lựu ra đi không những tôi tiếc mà tất cả Phật tử thấy tiếc.  Việc Sư Bà làm còn đang dở dang.  Sư bà Đàm Lựu về Tây Phương để lại sự nuối tiếc cho biết bao nhiêu người.  Sư Bà đi quá sớm."

       Khoảng 2 giờ chiều, Ban Tổ chức Tang lễ tuyên bố lễ Trà-tỳ đã hoàn mãn và kính mời đồng bào Phật tử hoan hỷ ra về. Đoàn xe buýt đang chờ sẵn, đồng thời Chùa cũng đã sửa soạn bánh mì chay để cho Phật tử dùng đỡ đói lòng.

       Đây đó, hình ảnh của các cụ già, em bé cùng Huynh trưởng, đoàn sinh Hướng đạo, Gia đình Phật tử ngậm ngùi, tay cầm bánh mì mà có người nước mắt lưng tròng. Từ đây, không còn nữa hình bóng của một vị Nữ tu đầy đạo hạnh giữa chốn trần gian nhiều khổ lụy, luôn đem tấm lòng chân thật đối xử với mọi người.

       Trong khi mọi người lần lượt ra về, thì hai chúng Quang Nghiêm và Đức Viên, thay phiên ở lại liên tục niệm Phật cầu nguyện bên trong hỏa đàn. Lời kinh vẫn tha thiết, từng hồi, như cố gởi đến chốn Xa Xăm lòng thương tiếc của người ở lại. Đến chiều, nhà quàn cho phép môn đồ thu lượm linh cốt để rước về Chùa. Trong buổi lễ đó, chúng tôi nhận thấy có ĐĐ Minh Đức và quý Sư chú chùa Quang Nghiêm hợp cùng môn đồ pháp quyến chờ trước cổng Chùa, trong khi bên trong, ba hồi chuông trống bát nhã thống thiết vang lên.

       Sau đó, có hai sự việc cùng xảy ra: đó là phần thu lượm Xá-lợi của Sư Bà để thờ phụng và lễ Sơ thất do chư Tôn đức Tăng, Ni cùng hành lễ, cầu nguyện, hiến cúng Giác linh Sư Bà.

 

---o0o---

 

Buddhist leader's death draws faithful
Vietnamese nun Dam Luu built San Jose Temple

San Jose Mercury News, ngày04.04.1999

           From throughout California and as far away as Europe, more than 3,000 Vietnamese Buddhists came to a temple in San Jose on Saturday morning to pay respect to the nun who built it into one of the biggest in the nation--and one of the few run by women.  Thich Dam Luu, who two decades ago fled her native Vietnam on a boat and later came to San Jose to found the Chua Duc Vien, or Virtue Fulfilled Temple, died of cancer March 26 at the age of 67.

       As abbess, she started the temple in a small house and over the years-raised funds to construct a magnificent temple of ancient Chinese design on McLaughlin Avenue just south of Tully Road.  Opened only five years ago, it is a Vietnamese convent where nuns and novices learn the teachings of Buddha and where Dam Luu taught people in the Vietnamese community as well.

       And so, on Saturday morning in the temple she built, Buddhist monks and nuns in shaved heads and brown or yellow robes prayed for Dam Luu.  As hundreds of Vietnamese attended the memorial services inside, several hundred others braved gusty, cold winds to watch the prayers on closed-circuit television outside.

       After the memorial, a long funeral cortege led by three pickup trucks topped with flower-bedecked scaffolding traveled two miles west on Tully Road to carry Dam Luu to Oak Hill Memorial Park.

       "In Buddhism, when the master passes away, he or she will go to heaven.  We're not allowed to cry for her.  We just pray for her, " said Quoc Tran of San Jose, one of Dam Luu's students who rode on one of the flower trucks.  "Today I have come to pay respect to her for all the things she taught to me," he said.

       Tran said mourners came from Sacramento, Los Angeles and as far away as France for the prayer services.

       Born to poor farmers in a northern Vietnam village, she was raised by the nuns at a Buddhist temple and was educated to be a nun.  She grew up to be called Dam Luu--a spiritual name meaning Mother of Buddha.  After graduating from high school, she studied sociology at a college in West Germany, then returned to Vietnam in 1969 to practice Buddhism.

       There she operated a home for war orphans, including children of American servicemen.  But when Saigon fell in 1975, the communists "took everything  away and threw everybody in the streets," she said in a 1993 interview with the Mercury News.

       Dam Luu eventually fled Vietnam in a small boat overloaded with 200 refugees with no water or food, suffering through a six-day journey to Malaysia.  There she stayed, in a refugee camp, for nearly two years until she was sponsored to come to the United States by Thanh Cat, a monk at Giac Minh temple in East Palo Alto.

       Assigned to practice Buddhism in San Jose, she started the new temple in a rented house in the early 1980s and began raising the money to build a permanent facility.  Dam Luu save for 10 years to raise the $400,000 down payment.

       About 30 percent came from recycling newspapers, cans, bottles, cardboard boxes and computer paper, while the remainder came from donations from 3,000 temple members throughout the Bay Area.

       At the end of 1993, she and the other nuns presided over the new, million-dollar temple a 9,000-square-foot building with stone pillars and iron gates.  The temple has not been without controversy, however.

       Last year, crowds of Vietnamese staged noisy demonstrations in front of the temple to protest the presence of a Buddhist monk whom they accused of having ties to the Viet Cong during the Vietnam War.

       But the temple's nuns said the demonstrators were mistaken in their beliefs about the 93-year-old monk and that his visit was purely religious, coinciding with Buddha's birthday.  And Buddhist tradition dictates they must extend their welcome to any visiting Buddhist monk or nun.

 

---o0o---

ĐIẾU VĂN VÀ CẢM NIỆM

 

CẢM NIỆM

Than ôi !

Chân trời Mỹ Việt thật xa xôi,

Nhận được tin nay luống ngậm ngùi:

Chị đã ra đi về cõi Phật,

Chúng em thương tiếc dạ khôn nguôi !

 

"Em ngã chị nâng " đâu cảnh em nâng  chị ngã

Cảnh thiền môn chung sống tháng năm dài

Thầy thương, bạn mến trên đường Đạo,

Giữ trọn niềm tin, chí sắt sao.

 

Đức Viên rồi tới cảnh Vân Hồ,

Hai nếp chùa xưa giữa thủ đô.

Kết Hạ an cư mùa phượng nở,

Cùng nhau phát nguyện dựng cơ đồ!

 

Trên đường học Đạo tại miền Nam

Lận đận phong sương chí cũng cam.

Tìm được minh sư và thiện hữu,

Dược Sư tu viện, chốn danh lam.

 

Ròng rã chín năm Kinh Luật Luận,

Tâm Tư bừng sáng, trí càng cao

Chị em chia xẻ niềm cay ngọt,

Cực Lạc mong xây giữa thế gian.

 

Phước Hải, Phước Hòa với Hiển Quang,

Ba chùa chung sống cảnh an lành.

Chim Việt cành Nam cùng tổ ấm,

Vườn thiền trồng tỉa thật nghiêm trang.

 

Tiếp đến chị đi sang Tây Đức,

Năm năm Xã Hội Học chuyên ngành,

Hồi hương đảm nhiệm Cô Nhi Viện,

Giám đốc tuy làm, chẳng lợi danh.

 Đức Viên chị cất tại Long Thành

Kỷ niệm chùa xưa chốn Đế Kinh,

Nhớ lại Nghiệp Sư ngoài Bắc Việt,

Mong sao đền đáp chút ân tình.

 Thế rồi lịch sử đã sang trang,

 Sứ mạng Như Lai chuyển Đạo Tràng.

Chị phải ra đi truyền Chính Pháp,

Cho đời gội tắm ánh hào quang.

 

Tới đất Hoa Kỳ lo Phật sự,

Đức Viên chùa mới chị xây lên.

Hoa Đàm nở rộ hương thơm ngát.

Làm đẹp trần gian khắp mọi miền.

 

Biết bao công đức thêm tươi sáng

Thấm đượm muôn người dạ khó quên.

Sự nghiệp lợi sinh Hoằng Pháp đó,

Mỗi ngày mở rộng tạo thiện duyên.....

 

Thế rồi sức khỏe ngày suy giảm,

Chị phải vâng theo luật tử sinh.

Truyền lại Ấn Tâm cho hậu duệ,

Kế thừa Đạo Mạch tiếp quang vinh.

 Thôi rồi !

Mất chị, làm sao quên chị được ....

Chúng em bao xiết một lòng thương.

Cầu xin Chị được vui siêu thoát,

Thượng phẩm cao đăng tạo Đạo Tràng.

  NAM MÔ TÂY PHƯƠNG CỰC LẠC THẾ GIỚI ĐẠI TỪ,
ĐẠI BI, TIẾP DẪN ĐẠO SƯ A DI ĐÀ PHẬT.

Ni Sư Thích nữ Tịnh Bích, Trụ trì chùa Phước Hòa
Ni Sư Thích nữ Tịnh Nguyện, Trụ trì chùa Phước Hải
Ni Sư Thích nữ Diệu Minh, Trụ trì chùa Hiển Quang
Đồng Cảm Niệm
Phật Lịch 2542. 1999

---o0o---

Kính viếng Cố Ni Sư Thích Đàm Lựu VIỆN CHỦ SÁNG LẬP CHÙA ĐỨC VIÊN
2420 Mc Laughlin Ave, San Jose - CA 95121, Hoa Kỳ

 

Thân bồ liễu sinh thời mạt pháp,

 Cảnh vô thường ly biệt, biệt ly;

 Nghĩ mình là phận nữ nhi,

 Xả thân cầu đạo, quyết đi tìm thầy.

 Đi khắp cả Đông, Tây, Âu Á,

 Chí cầu mong đạo cả nhiệm mầu.

 Ơn thầy nghĩa bạn cao sâu,

 Tấm thân bồ liễu dãi dầu tuyết sương.

 Luật bát kính ngày thường kính giữ,

 Chốn thiền môn quy củ không sai;

 Một niềm kế vãng khai lai,

 Bề trong giữ đạo bề ngoài thương dân.

 Dạy đệ tử kiệm cần tinh tiến,

 Khuyên tín đồ Chính tín xả mê;

 Chăm vun hạt giống Bồ Đề,

 Đạo, đời hai gánh nặng nề quản chi!

 Mọi cử ch�