HỘI PHẬT HỌC PHỔ
MINH
-Xuân 2007-
Bodhicaryàvatàra
NHẬP HẠNH BỒ TÁT
Sàntideva (Tôn giả Tịch Thiên)
Việt dịch:
Nguyên Hiển
Hiệu đính:
Lê Triều
Phương
LỜI NÓI ĐẦU
Ngài Sàntideva (Tịch Thiên, 691-743)
viết luận này tại Học Viện Nalanda, Ấn Độ vào thế kỷ 8. Ngài diễn giảng
đường tu hạnh Bồ Tát, hạnh Lục độ và tu mười đại hạnh của Phổ Hiền Bồ Tát.
Đọc tụng luận này, hành giả có thêm hùng tâm dũng chí để giúp Đạo, cứu
đời.
Dịch giả
đã tham cứu các bản dịch dưới đây:
- Bản Hán
dịch của Trần Ngọc Giao
-
Bản
Pháp dịch
của Georges Driessens
-
Bản
Anh dịch
của Kate Crosby và Andrew Skilton
-
Bản
Việt dịch
của Thích Nữ Trí Hải .
Luận này là sách gối đầu giường của Tăng, Ni, Phật tử theo
lối tu Đại thừa ở Ấn Độ, Tây Tạng, Mông Cổ và Trung Hoa. Vì dịch theo lối
thi kệ để dễ tụng đọc và dễ nhớ cho nên quá súc tích và quá ngắn gọn, vì
vậy không thể tránh khỏi có chỗ vụng về và tối nghĩa. Xin chư tôn đức cùng
quý Phật tử cao minh từ bi chỉ giáo để khi tái bản dịch phẩm này được hoàn
chỉnh hơn.
Xin chân thành cảm tạ hai Pháp hữu Tâm Zen và Như Pháp Trí
đã giúp phần hiệu đính và hoàn thành dịch phẩm này. Xin hồi hướng công đức
đến pháp giới chúng sanh thoát ly luân hồi khổ não, viên thành Phật đạo.
California, Mùa Phật Đản 2459-2005
Nguyên Hiển
Lời thưa về việc hiệu đính
Tập Luận „Nhập Hạnh Bồ Tát,“ của Tôn
giả Santideva, do cư sĩ Nguyên Hiển dịch sang Việt ngữ năm 2005, theo thể
kệ, đã đến tay tôi trong một hoàn cảnh đầy kỷ niệm. Năm 2005, chúng tôi bị
một bệnh nặng hành hạ suốt nửa năm dài. Hàng ngày đau nhức vô cùng. Chúng
tôi chưa đồng ý để bác sĩ mổ và kham nhẫn chịu đựng. Hàng ngày niệm Phật
và thỉnh thoảng đọc phẩm Phổ Môn.
Một ngày nọ, năm người bạn từ phương xa đến thăm vì muốn
„tiếp sức“ cho chúng tôi. Lúc ấy chúng tôi đang nằm ở bệnh viện trong tình
trạng nửa tỉnh nửa mê. Các bạn phải trò chuyện cùng nhau nơi hành lang của
bệnh viện. Cuối cùng chúng tôi gặp mặt nhau khoảng 15 phút rồi chia tay.
Riêng đạo hữu Nguyên Định đã đem theo để tặng và khuyên chúng tôi nên đọc
tập Luận nói trên. Chúng tôi đọc lướt qua và thấy nội dung vô cùng ý
nghĩa.
Một buổi tối, sau bữa ăn chiều, chúng tôi đọc lại tập Luận
kỹ hơn. Bỗng dưng trong đầu chúng tôi vang lên âm thanh như dòng nhạc của
những câu kệ trong phẩm Phổ Môn, ví dụ như
„Bi thế giới lôi chấn,
Từ ý diệu đại vân,
Chú cam lồ pháp vũ
Diệt trừ phiền não diệm“ hoặc
„Diệu âm, Quán thế âm,
Phạm âm, hải triều âm,
Thắng bỉ thế gian âm,
Thị cố tu thường niệm“.
Lòng chúng tôi bỗng nổi lên cảm hứng chỉnh sửa ngay lại
một số câu trong bản dịch của cư sĩ Nguyên Hiển, với ước muốn mình có
riêng một bản Luận đọc nghe êm nhẹ hơn, dù không bằng những câu ví dụ
trong phẩm Phổ Môn.
Chúng tôi vừa đọc vừa ghi chép cho đến khi cảm thấy buồn
ngủ. Kim đồng hồ cho biết đã hơn 2 giờ khuya. Chúng tôi vô cùng kinh ngạc:
Tại sao mình đã mất cảm giác đau nhức và mệt mỏi suốt 6 tiếng đồng hồ? Có
gì linh thiêng và huyền nhiệm tỏa ra từ những dòng kệ „Nhập Hạnh Bồ
Tát“chăng? Chúng tôi đi ra hành lang bệnh viện để kiểm lại thì giờ. Đồng
hồ cho biết đã hơn 2 giờ khuya.
Hôm sau, đạo hữu Nguyên Châu, trong nhóm những người đã
đến thăm chúng tôi, gọi điện thoại hỏi về bệnh tình. Chúng tôi thuật lại
chuyện kỳ diệu đã trải qua trong đêm. Đạo hữu liền kể ngay cho tôi biết
lược sử của Tôn giả Santideva và cho biết Phật tử Tây Tạng rất sùng kính
Luận „Nhập Hạnh Bồ Tát“ như Phật tử châu Á sùng kính phẩm Phô Môn. Nhiều
Phật tử đã cảm nhận được sức mạnh thiêng liêng toát ra từ tập Luận. Cuối
cùng đạo hữu đã khuyên chúng tôi nên cố gắng „đánh bóng“ công trình việt
dịch của cư sĩ Nguyên Hiển vì điều này vừa giúp cho bản thân chúng tôi
giảm được sự đau khổ của thân xác trong lúc đau bệnh và biết đâu bạn bè
nhờ đó mà có được một bản dịch dễ tụng hơn. Chúng tôi đã hứa sẽ theo đuổi
việc „đánh bóng“ ấy. Động cơ quan trọng nhất đã thúc đẩy việc làm của
chúng tôi là đạo hữu Nguyên Hiển đã cho phép chúng tôi hiệu đính lại bản
dịch của anh.
Những ngày hôm sau chúng tôi lần lượt nhận được 5 bản dịch
khác do bạn bè gởi đến với lời khuyến khích làm công việc hiệu đính. Đó là
bản Đức ngữ „Eintritt in das Leben zur Erleuchtung“ do G.S. Ernst
Steinkellner chuyển ngữ năm 1981, ba bản Việt ngữ gồm có: „Bồ Tát Hạnh, do
Thượng Tọa Thích Trí Siêu dịch năm 1990, „Nhập Bồ Tát Hạnh“ do Ni Sư Thích
Nữ Trí Hải dịch năm 1998 và „Một tia chớp sáng trong đêm tối“ do đức Dalai
Lama giảng giải và do Đoàn Phụng Mệnh dịch năm 1999 và bản Anh ngữ
„Engaging in Bodhisattva Behavior“ do ông Alexander Berzin dịch năm 2005.
Sáu bản dịch rất công phu với những chú giải rõ ràng mà chúng tôi đọc
được, đã soi sáng cho chúng tôi thấy được nội dung và ý nghĩa của con
đường đi của các bậc Bồ Tát. Nơi đây, chúng tôi chân thành bày tỏ sự tri
ân sâu sắc của chúng tôi đến tất các vị dịch giả và giảng giải.
Hôm nay, sau gần một năm rưỡi,
chúng tôi hoàn thành bản hiệu đính với tâm trạng khinh an, mặc dù vẫn còn
nhiều khuyết điểm. Chúng tôi xin hồi hướng công đức đến tất cả chúng sinh
và cầu mong cho tất cả đều đạt được mục đích giác ngộ và giải thoát.
Chúng tôi cũng xin bày tỏ sự cám ơn sâu sắc đến hiền nội
và bằng hữu đã khuyến khích và hỗ trợ việc hiệu đính, hỗ trợ tìm tài liệu,
đánh vi tính và sửa lỗi chính tả.
Göttingen, Germany, ngày 14.01.2007
Lê Triều
Phương
TIỂU SỬ
TÔN GIẢ TỊCH THIÊN (SÀNTIDEVA)
Thích Trí Siêu (Pháp)
Theo
truyền thuyết tôn giả Sàntideva sinh ở miền Nam Ấn, vùng Sri Nagara vào
khoảng thế kỷ thứ 7.
Ngài là thái tử con
vua Surastra. Từ những kiếp quá khứ, ngài đã cúng dường phụng thờ nhiều
đức Phật và đã tích tụ nhiều căn lành đưa đến giải thoát. Nhờ phước đức ấy
nên ngay từ lúc ấu thơ, ngài đã nhiều lần chiêm bao thấy Văn Thù Bồ Tát.
Lớn lên, đến tuổi sắp
được vua cha truyền ngôi, một hôm ngài nằm mộng thấy hai vị Bồ tát: Văn
Thù và Tara. Bồ tát Văn Thù ngồi trên ngai vàng, bảo ngài rằng: ”Ở đây
không có chỗ cho hai người”. Bồ tát Tara tưới nước nóng trên đầu ngài và
nói rằng: ”Vương quyền chính là nước sôi bỏng của địa ngục. Ta đang tấn
phong cho ngươi về nước nầy đây.”
Tỉnh dậy, ngài hiểu rằng đó là sự khuyến cáo của hai vị
Bồ tát, nên đêm hôm trước khi ngài lên ngôi, ngài rời bỏ cung thành trốn
vào rừng sâu. Sau 21 ngày lang thang trong rừng, vừa khát vừa đói, ngài
gặp được một con suối, sắp sửa định uống thì có một thiếu nữ xuất hiện bảo
ngài đừng uống vì đó là nước độc, sau đó thiếu nữ dâng cho ngài một thứ
nước thơm ngọt như cam lồ. Giải khát xong, ngài hỏi thiếu nữ: ” Cô ở đâu
đến?” . Thiếu nữ trả lời: ”Ở giữa khu rừng mênh mông này là nơi thầy tôi
ở, ngài rất đạo đức, từ bi và đã thành tựu phép tam muội củaVăn Thù Kim
Cang Sư Lợi (Sri Manjuvajra). Tôi từ đó đến đây”.
Vừa nghe như thế, tôn giả Sàntideva mừng rỡ như kẻ nghèo
bắt được vàng, yêu cầu thiếu nữ dẫn ngài đến gặp vị thầy kia. Đến nơi ngài
thấy đó là một vị hành giả (Yogi) sống trong một chòi lá, ngài liền đảnh
lễ, xưng tán cúng dường và cầu xin được truyền phép tam muội của Văn Thù
Bồ Tát. Sau 12 năm ở đó tu tập, ngài chứng được phép tam muội trên, thấy
được vị thầy kia chính là Văn Thù và thiếu nữ kia chính là Tara. Kể từ đó
ngài luôn luôn được thấy Văn Thù Bồ Tát.
Sau đó ngài đi về phương Đông, xin vào làm việc trong
triều của vua Pancamasimha. Nhờ tài giỏi và thông minh nên ngài được vua
trọng vọng cho làm Thừa Tướng. Để tỏ lòng thành kính nhớ ơn vị thần linh
chủ hộ của mình, tức Văn Thù Bồ Tát, ngài luôn đeo trên mình một thanh
kiếm gỗ. Ngài giúp vua trị vì đúng theo Phật pháp và truyền dạy nhiều kỹ
nghệ mới lạ. Điều đó khiến các vị đại thần khác ganh tức, tìm cách gièm
pha và hãm hại ngài. Họ bảo vua rằng: ”Thừa tướng là một người gian xảo,
luôn đeo trên mình một thanh kiếm mà không bao giờ rút ra cho ai xem cả.
Chúng tôi biết thanh kiếm ấy làm bằng gỗ. Gặp lúc nguy biến làm sao Thừa
tướng có thể cứu nguy cho Bệ hạ được? Xin Bệ hạ hãy khám nghiệm lại”. Vua
tin lời cho triệu Thừa tướng vào bắt phải rút kiếm ra khỏi vỏ cho vua xem.
Thừa tướng nói: ” Kiếm của tôi, Bệ hạ không thể nhìn được, nếu không Bệ hạ
sẽ hối hận”. Nghe vậy, vua càng nghi ngờ nhất quyết đòi xem.
Cuối cùng, Thừa tướng nói với vua: ”Nếu Bệ hạ nhất quyết
muốn xem thì hãy theo tôi đến chỗ vắng, lấy tay che mắt phải lại, chỉ nhìn
bằng mắt trái thôi”. Vua chấp thuận và Thừa tướng rút kiếm ra, hào quang
lóe lên quá mạnh khiến con mắt trái của vua rơi xuống đất. Vua liền ăn năn
hối hận, biết ngài là một người đắc đạo, một Đại thành tựu giả nên cầu xin
sám hối. Biết vua đã ăn năn, Thừa tướng nhặt mắt trái của vua bỏ vào tròng
lại khiến vua khỏi mù.
Sau đó tôn giả bỏ chức Thừa tướng, tìm đến tu viện
Nalanda, xuất gia thọ giới, được đặt tên là Sàntideva. Sau khi nghe hết ba
tạng kinh điển, tôn giả thầm biên soạn 3 bộ luận: Siksàsamuccaya,
Sùtrasamuccaya và Bodhicaryàvatàra.
Ngài tu mật hạnh, học trực tiếp với Văn Thù Bồ tát trong
thiền định. Tất cả thời ăn, ngủ, đi, đứng, ngài đều thiền quán về Thanh
Quang. Tuy vậy, chúng tăng bên ngoài thấy ngài chỉ ăn với ngủ, không chịu
văn, tư, tu gì cả. Thấy thế một số Thượng toạ học giả họp nhau lại định
tống khứ ngài ra khỏi tu viện. Có người cho ý kiến: Nếu chúng ta họp lại,
bắt mỗi người phải tuần tự trùng tuyên lại Kinh Luận ; ban đầu ngài từ
chối, nói rằng không biết gì. Chúng tăng muốn làm nhục ngài nên làm bộ nài
nỉ, cuối cùng ngài nói: ”Nếu vậy, phải làm cho tôi một toà sư tử tôi mới
trùng tuyên”. Nghe vậy có vài người đâm ra nghi ngờ, nhưng đa số chấp
thuận vì tin rằng ngài không thể trùng tuyên Kinh Luận gì được.
Sau khi lên ngồi toà sư tử, ngài hỏi: ”Các vị muốn tôi
tụng lại Kinh Luận đã có từ trước hay những sáng tác mới sau này?”. Vì
muốn chế giễu ngài nên đại chúng nói: ”Những sáng tác mới sau này”. Thế là
ngài bắt đầu tụng lên Bồ Tát Hạnh (Bodhisattava-caryavatara). Khi tụng đến
câu: Khi Có và Không không còn khởi lên trong tâm…... thì ngài bay lên hư
không rồi từ từ biến mất, nhưng tiếng của ngài còn vọng lại cho đến câu kệ
cuối cùng của Bồ Tát Hạnh. Không thấy ngài nữa, Tăng chúng hối hận trở về
phòng ngài tìm kiếm, thấy trên bàn để lại ba quyển: Sutràsamuccaya (Tập
kinh luận), Siksàsamuccaya (Tập Bồ Tát học luận) và Bodhicaryàvatàra (Nhập
Bồ đề hành luận).
CHƯƠNG
I
LỢI ÍCH CỦA TÂM BỒ
ĐỀ
Đối tượng và mục đích
1. Con trân trọng cúi đầu
Đảnh lễ các đức Phật (1)
Cùng các vị Thừa Kế (2)
Và những bậc đáng kính.
Con nương lời Phật dạy
Xin nêu lên ngắn gọn
Lối vào hạnh Bồ Tát
2. Luận này nghĩa chẳng mới
Vần điệu cũng không hay
Chẳng dám vì lợi tha
Viết ra để nhắc nhở
Và thấm nhuần tâm mình.
3. Nhờ sự nhắc nhở này
Mà tín tâm tăng trưởng
Ai cùng một tin tưởng
Cũng được lợi ích nhiều.
Lợi
ích của tâm bồ đề
4. Hạnh phúc thay gặp duyên
Sinh ra thân con người
Nay không nhân cơ hội
Để tu hành giải thoát
Sau này tìm đâu ra.
5. Như đêm mây dày dặc
Được lằn chớp chiếu soi
Nhờ thần lực chư Phật
Tâm lành thoảng khởi lên.
6. Đức hạnh rất yếu ớt
Trước sức mạnh điều xấu
Chỉ có tâm Bồ đề
Mới cưỡng lại, đứng vững.
7. Trải nhiều kiếp tư duy
Phật thấy tâm Bồ đề
Có công đức vô lượng
Cứu vô số chúng sinh
Thoát ra ngoài biển khổ.
8. Muốn thoát khổ của đời
Trừ tai họa muôn loài
Muốn được chân hạnh phúc
Chớ rời tâm bồ đề
9. Người người trong sanh tử
Phát được tâm bồ đề
Được gọi là con Phật
Xứng đáng được tôn kính
10. Nước phép tâm bồ đề
Sẽ biến thân ô trược
Thành thân Phật vô giá
Hãy giữ Bồ đề tâm
11. Đấng Đạo sư thấy rõ
Tâm Bồ đề qúi báu
Muốn vượt thoát ba cõi
Phải giữ vững tâm này.
12. Làm lành như cây chuối
Quả hết rồi héo khô
Tâm Bồ đề to lớn
Như đại thụ xum xuê
Luôn sinh quả tươi tốt.
13. Người đời phạm tội nặng
Nhờ thế lực che chở
Biết sự nghiệp đã tạo
Sao chẳng tìm chỗ nương?
14. Đức Di Lặc đã giảng
cho Thiện tài biết rằng
Tâm Bồ đề kỳ diệu
Như lửa thời hoại kiếp
Đốt tan bao tội nặng
Chỉ trong một sát na.
Hai loại tâm bồ đề
15. Tâm bồ đề bao gồm
Hai nguyện để tu tập:
Trước là nguyện phát tâm
Sau thực hành tâm ấy.
16. Ai cũng đều biết rằng
“Muốn đi“ khác với “đi“
Người trí nên biết rõ
Sự khác biệt như vậy.
17. Nguyện phát tâm bồ đề
Tuy sinh kết quả lớn
Song không thể sánh bằng
Nguyện thực hiện tâm này.
Ca ngợi tâm bồ đề
18-19. Những ai đã quyết tâm
Cứu độ mọi chúng sinh
Thì không thể ngừng nghỉ
Thực hiện tâm bồ đề.
Từ lúc ấy trở đi
ngay trong khi ngủ nghỉ
Phước đức vẫn liên tục
Tăng lớn như hư không
20. Để người tin Tiểu thừa
Không ngừng bước tiến lên
Trong Kinh Vấn Diệu Lý
Đấng Như Lai đã dạy
Công đức tâm bồ đề
Thật rộng lớn vô biên.
21-22. Chỉ nghĩ cách chữa lành
Đầu mọi người khỏi nhức
Là sự phát tâm quý
Đem cho ta phước đức.
Phước đức càng lớn hơn
Khi cứu giúp chúng sinh
Thoát ưu phiền thống khổ
Đạt được cõi an lành.
23. Có cha nào, mẹ nào
Đã phát tâm như vậy?
Tiên, chư Thiên, Phạm Thiên
Đã có chưa tâm ấy?
24. Xưa nay dù trong mơ
Chưa ai nguyện như thế
Dù vì lợi cho mình
Nói chi đến phát nguyện
Cứu độ cho người khác.
25. Làm sao có thể tìm
Được một vị Bồ Tát
[Một viên ngọc hy hữu]
Giữa chúng sinh ích kỷ
Chẳng biết làm điều lành
Vì lợi ích chúng sinh!
26. Tâm bồ đề trân quý
Là mầm mống an vui
Là linh dược diệt khổ
Tạo phước đức vô lường.
27. Ý nghĩ làm lợi người
Đã hơn phước cúng Phật
Huống chi luôn nỗ lực
Làm lợi lạc chúng sinh.
28. Có biết bao chúng sinh
Tuy cầu mong an vui
Song hủy diệt nguồn cội
Sản sinh ra hạnh phúc
Như tận diệt kẻ thù.
29. Chúng sinh thiếu niềm vui
Lại chịu nhiều đau khổ
Tâm nguyện Bồ đề này
Đem vui và diệt khổ.
30. Tâm Bồ đề có thể
Trừ diệt sự ngu si
Có bạn lành nào sánh
Còn phước nào lớn hơn?
31. Ta khen kẻ đáp ơn
Khi thọ ân bố thí
Bồ tát luôn ban ơn
Dầu chưa được cậy nhờ
Với tâm hạnh như vậy
Đáng ca ngợi xiết bao!
32. Kẻ bố thí thức ăn
Giúp chúng sinh đỡ đói
Dù họ no nửa ngày
Đã là người đáng trọng
33. Bồ tát thường ban cho
Niềm vui của chánh giác
Làm thỏa mãn tất cả
Nguyện vọng mọi hữu tình .
34. Đức Phật đã dạy rằng
Bồ tát cứu muôn loài
Nên đáng được tôn quý
Ai phỉ báng Bồ tát
Sẽ sa đại địa ngục
35. Ngược lại, ai tín thành
Cung kính chư Bồ tát
Sẽ hưởng phước đức lớn
Bồ Tát dù gian nan
Việc ác vẫn không làm
Càng hăng làm việc thiện.
36. Tôi kính xin đãnh lễ
Người phát tâm bồ đề
Đem vui cho chúng sinh
Cho cả kẻ hại mình.
Tôi cúi đầu kính lạy
Và xin được quy y
Nơi chư vị Bồ tát
Cội nguồn chân hạnh phúc.
CHƯƠNG II
SÁM HỐI TỘI NGHIỆP
Nghi lễ Bồ Tát
Ca ngợi
1. Để con nắm giữ được
Tâm nguyện quí giá này
Con cúng dường chư Phật
Và Pháp Bảo thiêng liêng
Con cúng dường Bồ tát
Đầy phẩm tính tốt lành.
Cúng dường
2. Cúng dường hoa quả tươi
Thức ăn ngon quý nhất
Nước uống thật tinh khiết
Vật quý báu trên đời
3. Cúng dường núi châu báu
Rừng thanh tịnh ngát hương
Hoa cõi trời diễm tuyệt
Trái quý buông trĩu cành
4. Cúng dường những hương thơm
Ngào ngạt cõi trời đất
Cúng dường trang sức quý
Cúng dường cây như ý
Thành tựu mọi ước mơ
Cúng dường mọi ngũ cốc
Tự sinh không người trồng.
5. Cúng dường ao sen đẹp
Thiên nga hót dịu êm
Và mọi vật vô chủ
Đầy dẫy khắp bầu trời.
6. Con giữ chúng trong tâm
Dâng lên đấng Thế Tôn
Và chư vị Bồ tát
Thỉnh cầu đức Thế Tôn
Từ bi nghĩ đến con
Mà nhận vật cúng dường.
7. Con vô phước bần cùng
Không một chút tài sản
Kính xin đức Phật thương
Nhận lễ vật tâm con.
8. Con nguyện đem thân tâm
Để làm kẻ nô bộc
Phụng sự Phật, Bồ tát
Mong quí ngài xót thương
Thâu nhận lễ vật này.
9. Được các ngài thâu nhận
Thân tâm con siêu thoát
Con nguyện sống lợi tha
Diệt trừ các ác nghiệp.
10-11. Đây nhà tắm tráng lệ
Nền thủy tinh long lanh
Cột trụ khảm trân châu
Lọng dù bằng ngà ngọc
Trần thiết lộc bình quý
Đầy nước thơm thích ý
Ngân vang muôn diệu âm
Thỉnh Phật, Bồ tát tắm
12. Đây khăn tắm sạch thơm
Lau khô thân các ngài
Đây y phục cõi trời
Với màu sắc mỹ lệ
Lan tỏa hương dịu thơm.
13. Đây y phục mềm mại
Và trăm trang sức quý
Dâng lên Đức Phổ Hiền,
Văn Thù, Quán Thế Âm.
14. Hương liệu thơm vũ trụ
Xin thoa ngọc thể Ngài
Tỏa hào quang thanh tịnh
Óng ánh sắc vàng ròng.
15. Xin cúng dường chư Phật
Các tràng hoa đẹp đẽ
Kết từ hoa tươi thơm
Như hoa sen, hoa lài
Hay hoa mạn đà la.
16. Con xin dâng chư Phật
Vầng mây hương ngây ngất
Dâng thực phẩm cõi trời
Thức ăn uống đẹp ngon.
17. Con dâng đèn hoa ngọc
Chân chạm đá sen vàng
Nền nhà dịu mát hương
Rải đầy hoa đẹp ý.
18. Xin cúng dường chư Phật
Những lâu đài tráng lệ
Rèm buông ngọc lung linh
Du dương ngân tiếng hát.
19. Xin dâng hiến chư Phật
Lọng che bằng châu ngọc
Cán đúc toàn vàng ròng
Viền thêu hoa mỹ lệ.
20. Cúng phẩm nhiều như mây
Nhạc du dương hoà tấu
Khổ đau được dịu xoa
Mong sao chúng mãi còn.
21. Mưa hoa, mưa ngọc ngà
Mong luôn luôn buông rơi
Trên thân Phật, tháp Phật
Trên giáo pháp diệu kỳ.
22. Như Ngài Diệu Cát Tường
Xưa kia cúng dường Phật
Nay con xin cúng dường
Phật, Bồ tát như vậy.
23. Dùng âm vang hải triều
Tán dương công đức Phật
Nguyện tiếng tán dương này
Luôn vang đến các Ngài.
24. Nguyện hoá thân như bụi
Lễ lạy Phật ba đời
Lễ lạy Pháp và Tăng
Cùng khắp cả pháp giới.
25. Con lễ lạy tháp Phật
Các nơi Bồ tát ở (3)
Lễ bậc trì giới nhất
Kính lễ hàng thánh tăng.
Quy y
26. Từ nay cho đến khi
Đạt Vô thượng Bồ đề
Con nguyện quy y Phật,
Pháp và chư Bồ Tát.
Sám hối
27. Trước chư Phật, Bồ Tát
Ở cùng khắp mười phương
Thánh chúng bi trí huệ
Con xin chấp hai tay
Thành khẩn nguyện như vầy:
28-29. Từ vô thỉ đến nay
Trôi lăn trong sinh tử
Với tội ác không lường
Do tự mình gây ra
Hay xúi giục người làm
Vì vô minh che lấp
Nay con biết lỗi lầm
Thành tâm xin sám hối.
30-31. Lỗi lầm con đã phạm
Qua nghiệp thân, khẩu, ý
Đã gây bao tổn hại
Cho Tam bảo (4), mẹ cha
Cũng như cho Thầy Tổ
Và cho bao kẻ khác
Nay trước đức Thế Tôn
Con thành tâm sám hối
Mọi tội lỗi gây ra.
32. Nếu sám hối chưa trọn
Con lỡ chết thì sao?
Vậy xin Ngài mau cứu
Trước khi thần chết đến.
33. Thần chết thật lừa lọc
Nó không biết đợi chờ
Tội rửa sạch hay chưa
Dù đang bệnh hay khỏe
Con không thể nào tin
Vào mạng sống mong manh
Lập loè như lửa đóm.
34. Con đã không ý thức
Chết là bỏ tất cả
Nên con đã quanh quẩn
Với bè bạn, kẻ thù
Nên đã tự gây ra
Biết bao điều xấu ác.
35. Đời người như mộng ảo
Điều gì đã trải nghiệm
Cũng chỉ là ký ức
Tất cả đều trôi qua
Không bao giờ trở lại.
36. Kẻ thù thành hư vô
Người thân như mây khói
Thân ta rồi phải chết
Tất cả trở về không.
37. Trong đời ngắn ngủi này
Kẻ thân, thù đã chết
Duy nghiệp ác đã gây
Còn lại đe dọa ta.
38. Tôi đã không ý thức
Rồi cũng chết như họ
Nên cứ tham sân si
Tạo ra bao lầm lỗi.
39. Mạng sống giảm từng ngày
Chẳng bao giờ ngừng nghỉ
Không thể nào tăng lên
Làm sao ta thoát chết?
40. Đến lúc sắp lâm chung
Dù thân thuộc vây quanh
Thống khổ lúc hấp hối
Tôi gánh chịu riêng mình.
41. Khi Diêm Vương đến bắt
Thân bằng có ích gì?
Chỉ phước đức mới cứu
Tôi lại chưa tu tập!
42. Do buông lung không biết
Hậu quả xấu mai sau
Bám víu đời mong manh
Ta tạo bao nghiệp xấu.
43. Như kẻ ra pháp trường
Kinh hãi, miệng khô đắng
Mắt trợn trắng, thất thần
Hình sắc cũng đổi khác.
44. Huống chi khi thấy bóng
Ma vương đến bắt ta
Kinh hoàng sao kể xiết
Khổ đau dâng tột cùng.
45. Ai cứu tôi ra khỏi
Cơn sợ hãi lớn này
Tôi tròn xoay đôi mắt
Nhìn bốn phương van cầu.
46. Bốn phương không thấy ai
Sợ hãi lại càng tăng
Không nơi nào che chở
Tôi phải làm sao đây?
47. Con xin quy y Phật
Ngài là đấng Từ Bi
Bảo vệ, đem lợi ích
Cho tất cả muôn loài
Có năng lực giải cứu
Tiêu trừ bao hãi sợ.
48. Con xin quy y Pháp
Mà chư Phật chứng ngộ
Có thể đưa chúng sinh
Sang đến bờ giải thoát
Và con xin quy y
Nơi chư vị Bồ Tát.
49. Trong cơn sợ bấn loạn
Con xin dâng thân mạng
Lên Bồ tát Phổ Hiền
Và Bồ tát Văn Thù.
50. Với tiếng kêu khẩn thiết
Con cầu Đức Quan Âm
Với tấm lòng đại bi
Cứu con, kẻ mê lầm.
51. Con cầu cứu các Ngài
Hư Không Tạng Bồ Tát
Địa Tạng Vương Bồ Tát
Chư Bồ Tát đại bi.
52. Con cũng xin nương tựa
Kim Cương Trí Bồ Tát
Ngài mà các sứ giả
Của Diêm vương khiếp vía .
53. Xưa trái lời Phật dạy
Nay gặp nạn hãi hùng
Con xin quy y Phật
Mau cứu độ cho con.
54-56. Với bệnh nhẹ tầm thường
Đã tuân lời thầy thuốc
Huống chi trăm thứ bệnh
Sinh từ tham sân si!
Một trong trăm bệnh này
Đã đủ làm tiêu hủy
Mọi loài Nam Diêm phù
Nay chạy khắp mọi nơi
Tìm không ra thuốc chữa.
Phật là đại y vương
Dạy giáo lý thoát bệnh
Những ai không làm theo
Thực ngu si đáng trách.
57. Bên hố sâu vài trượng
Tôi đi phải đề phòng
Cạnh địa ngục sâu thẳm
Sao đời đời nhởn nhơ?
58. Nghĩ rằng tôi chưa chết
Nhởn nhơ sống phóng dật
Quả thật là dại khờ
Bởi vì sớm hay muộn
Cái chết phải đến thôi.
59. Tôi không thể có được
Cái cảm giác dễ chịu
Rằng trong ngày hôm nay
Thần chết sẽ không đến.
Chắc chắn nó xuất hiện
Làm sao yên hưởng nhàn?
59. Ai cho sự không sợ
Ai chỉ tôi lối thoát
Làm sao thoát hãi kinh
Của sự chết phải đến
Sao có thể nhởn nhơ?
60. Khoái lạc đã trải qua
Chỉ còn là hoài niệm
Bám víu mà làm chi
Để trái lời Phật dạy?
61. Chết là lìa bỏ hết
Người thân và bạn bè
Đi vào cõi vô định
Bạn hay thù ích chi?
62. Tôi nên hằng ngày đêm
Tỉnh thức với tư duy
Rằng gieo ác, gặt ác
Làm sao ta tránh khỏi
Sự gieo xấu ác đây?
63-64. Vì ngu đần, vô minh
Phạm giới do Phật chế
Gây biết bao tội lỗi
Lòng run sợ ác báo.
Nay đối diện chư Phật
Con chấp tay đãnh lễ
Chư Phật và Bồ tát
Xin thành tâm sám hối.
65. Mong các Ngài tha thứ
Bao tội lỗi từ xưa
Và con xin thệ nguyện
Vĩnh viễn không tái phạm
Những hành vi độc ác.
CHƯƠNG III
PHÁT TÂM BỒ ĐỀ
Vui theo hạnh
lành
1. Tôi xin vui sướng theo
Công đức và hạnh lành
Mà chúng sinh thực
hiện.
Tôi cầu họ an vui.
2. Tôi vui mừng ca ngợi
Chúng sinh thoát khổ
ải
Và thoát vòng luân hồi
Thành Bồ tát, thành
Phật.
3. Tôi xin vui sướng theo
Tâm nguyện như biển cả
Của chư Phật, Bồ tát
Giúp mọi loài đang
sống
Được hạnh phúc an vui.
Thỉnh cầu chánh
Pháp
4. Tôi chấp tay thỉnh cầu
Chư Phật khắp mười
phương
Đốt lên đuốc chánh pháp
Soi đường kẻ lầm mê
Đang rơi vào thống
khổ.
Thỉnh cầu bậc
Chiến Thắng
ở lại thế
gian
5. Tôi chắp tay thỉnh cầu
Xin các bậc Chiến
Thắng
Đang muốn nhập Niết
Bàn
Hãy ở lại thế gian
Suốt hằng hà sa kiếp
Để cứu độ chúng sinh
Thoát khỏi vòng tăm
tối.
Hồi hướng công
đức
6. Với công đức làm lành
Tôi tích tụ từ lâu
Nay xin nguyện hồi
hướng
Cứu khổ mọi sinh linh.
7. Với chúng sinh đau bệnh
Nguyện hoá làm thuốc hay
Vừa làm thầy thuốc giỏi
Vừa làm kẻ điều dưỡng.
8. Thời tai ương đói khát
Nguyện làm thức uống
ăn
Nguyện như mưa cam lồ
Dập tắt lửa đói khát.
9. Đối với kẻ bần hàn
Nguyện thành kho vô
tận
Nguyện thành nhu yếu
phẩm
Đáp ứng mọi nhu cầu.
Tự hiến thân mình
10. Vì an vui chúng sinh
Nguyện dâng hiến tất
cả
Tài sản và thân mạng
Làm thiện suốt ba đời.
11. Buông hết tất thoát khổ
Tâm tất được thanh tịnh
Trước sau phải bỏ hết
Sao bằng bố thí ngay.
12-13. Tôi nguyện đem thân này
Bố thí cho chúng sinh
Họ tha hồ mắng chửi
Đánh đập hay giết hại.
Hoặc đem ra mua vui
Tâm tôi vẫn vắng lặng
Vì quyết xả thân này
Nên không hề nuối
tiếc.
14. Trong khi hành hạ tôi
Dù lòng họ sướng vui
Tôi cũng xin khấn
nguyện
Họ không bị ác báo .
15-16. Việc gì lợi chúng sinh
Tôi khiến thân này
làm.
Nguyện ai gặp gỡ tôi
Đều có nhiều lợi lộc.
Nguyện ai giận, ghét
tôi
Hay vu khống, não hại
Đều nhân đấy phát tâm
Hướng về đường Giác
Ngộ.
17-18. Tôi xin nguyện bảo hộ
Cho những người cô đơn
Khách bộ hành cần
giúp
Tôi làm kẻ chỉ đường
Nguyện làm cầu, làm
thuyền
Cho kẻ muốn sang sông
Tôi nguyện làm hòn đảo
Cho người mong cập bến
Cho ai cần ánh sáng
Tôi nguyện hóa đuốc
đèn
Tôi nguyện thành nhà
cửa
Cho người cần nghỉ
ngơi
Tôi nguyện làm tôi tớ
Cho kẻ cần người sai.
19. Nguyện hoá làm bò quý
Thành bình ngọc như ý
Thành thuốc tiên, bùa linh
Nguyện thành cây như ý
Đáp nguyện ước chúng
sinh.
20. Nguyện hóa thành
nhu yếu
Căn bản cho sự sống
Của vô số hữu tình
Như đất, nước, lửa, khí.
21. Nguyện làm nhân duy trì
Sinh mạng của chúng sinh
Đến lúc không còn ai
Chưa chứng quả Niết
Bàn.
Phát tâm bồ đề
22-23. Như chư Phật quá khứ
Khi phát tâm bồ đề
Đều lần lượt tu học
Giới hạnh của Bồ tát.
Phần thưởng của sự
phát tâm
24. Nay vì lợi chúng sinh
Tôi phát tâm bồ đề
Siêng tu học giới hạnh
Mà Bồ tát hành trì.
25. Sau khi các bậc trí
Đã phát tâm bồ đề
Rồi khiến nó tăng
trưởng
Nên ca ngợi như sau:
26. Thật phúc thay cho tôi
Nay được mang thân người
Sinh vào gia đình Phật
Được làm con của Phật .
27. Vậy từ nay trở đi
Phải cư xử, hành động
Đúng truyền thống nhà
Phật
Quyết không làm ô danh
Giòng giống thanh tịnh
này.
28. Như người mù may mắn
Nhặt được viên trân châu
Tôi phát tâm bồ đề
Cũng may mắn như vậy.
29-31. Tâm Bồ đề cam lộ
Mang lại sự bất tử
Là kho tàng vô tận
Trừ khử cảnh nghèo cùng.
Là linh dược tuyệt vời
Chữa mọi bệnh chúng
sinh
Là bóng mát nghỉ ngơi
Cho lữ khách mệt mỏi.
Là cầu đưa chúng sinh
Vượt khỏi đường nguy
hiểm
Là vầng trăng dịu soi
Xoa tan bao nóng bức.
Là mặt trời chói lọi
Xua đuổi bóng vô minh
Tâm bồ đề này đây
Ví như chất đề hồ
Rút từ sữa Diệu Pháp.
Với người khách phiêu bạt
Là lữ quán nghỉ ngơi
Với người tìm an vui
Là cội nguồn hạnh
phúc.
32. Nguyện chư Phật
chứng giám
Tôi mời khách thập phương
Đến đây để tận hưởng
Niềm vui được thành
Phật
Mong chư Thiên, mọi
người
Tất cả đều hoan hỷ .
CHƯƠNG IV
THỰC HÀNH TÂM BỒ ĐỀ
Trách nhiệm của Bồ
tát
1. Đã phát tâm bồ đề
Con Phật phải tinh tấn
Tu tập không biếng nhác
Không lìa hạnh Bồ tát.
2. Với công việc ngẫu hứng
Ta có thể nghĩ lại
Rằng nên làm hay không
Mặc dù ta đã hứa
3. Nhưng không thể
buông bỏ
Điều Phật và Bồ tát
Đã quán chiếu chiêm
nghiệm
Mà tôi đã thọ lãnh.
4. Tôi đã thề làm lợi
Cho tất cả chúng sinh
Mà không làm như hứa
Như vậy tôi lừa dối
Phận tôi sẽ ra sao?
5. Kinh đã dạy rõ rằng
Ai định cho kẻ khác
Một vật dù nhỏ nhoi
Song rồi lại không cho
Sẽ đọa làm quỷ đói.
6. Tôi đã mời chúng sinh
Dự tiệc đại an lạc
Rồi tôi lại dối gạt
Đời tôi sẽ bi đát!
7. Người bỏ tâm bồ đề
Mà được quả giải thoát
Là điều khó nghĩ bàn
Chỉ chư Phật biết rõ.
8. Trong giới hạnh Bồ tát
Ai bỏ tâm Bồ đề
Làm chúng sinh bất lợi
Sẽ gặt quả báo ác.
9. Ai trong một sát-na
Cản trở người làm thiện
Khiến hữu tình bị hại
Sẽ gặp quả báo ác
Thật vô cùng khủng
khiếp.
10. Phá an lạc một người
Ta phải bị khốn khổ
Huống chi phá an lạc
Của vô số hữu tình
Ác báo không cùng tận.
11. Người phát tâm bồ đề
Nhưng hành động ngược lại
Sẽ trôi trong luân hồi
Khó trở thành Bồ tát.
12. Phải cung kính thực hành
Những gì đã thệ nguyện
Nếu tôi không tinh tấn
Sẽ đọa chốn thấp hèn.
Giá trị của cuộc
sống
13. Vô số Phật ra đời
Mang lợi đến chúng sinh
Nhưng tôi vì tội xưa
Nên không được ân phước.
14. Nếu tái phạm nghiệp cũ
Chắc chắn không thoát khỏi
Số phận thật hẩm hiu
Bệnh đau và tật nguyền
Lăn lóc trong nẻo ác.
15. Bao giờ gặp cơ hội
Gặp được Phật xuất thế
Đem lòng tin Phật pháp
Được thuận duyên tu hành?
16. Mặc dù được khỏe mạnh
Đủ ăn, không tổn thương
Nhưng thân này tạm bợ
Nó chỉ là ảo ảnh.
17. Với cuộc sống hiện nay
Khó tái sinh thành
người
Mà không được thân
người
Làm sao làm việc
thiện?
18. Có cơ hội làm thiện
Mà bỏ qua không làm
Liệu tôi làm được gì
Khi thống khổ bức bách?
19. Nếu không làm việc thiện
Chỉ toàn làm việc ác
Dù trải qua muôn kiếp
Vẫn không biết cõi lành.
20. Đức Thế tôn dạy rằng
Thân người khó được thay
Như rùa mù dưới biển
Cổ ngoi lên trúng ngay
Vào lỗ ván phiêu
bồng.
21. Phạm tội nặng chốc lát
Đã phải bị đọa đày
Vào địa ngục vô gián
Vậy với tội muôn kiếp
Làm sao sinh cõi lành?
22. Chờ trả xong ác báo
Cũng khó thoát địa ngục
Bởi trong lúc trả nghiệp
Lại gây tội mới thêm.
23. Khi được thân con người
Là được cơ hội tốt
Cho mọi việc tu hành
Nếu bỏ cơ hội ấy
Thật không gì điên
hơn.
24. Nếu đã biết như vậy
Mà vẫn ngu si, lười
Khi th
